آیتالکرسی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''آیتالکرسی،''' آیهٔ ۲۵۵ از سورهٔ بقره در قرآن. | '''آیتالکرسی،''' آیهٔ ۲۵۵ از سورهٔ بقره در قرآن. | ||
آیتالکرسی بر بیان آموزههای توحیدی همچون اسامی و صفات الهی استوار شده است. به حیات ازلی و ابدی، قدرت نامحدود و وسعت علم الهی میپردازد. این آیه به دلیل وجود جمله «وَسِعَ کُرسِیُّهُ السَّمواتِ و الارضَ» در آن به «آيةالكرسى» شهرت دارد. کُرسی از دیدگاه مفسران، تعبیری کنایی از قدرت یا علم خدا است. تعبیر سید آیات قرآن و معرفی به عنوان برترین آیه بر اهمیت این آیه اشاره داشته و احادیث بر خواندن آن در حالات مختف سفارش کردهاند. باور مردم بر ویژگی حفاظتبخشی این آیه باعث شده تا آن را بر سردر خانهها نصب کنند و بر خواندن آن در هنگام حاجت و احساس خطر مداومت ورزند. هنرمندان نیز با خلق آثار هنری در کاشیکاریهای اماکن مذهبی و تولید انواع تابلوها بر اهمیت این آیه تأکید دارند. برخی آیات ۲۵۶ و ۲۵۷ را هم جزو آیتالکرسی شمردهاند.<ref group="دیدگاه">شناسه و هندسه باید از هم تفکیک شود/ شناسه یه تعریف اسمی برگرفته از مفهوم شناسی یا معرفی/هندسه گزارش جامع بدنه مقاله و نباید با اختلاف نظر شروع شود | |||
اصلاح شد</ref> | |||
== معرفی == | == معرفی == | ||
آیتالکرسی نام آیهٔ ۲۵۵ از سورهٔ بقره در [[قرآن]] است.<ref>[https://lib.eshia.ir/13509/6/449 حسینی طهرانی، مطلع انوار، ۱۴۳۴ق، ج۶، ص۴۴۹.]</ref> برخی مفسران به دلیل پیوستگی مفهومیِ آیات ۲۵۶ و ۲۵۷ با محتوای آیهٔ ۲۵۵، این دو آیه را نیز بخشی از آیتالکرسی به شمار آوردهاند، اما منابع اصیل و کهن این دیدگاه را تأیید نمیکنند. بهویژه آنکه در برخی احادیث، به «پنجاه کلمه» و «یکصد و هفتاد حرف» در توصیف آیتالکرسی اشاره شده است، همچنین واژهٔ کُرسی فقط در آیه ۲۵۵ همین سوره آمده و معنای دو آیه بعدی (۲۵۶ و ۲۵۷) متوقف بر آن نیست. افزون بر این در روایتی تصریح شده است که امام علی، آیتالکرسی را از عبارت «الله لا إله إلا هو…» آغاز کرد و تا «…و هو العلی العظیم» ادامه داد.<ref group="دیدگاه">جزئیات فنی و پژوهشی لازم نیست، به اصل اختلاف و اینکه صحیح در منابع کدام است اشاره کنید و کافی است. | آیتالکرسی نام آیهٔ ۲۵۵ از سورهٔ بقره در [[قرآن]] است.<ref>[https://lib.eshia.ir/13509/6/449 حسینی طهرانی، مطلع انوار، ۱۴۳۴ق، ج۶، ص۴۴۹.]</ref> برخی مفسران به دلیل پیوستگی مفهومیِ آیات ۲۵۶ و ۲۵۷ با محتوای آیهٔ ۲۵۵، این دو آیه را نیز بخشی از آیتالکرسی به شمار آوردهاند، اما منابع اصیل و کهن این دیدگاه را تأیید نمیکنند. بهویژه آنکه در برخی احادیث، به «پنجاه کلمه» و «یکصد و هفتاد حرف» در توصیف آیتالکرسی اشاره شده است، همچنین واژهٔ کُرسی فقط در آیه ۲۵۵ همین سوره آمده و معنای دو آیه بعدی (۲۵۶ و ۲۵۷) متوقف بر آن نیست. افزون بر این در روایتی تصریح شده است که امام علی، آیتالکرسی را از عبارت «الله لا إله إلا هو…» آغاز کرد و تا «…و هو العلی العظیم» ادامه داد.<ref>[https://lib.eshia.ir/26683/1/307/%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%A2%DB%8C%D9%87_%DB%B2%DB%B5%DB%B5_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87 جمعی از نویسندگان، فرهنگنامه علوم قرآنی، دفتر تبلیغات اسلامی، ص۳۰۷.]</ref><ref group="دیدگاه">جزئیات فنی و پژوهشی لازم نیست، به اصل اختلاف و اینکه صحیح در منابع کدام است اشاره کنید و کافی است. | ||
بنابراین متن زیر باید حذف شود: | بنابراین متن زیر باید حذف شود: | ||
بهویژه آنکه در برخی احادیث، به «پنجاه کلمه» و «یکصد و هفتاد حرف» در توصیف آیتالکرسی اشاره شده است، همچنین واژهٔ کُرسی فقط در آیه ۲۵۵ همین سوره آمده و معنای دو آیه بعدی (۲۵۶ و ۲۵۷) متوقف بر آن نیست. افزون بر این در روایتی تصریح شده است که</ref><ref group="دیدگاه">اصولا اگر وارد پاراگراف جدید میشوید باید منبع را درج کنید</ref> | بهویژه آنکه در برخی احادیث، به «پنجاه کلمه» و «یکصد و هفتاد حرف» در توصیف آیتالکرسی اشاره شده است، همچنین واژهٔ کُرسی فقط در آیه ۲۵۵ همین سوره آمده و معنای دو آیه بعدی (۲۵۶ و ۲۵۷) متوقف بر آن نیست. افزون بر این در روایتی تصریح شده است که | ||
نظر صحیح به منابع برنمیگردد. این موضوع نظری است. در متن هم به نظر مناسب و بعضی از شواهد درستی آن اشاره شده.</ref><ref group="دیدگاه">اصولا اگر وارد پاراگراف جدید میشوید باید منبع را درج کنید | |||
انجام شد</ref> | |||
علت نامگذاری این آیه به «آیتالکرسی» ذکر «کُرسی» خداوند در آن | علت نامگذاری این آیه به «آیتالکرسی» ذکر «کُرسی» خداوند در متن آن است.<ref group="دیدگاه">این عبارت «: «وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ؛ کُرسی او آسمانها و زمین را دربر گرفته است.»» لازم نیست | ||
حذف کردم</ref> بر پایه برخی روایات، این نامگذاری در زمان خود پیامبر خاتم صورت گرفته است. <ref>[https://lib.eshia.ir/26683/1/307/%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%A2%DB%8C%D9%87_%DB%B2%DB%B5%DB%B5_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87 جمعی از نویسندگان، فرهنگنامه علوم قرآنی، دفتر تبلیغات اسلامی، ص۳۰۷.]</ref><ref group="دیدگاه">از اینجا به بعد معرفی آیه نیست. اهمیت و ... است</ref> | |||
=== متن و ترجمه آیتالکرسی === | === متن و ترجمه آیتالکرسی === | ||
| خط ۲۰: | خط ۳۰: | ||
برخی موارد فضیلت و خواص هستند برخی موارد هم موارد خواندن برخی هم اهمیت. این سه عنوان باید به دقت تفکیک و محتوای مناسب آن تأمین شود</ref> == | برخی موارد فضیلت و خواص هستند برخی موارد هم موارد خواندن برخی هم اهمیت. این سه عنوان باید به دقت تفکیک و محتوای مناسب آن تأمین شود</ref> == | ||
احادیث فراوانی در فضیلت این آیه در منابع روایی شیعه و اهل سنت نقل شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/13509/6/449 حسینی طهرانی، مطلع انوار، ۱۴۳۴ق، ج۶، ص۴۴۹.]</ref> محتوای آیتالکرسی را نشانهای روشن بر حفظ و قیومیت خداوند شمردهاند. از همینرو گفتهاند هر کس آن را بخواند از هرگونه بدی و آسیب در امان میماند.<ref>[https://lib.eshia.ir/13509/6/449 حسینی طهرانی، مطلع انوار، ۱۴۳۴ق، ج۶، ص۴۴۹.]</ref> هدف اصلی آیتالکرسی را معرفی معبود واقعی و شایستهٔ پرستش به مردم دانستهاند.<ref group="دیدگاه">این جمله ناظر به محتواست نه اهمیت</ref> باور به آموزههای این آیه در آنها اعتقاد یکتاپرستی را تقویت کرده و از [[شرک]] و بندگیهای باطل آزاد میکند.<ref>فلسفی، آیت الکرسی پیام آسمانی توحید، ۱۳۵۱ش، ص۴ ـ ۵.</ref> | احادیث فراوانی در فضیلت این آیه در منابع روایی شیعه و اهل سنت نقل شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/13509/6/449 حسینی طهرانی، مطلع انوار، ۱۴۳۴ق، ج۶، ص۴۴۹.]</ref> محتوای آیتالکرسی را نشانهای روشن بر حفظ و قیومیت خداوند شمردهاند. از همینرو گفتهاند هر کس آن را بخواند از هرگونه بدی و آسیب در امان میماند.<ref>[https://lib.eshia.ir/13509/6/449 حسینی طهرانی، مطلع انوار، ۱۴۳۴ق، ج۶، ص۴۴۹.]</ref> هدف اصلی آیتالکرسی را معرفی معبود واقعی و شایستهٔ پرستش به مردم دانستهاند.<ref group="دیدگاه">این جمله ناظر به محتواست نه اهمیت | ||
؛ به نظرم بیان هدف اصلی از یک آیه بیانگر سطح اهمیت آن است</ref> باور به آموزههای این آیه در آنها اعتقاد یکتاپرستی را تقویت کرده و از [[شرک]] و بندگیهای باطل آزاد میکند.<ref>فلسفی، آیت الکرسی پیام آسمانی توحید، ۱۳۵۱ش، ص۴ ـ ۵.</ref> در تفسیر عیاشی از امام صادق نقل شده که ابوذر از پیامبر دربارهٔ برترین آیهٔ نازلشده پرسید و پیامبر آیتالکرسی را معرفی کرد. طبق بعضی روایات نیز [[اسم اعظم|اسم اعظم الهی]] در همین آیه نهفته است.<ref>[https://lib.eshia.ir/26683/1/307/%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%A2%DB%8C%D9%87_%DB%B2%DB%B5%DB%B5_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87 جمعی از نویسندگان، فرهنگنامه علوم قرآنی، دفتر تبلیغات اسلامی، ص۳۰۷.]</ref> | |||
خواندن آیتالکرسی در متن برخی از نمازهای مستحبی مانند [[نماز شب اول قبر]] هم سفارش شده است.<ref>فلسفی، آیت الکرسی پیام آسمانی توحید، ۱۳۵۱ش، ص۴.</ref><ref group="دیدگاه">این اهمیت است یا موارد استفاده و توصیه؟</ref> در روایتی از امام صادق نقل شده است که هر کس این آیه را یک بار تلاوت کند، خداوند هزار مورد از بلایای دنیا را که راحتترین آن [[فقر]] است و هزار مورد از سختیهای [[آخرت]] را که آسانترین آن [[عذاب قبر]] است، برطرف میکند.<ref>[https://lib.eshia.ir/12013/1/136 عیاشی، التفسیر، ۱۳۸۰ق، ج۱، ص۱۳۶.]</ref> بنابر روایتی از امام علی، اگر کسی هنگامی که ناراحتی چشم دارد آیتالکرسی را بخواند و در دل و نیتش این باشد که بهبود مییابد [[ان شاء الله]] عافیت نصیبش میشود.<ref>[https://lib.eshia.ir/15339/2/616 شيخ صدوق، الخصال، ۱۳۶۲ش، ج۲، ص۶۱۶.]</ref> | خواندن آیتالکرسی در متن برخی از نمازهای مستحبی مانند [[نماز شب اول قبر]] هم سفارش شده است.<ref>فلسفی، آیت الکرسی پیام آسمانی توحید، ۱۳۵۱ش، ص۴.</ref><ref group="دیدگاه">این اهمیت است یا موارد استفاده و توصیه؟</ref> در روایتی از امام صادق نقل شده است که هر کس این آیه را یک بار تلاوت کند، خداوند هزار مورد از بلایای دنیا را که راحتترین آن [[فقر]] است و هزار مورد از سختیهای [[آخرت]] را که آسانترین آن [[عذاب قبر]] است، برطرف میکند.<ref>[https://lib.eshia.ir/12013/1/136 عیاشی، التفسیر، ۱۳۸۰ق، ج۱، ص۱۳۶.]</ref> بنابر روایتی از امام علی، اگر کسی هنگامی که ناراحتی چشم دارد آیتالکرسی را بخواند و در دل و نیتش این باشد که بهبود مییابد [[ان شاء الله]] عافیت نصیبش میشود.<ref>[https://lib.eshia.ir/15339/2/616 شيخ صدوق، الخصال، ۱۳۶۲ش، ج۲، ص۶۱۶.]</ref> | ||
== | == محتوا<ref group="دیدگاه">عنوان جالبی نیست. بزنید محتوا | ||
برخلاف نظرم طبق نقطهنظر ارزیاب محترم تغییر دادم</ref> == | |||
محتوای آیتالکرسی متکی بر بیان مفاهیم توحیدی است. آیه در مجموع شانزده بار از خداوند سخن گفته و گفته شده در هیچ آیهای از قرآن، نام خدا تا این اندازه لحاظ نشده است. این آیه «سید آیات قرآن» لقب گرفته است. با توجه به گرایش فطری انسانها به یگانگی خداوند، آیه هرگونه شرک و پرستش معبودهای دروغین را نفی میکند و از حیات بیپایان، ازلی و ابدی او سخن میگوید. همچنین خستگی، چرت و خواب را از ذات الهی دور میداند و مالکیت مطلق خداوند بر آسمانها و زمین و آنچه در آنهاست را بیان میکند. افزون بر اینکه شفاعت را تنها با اذن خداوند مجاز میداند و خاطرنشان میسازد که نگهبانی و تدبیر آسمانها و زمین او را به رنج و زحمت نمیافکند.<ref>جوادی آملی، تفسیر تسنیم، ۱۳۸۸ش، ج۱۲، ص۹۸ ـ ۹۹ و ۱۰۴ ـ ۱۰۵.</ref> | محتوای آیتالکرسی متکی بر بیان مفاهیم توحیدی است. آیه در مجموع شانزده بار از خداوند سخن گفته و گفته شده در هیچ آیهای از قرآن، نام خدا تا این اندازه لحاظ نشده است. این آیه «سید آیات قرآن» لقب گرفته است. با توجه به گرایش فطری انسانها به یگانگی خداوند، آیه هرگونه شرک و پرستش معبودهای دروغین را نفی میکند و از حیات بیپایان، ازلی و ابدی او سخن میگوید. همچنین خستگی، چرت و خواب را از ذات الهی دور میداند و مالکیت مطلق خداوند بر آسمانها و زمین و آنچه در آنهاست را بیان میکند. افزون بر اینکه شفاعت را تنها با اذن خداوند مجاز میداند و خاطرنشان میسازد که نگهبانی و تدبیر آسمانها و زمین او را به رنج و زحمت نمیافکند.<ref>جوادی آملی، تفسیر تسنیم، ۱۳۸۸ش، ج۱۲، ص۹۸ ـ ۹۹ و ۱۰۴ ـ ۱۰۵.</ref> | ||
=== مفهوم کرسی<ref group="دیدگاه">دو بند زیر تکرار زیاد دارد؛ لطفا بازنویسی کنید و منسجم نظرات را در فهرستی گزارش کنید</ref> === | === مفهوم کرسی<ref group="دیدگاه">دو بند زیر تکرار زیاد دارد؛ لطفا بازنویسی کنید و منسجم نظرات را در فهرستی گزارش کنید</ref> === | ||
واژهٔ کرسی در لغت مترادف اصل و اساس یا چیز بههمپیوسته مانند تخت کوتاه است.<ref group="دیدگاه">منبع لغوی نیاز دارد</ref> در تعیین مقصود آیه از این کلمه به چند معنا اشاره شده است؛ | واژهٔ کرسی در لغت مترادف اصل و اساس یا چیز بههمپیوسته مانند تخت کوتاه است.<ref group="دیدگاه">منبع لغوی نیاز دارد</ref> در تعیین مقصود آیه از این کلمه به چند معنا اشاره شده است؛ | ||
# قلمرو قدرت و حکومت خدا که آسمانها و زمین را در بر میگیرد. | |||
# کنایه از علم خدا بر همهٔ آسمانها و زمین باشد که روایتی از امام صادق آن را تأیید میکند. | |||
# موجود و مخلوقی بزرگتر از آسمانها و زمین. بر اساس روایتی مجموعهٔ آسمانها و زمین در برابر بزرگی کرسی مانند حلقهای در برابر بیابانی است.<ref group="دیدگاه">این جمله ناظر به معنای سوم است؟ | |||
؛ جمله قبلی بله | |||
جمله بعدی هم جمعبندی منبع بوده</ref> در باور برخی مفسران میتوان هر سه معنا را برای این کلمه در نظر گرفت.<ref>[https://lib.eshia.ir/27575/2/319 مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، بیتا، ج۲، ص۳۱۹ ـ ۳۲۲.]</ref> | |||
در احادیث معتبر و صحیح منظور از کلمهٔ کُرسی در این آیه همان عَرش معرفی شده است. برخی روایات نیز بیان میکند مقصود از عرش و کرسی، علم الهی است و بر همه چیز احاطه دارد. با این حال به گزارش محمدباقر مجلسی، حدیثشناس شیعی در نظر أشهر در میان روایات و دانشمندان، زمین در میان آسمانها قرار دارد، هفت آسمان در درون کرسیاند، و کرسی در میان عرش است؛ کرسی همان فلک ثوابت و عرش، فلک اطلس است و از همینرو عرش را به عظمت توصیف کردهاند.<ref>[https://lib.eshia.ir/12832/4/170 مجلسی، لوامع صاحبقرانی، ۱۴۱۴ق، ج۴، ص۱۷۰.]</ref> فلک توابت در کیهانشناسی قدیم به آخرین حلقه در سلسله افلاک سیارهای گفته میشد که ستارگان ثابت بر روی آن جای گرفتهاند. فلک اطلس نیز بالاترین و بیرونیترین فلک در کل ساختار کیهانی بود که محرک اصلی و نخستین عامل حرکت برای تمام افلاک زیرین خود، از جمله فلک ثوابت محسوب میشد.<ref group="دیدگاه">منبع؟</ref> | در احادیث معتبر و صحیح منظور از کلمهٔ کُرسی در این آیه همان عَرش معرفی شده است. برخی روایات نیز بیان میکند مقصود از عرش و کرسی، علم الهی است و بر همه چیز احاطه دارد. با این حال به گزارش محمدباقر مجلسی، حدیثشناس شیعی در نظر أشهر در میان روایات و دانشمندان، زمین در میان آسمانها قرار دارد، هفت آسمان در درون کرسیاند، و کرسی در میان عرش است؛ کرسی همان فلک ثوابت و عرش، فلک اطلس است و از همینرو عرش را به عظمت توصیف کردهاند.<ref>[https://lib.eshia.ir/12832/4/170 مجلسی، لوامع صاحبقرانی، ۱۴۱۴ق، ج۴، ص۱۷۰.]</ref> فلک توابت در کیهانشناسی قدیم به آخرین حلقه در سلسله افلاک سیارهای گفته میشد که ستارگان ثابت بر روی آن جای گرفتهاند. فلک اطلس نیز بالاترین و بیرونیترین فلک در کل ساختار کیهانی بود که محرک اصلی و نخستین عامل حرکت برای تمام افلاک زیرین خود، از جمله فلک ثوابت محسوب میشد.<ref>[https://www.ostad-mosavi.com/articles/56-%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%88%D9%86-%D8%A7%D9%81%D9%84%D8%A7%DA%A9/?action=print موسوی، «تحقیق پیرامون افلاک»، وبسایت استاد موسوی.]</ref><ref group="دیدگاه">منبع؟ | ||
؛ آوردم</ref> | |||
== در فرهنگ عمومی == | == در فرهنگ عمومی == | ||
بر پایه باورهای رایج و برخی روایات<ref group="دیدگاه">در منبع شما این مطالب خواص روایی شمرده شده است و به باور عمومی نسبت نداده است.</ref>، برای حفاظت خانه از جنیان، شیاطین و نیروهای منفی مانند طلسم و چشم زخم، آیتالکرسی را بر دیوار و نزدیک سقف مینویسند. افزون بر این در هنگام درخواست حاجتروایی و پیش از خواب هم این آیه خوانده می شود.<ref>[https://hirzrazavi.ir/%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B5-%D8%A7%D8%B9%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D9%85%DB%8C%D8%B2-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%84-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA/ «خواص اعجازآمیز آیت الکرسی در حل مشکلات زندگی»، سایت حرز رضوی.]</ref> آیتالکرسی در هنر ایرانیان گاه بر اشیای کاربردی زندگی روزمره چون سفال، پارچه، فلز، پیراهن و قالیچه نقش میبست. این حضور، بیانگر باور به نیروی حفاظتبخش آیه بود؛ گاهی برای پاسداری از خودِ اثر در مانند قاب آینه یا قالیچه و زمانی برای صیانت از محتوای درون آن، چنانکه بر جعبههای قرآن یا کتیبههای کاشی مساجد، امامزادهها و مدارس نگاشته میشد. در چنین آثاری، دور نگه داشتن انسان از بلا، اندوه و غم نیز ار اهداف اصلی هنرمند بهشمار میرفت.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1637489523-10480-1400-20.pdf ساریخانی و هاشمی زرجآباد، «پژوهشی تحلیلی بر کتیبهنگاری آیةالکرسی در آثار هنری ایرانیان»، ص۷۸ ـ ۷۹.]</ref> ایرانیان در ساخت خانهها آیتالکرسی را بر سردر ورودی آن نصب میکنند. خواندن این آیه هنگام بیرونرفتن و برای برآوردهشدن حاجت سفارش شده و این اقدام شاید در راستای عمل به همین حدیث باشد.<ref>[https://tabriz.iqna.ir/fa/news/3746663/%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86 صادقی، «آیات قرآن، زینتبخش سردر خانههای ایرانیان»، خبرگزاری ایکنا.]</ref> | بر پایه باورهای رایج و برخی روایات<ref group="دیدگاه">در منبع شما این مطالب خواص روایی شمرده شده است و به باور عمومی نسبت نداده است. | ||
؛ منبع علاوه بر این مطلب، حرز برای همین امور رو برای مخاطب تهیه میکنه. از این باب نوشتم. اما اگر بازم مدنظرتون بر حذف بود تغییر میدهم</ref>، برای حفاظت خانه از جنیان، شیاطین و نیروهای منفی مانند طلسم و چشم زخم، آیتالکرسی را بر دیوار و نزدیک سقف مینویسند. افزون بر این در هنگام درخواست حاجتروایی و پیش از خواب هم این آیه خوانده می شود.<ref>[https://hirzrazavi.ir/%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B5-%D8%A7%D8%B9%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D9%85%DB%8C%D8%B2-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%84-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA/ «خواص اعجازآمیز آیت الکرسی در حل مشکلات زندگی»، سایت حرز رضوی.]</ref> آیتالکرسی در هنر ایرانیان گاه بر اشیای کاربردی زندگی روزمره چون سفال، پارچه، فلز، پیراهن و قالیچه نقش میبست. این حضور، بیانگر باور به نیروی حفاظتبخش آیه بود؛ گاهی برای پاسداری از خودِ اثر در مانند قاب آینه یا قالیچه و زمانی برای صیانت از محتوای درون آن، چنانکه بر جعبههای قرآن یا کتیبههای کاشی مساجد، امامزادهها و مدارس نگاشته میشد. در چنین آثاری، دور نگه داشتن انسان از بلا، اندوه و غم نیز ار اهداف اصلی هنرمند بهشمار میرفت.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1637489523-10480-1400-20.pdf ساریخانی و هاشمی زرجآباد، «پژوهشی تحلیلی بر کتیبهنگاری آیةالکرسی در آثار هنری ایرانیان»، ص۷۸ ـ ۷۹.]</ref> ایرانیان در ساخت خانهها آیتالکرسی را بر سردر ورودی آن نصب میکنند. خواندن این آیه هنگام بیرونرفتن و برای برآوردهشدن حاجت سفارش شده و این اقدام شاید در راستای عمل به همین حدیث باشد.<ref>[https://tabriz.iqna.ir/fa/news/3746663/%D8%A2%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86 صادقی، «آیات قرآن، زینتبخش سردر خانههای ایرانیان»، خبرگزاری ایکنا.]</ref> | |||
بزرگترین تابلوی هنری آیتالکرسی جهان در ابعاد ۲/۲۰ در ۱/۶۰ متر در البرز ساخته شده و به حرم امام علی اهدا گردید. طراحی آن هشت ماه و اجرای آن بیش از شش ماه طول کشیده و همه مراحل بهصورت دستی انجام شده است. زمینه تابلو از جیر، حروف از برنز صیقلخورده و قاب آن از چوب منقوش به گلهای زیبا است.<ref>[https://iqna.ir/fa/amp/news/2797156 «ساخت بزرگترین تابلوی آیتالکرسی جهان در البرز»، خبرگزاری ایکنا.]</ref> | بزرگترین تابلوی هنری آیتالکرسی جهان در ابعاد ۲/۲۰ در ۱/۶۰ متر در البرز ساخته شده و به حرم امام علی اهدا گردید. طراحی آن هشت ماه و اجرای آن بیش از شش ماه طول کشیده و همه مراحل بهصورت دستی انجام شده است. زمینه تابلو از جیر، حروف از برنز صیقلخورده و قاب آن از چوب منقوش به گلهای زیبا است.<ref>[https://iqna.ir/fa/amp/news/2797156 «ساخت بزرگترین تابلوی آیتالکرسی جهان در البرز»، خبرگزاری ایکنا.]</ref> | ||
| خط ۵۴: | خط ۸۰: | ||
*مجلسی، محمدباقر، لوامع صاحبقرانی، قم، مؤسسه اسماعیلیان، ۱۴۱۴ق. | *مجلسی، محمدباقر، لوامع صاحبقرانی، قم، مؤسسه اسماعیلیان، ۱۴۱۴ق. | ||
*مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، بیجا، بینا، بیتا. | *مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، بیجا، بینا، بیتا. | ||
*موسوی، سید علی، «تحقیق پیرامون افلاک»، وبسایت استاد موسوی، تاریخ درج مطلب: ۲۸ خرداد ۱۳۹۵ش، تاریخ بازدید: ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ش. | |||
نسخهٔ ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۸:۲۸
آیتالکرسی، آیهٔ ۲۵۵ از سورهٔ بقره در قرآن.
آیتالکرسی بر بیان آموزههای توحیدی همچون اسامی و صفات الهی استوار شده است. به حیات ازلی و ابدی، قدرت نامحدود و وسعت علم الهی میپردازد. این آیه به دلیل وجود جمله «وَسِعَ کُرسِیُّهُ السَّمواتِ و الارضَ» در آن به «آيةالكرسى» شهرت دارد. کُرسی از دیدگاه مفسران، تعبیری کنایی از قدرت یا علم خدا است. تعبیر سید آیات قرآن و معرفی به عنوان برترین آیه بر اهمیت این آیه اشاره داشته و احادیث بر خواندن آن در حالات مختف سفارش کردهاند. باور مردم بر ویژگی حفاظتبخشی این آیه باعث شده تا آن را بر سردر خانهها نصب کنند و بر خواندن آن در هنگام حاجت و احساس خطر مداومت ورزند. هنرمندان نیز با خلق آثار هنری در کاشیکاریهای اماکن مذهبی و تولید انواع تابلوها بر اهمیت این آیه تأکید دارند. برخی آیات ۲۵۶ و ۲۵۷ را هم جزو آیتالکرسی شمردهاند.[دیدگاه ۱]
معرفی
آیتالکرسی نام آیهٔ ۲۵۵ از سورهٔ بقره در قرآن است.[۱] برخی مفسران به دلیل پیوستگی مفهومیِ آیات ۲۵۶ و ۲۵۷ با محتوای آیهٔ ۲۵۵، این دو آیه را نیز بخشی از آیتالکرسی به شمار آوردهاند، اما منابع اصیل و کهن این دیدگاه را تأیید نمیکنند. بهویژه آنکه در برخی احادیث، به «پنجاه کلمه» و «یکصد و هفتاد حرف» در توصیف آیتالکرسی اشاره شده است، همچنین واژهٔ کُرسی فقط در آیه ۲۵۵ همین سوره آمده و معنای دو آیه بعدی (۲۵۶ و ۲۵۷) متوقف بر آن نیست. افزون بر این در روایتی تصریح شده است که امام علی، آیتالکرسی را از عبارت «الله لا إله إلا هو…» آغاز کرد و تا «…و هو العلی العظیم» ادامه داد.[۲][دیدگاه ۲][دیدگاه ۳]
علت نامگذاری این آیه به «آیتالکرسی» ذکر «کُرسی» خداوند در متن آن است.[دیدگاه ۴] بر پایه برخی روایات، این نامگذاری در زمان خود پیامبر خاتم صورت گرفته است. [۳][دیدگاه ۵]
متن و ترجمه آیتالکرسی
اللّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ لاَ تَأْخُذُهُ سِنَهٌ وَ لاَ نَوْمٌ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الأَرْضِ مَن ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَ لاَ یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِمَا شَاء وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَ الأَرْضَ وَ لاَ یَۆُودُهُ حِفْظُهُمَا وَ هُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ.[۴]
ترجمه: خداست که معبودى جز او نیست؛ زنده و برپادارنده است؛ نه خوابى سبک او را فرو مىگیرد و نه خوابى گران؛ آنچه در آسمان ها و آنچه در زمین است، از آنِ اوست. کیست آن کس که جز به اذن او در پیشگاهش شفاعت کند؟ آنچه در پیش روى آنان و آنچه در پشت سرشان است مىداند. و به چیزى از علم او، جز به آنچه بخواهد، احاطه نمىیابند. کرسى او آسمان ها و زمین را در بر گرفته، و نگهدارى آنها بر او دشوار نیست، و اوست والاى بزرگ.[۵]
اهمیت و جایگاه[دیدگاه ۶]
احادیث فراوانی در فضیلت این آیه در منابع روایی شیعه و اهل سنت نقل شده است.[۶] محتوای آیتالکرسی را نشانهای روشن بر حفظ و قیومیت خداوند شمردهاند. از همینرو گفتهاند هر کس آن را بخواند از هرگونه بدی و آسیب در امان میماند.[۷] هدف اصلی آیتالکرسی را معرفی معبود واقعی و شایستهٔ پرستش به مردم دانستهاند.[دیدگاه ۷] باور به آموزههای این آیه در آنها اعتقاد یکتاپرستی را تقویت کرده و از شرک و بندگیهای باطل آزاد میکند.[۸] در تفسیر عیاشی از امام صادق نقل شده که ابوذر از پیامبر دربارهٔ برترین آیهٔ نازلشده پرسید و پیامبر آیتالکرسی را معرفی کرد. طبق بعضی روایات نیز اسم اعظم الهی در همین آیه نهفته است.[۹]
خواندن آیتالکرسی در متن برخی از نمازهای مستحبی مانند نماز شب اول قبر هم سفارش شده است.[۱۰][دیدگاه ۸] در روایتی از امام صادق نقل شده است که هر کس این آیه را یک بار تلاوت کند، خداوند هزار مورد از بلایای دنیا را که راحتترین آن فقر است و هزار مورد از سختیهای آخرت را که آسانترین آن عذاب قبر است، برطرف میکند.[۱۱] بنابر روایتی از امام علی، اگر کسی هنگامی که ناراحتی چشم دارد آیتالکرسی را بخواند و در دل و نیتش این باشد که بهبود مییابد ان شاء الله عافیت نصیبش میشود.[۱۲]
محتوا[دیدگاه ۹]
محتوای آیتالکرسی متکی بر بیان مفاهیم توحیدی است. آیه در مجموع شانزده بار از خداوند سخن گفته و گفته شده در هیچ آیهای از قرآن، نام خدا تا این اندازه لحاظ نشده است. این آیه «سید آیات قرآن» لقب گرفته است. با توجه به گرایش فطری انسانها به یگانگی خداوند، آیه هرگونه شرک و پرستش معبودهای دروغین را نفی میکند و از حیات بیپایان، ازلی و ابدی او سخن میگوید. همچنین خستگی، چرت و خواب را از ذات الهی دور میداند و مالکیت مطلق خداوند بر آسمانها و زمین و آنچه در آنهاست را بیان میکند. افزون بر اینکه شفاعت را تنها با اذن خداوند مجاز میداند و خاطرنشان میسازد که نگهبانی و تدبیر آسمانها و زمین او را به رنج و زحمت نمیافکند.[۱۳]
مفهوم کرسی[دیدگاه ۱۰]
واژهٔ کرسی در لغت مترادف اصل و اساس یا چیز بههمپیوسته مانند تخت کوتاه است.[دیدگاه ۱۱] در تعیین مقصود آیه از این کلمه به چند معنا اشاره شده است؛
- قلمرو قدرت و حکومت خدا که آسمانها و زمین را در بر میگیرد.
- کنایه از علم خدا بر همهٔ آسمانها و زمین باشد که روایتی از امام صادق آن را تأیید میکند.
- موجود و مخلوقی بزرگتر از آسمانها و زمین. بر اساس روایتی مجموعهٔ آسمانها و زمین در برابر بزرگی کرسی مانند حلقهای در برابر بیابانی است.[دیدگاه ۱۲] در باور برخی مفسران میتوان هر سه معنا را برای این کلمه در نظر گرفت.[۱۴]
در احادیث معتبر و صحیح منظور از کلمهٔ کُرسی در این آیه همان عَرش معرفی شده است. برخی روایات نیز بیان میکند مقصود از عرش و کرسی، علم الهی است و بر همه چیز احاطه دارد. با این حال به گزارش محمدباقر مجلسی، حدیثشناس شیعی در نظر أشهر در میان روایات و دانشمندان، زمین در میان آسمانها قرار دارد، هفت آسمان در درون کرسیاند، و کرسی در میان عرش است؛ کرسی همان فلک ثوابت و عرش، فلک اطلس است و از همینرو عرش را به عظمت توصیف کردهاند.[۱۵] فلک توابت در کیهانشناسی قدیم به آخرین حلقه در سلسله افلاک سیارهای گفته میشد که ستارگان ثابت بر روی آن جای گرفتهاند. فلک اطلس نیز بالاترین و بیرونیترین فلک در کل ساختار کیهانی بود که محرک اصلی و نخستین عامل حرکت برای تمام افلاک زیرین خود، از جمله فلک ثوابت محسوب میشد.[۱۶][دیدگاه ۱۳]
در فرهنگ عمومی
بر پایه باورهای رایج و برخی روایات[دیدگاه ۱۴]، برای حفاظت خانه از جنیان، شیاطین و نیروهای منفی مانند طلسم و چشم زخم، آیتالکرسی را بر دیوار و نزدیک سقف مینویسند. افزون بر این در هنگام درخواست حاجتروایی و پیش از خواب هم این آیه خوانده می شود.[۱۷] آیتالکرسی در هنر ایرانیان گاه بر اشیای کاربردی زندگی روزمره چون سفال، پارچه، فلز، پیراهن و قالیچه نقش میبست. این حضور، بیانگر باور به نیروی حفاظتبخش آیه بود؛ گاهی برای پاسداری از خودِ اثر در مانند قاب آینه یا قالیچه و زمانی برای صیانت از محتوای درون آن، چنانکه بر جعبههای قرآن یا کتیبههای کاشی مساجد، امامزادهها و مدارس نگاشته میشد. در چنین آثاری، دور نگه داشتن انسان از بلا، اندوه و غم نیز ار اهداف اصلی هنرمند بهشمار میرفت.[۱۸] ایرانیان در ساخت خانهها آیتالکرسی را بر سردر ورودی آن نصب میکنند. خواندن این آیه هنگام بیرونرفتن و برای برآوردهشدن حاجت سفارش شده و این اقدام شاید در راستای عمل به همین حدیث باشد.[۱۹]
بزرگترین تابلوی هنری آیتالکرسی جهان در ابعاد ۲/۲۰ در ۱/۶۰ متر در البرز ساخته شده و به حرم امام علی اهدا گردید. طراحی آن هشت ماه و اجرای آن بیش از شش ماه طول کشیده و همه مراحل بهصورت دستی انجام شده است. زمینه تابلو از جیر، حروف از برنز صیقلخورده و قاب آن از چوب منقوش به گلهای زیبا است.[۲۰]
پانویس
- ↑ حسینی طهرانی، مطلع انوار، ۱۴۳۴ق، ج۶، ص۴۴۹.
- ↑ جمعی از نویسندگان، فرهنگنامه علوم قرآنی، دفتر تبلیغات اسلامی، ص۳۰۷.
- ↑ جمعی از نویسندگان، فرهنگنامه علوم قرآنی، دفتر تبلیغات اسلامی، ص۳۰۷.
- ↑ سوره بقره: آیه ۲۵۵.
- ↑ فولادوند، ترجمه قرآن، ۱۴۱۸ق، ج۱، ص۴۲.
- ↑ حسینی طهرانی، مطلع انوار، ۱۴۳۴ق، ج۶، ص۴۴۹.
- ↑ حسینی طهرانی، مطلع انوار، ۱۴۳۴ق، ج۶، ص۴۴۹.
- ↑ فلسفی، آیت الکرسی پیام آسمانی توحید، ۱۳۵۱ش، ص۴ ـ ۵.
- ↑ جمعی از نویسندگان، فرهنگنامه علوم قرآنی، دفتر تبلیغات اسلامی، ص۳۰۷.
- ↑ فلسفی، آیت الکرسی پیام آسمانی توحید، ۱۳۵۱ش، ص۴.
- ↑ عیاشی، التفسیر، ۱۳۸۰ق، ج۱، ص۱۳۶.
- ↑ شيخ صدوق، الخصال، ۱۳۶۲ش، ج۲، ص۶۱۶.
- ↑ جوادی آملی، تفسیر تسنیم، ۱۳۸۸ش، ج۱۲، ص۹۸ ـ ۹۹ و ۱۰۴ ـ ۱۰۵.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، بیتا، ج۲، ص۳۱۹ ـ ۳۲۲.
- ↑ مجلسی، لوامع صاحبقرانی، ۱۴۱۴ق، ج۴، ص۱۷۰.
- ↑ موسوی، «تحقیق پیرامون افلاک»، وبسایت استاد موسوی.
- ↑ «خواص اعجازآمیز آیت الکرسی در حل مشکلات زندگی»، سایت حرز رضوی.
- ↑ ساریخانی و هاشمی زرجآباد، «پژوهشی تحلیلی بر کتیبهنگاری آیةالکرسی در آثار هنری ایرانیان»، ص۷۸ ـ ۷۹.
- ↑ صادقی، «آیات قرآن، زینتبخش سردر خانههای ایرانیان»، خبرگزاری ایکنا.
- ↑ «ساخت بزرگترین تابلوی آیتالکرسی جهان در البرز»، خبرگزاری ایکنا.
دیدگاههای ارزیابان
- ↑ شناسه و هندسه باید از هم تفکیک شود/ شناسه یه تعریف اسمی برگرفته از مفهوم شناسی یا معرفی/هندسه گزارش جامع بدنه مقاله و نباید با اختلاف نظر شروع شود اصلاح شد
- ↑ جزئیات فنی و پژوهشی لازم نیست، به اصل اختلاف و اینکه صحیح در منابع کدام است اشاره کنید و کافی است. بنابراین متن زیر باید حذف شود: بهویژه آنکه در برخی احادیث، به «پنجاه کلمه» و «یکصد و هفتاد حرف» در توصیف آیتالکرسی اشاره شده است، همچنین واژهٔ کُرسی فقط در آیه ۲۵۵ همین سوره آمده و معنای دو آیه بعدی (۲۵۶ و ۲۵۷) متوقف بر آن نیست. افزون بر این در روایتی تصریح شده است که نظر صحیح به منابع برنمیگردد. این موضوع نظری است. در متن هم به نظر مناسب و بعضی از شواهد درستی آن اشاره شده.
- ↑ اصولا اگر وارد پاراگراف جدید میشوید باید منبع را درج کنید انجام شد
- ↑ این عبارت «: «وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ؛ کُرسی او آسمانها و زمین را دربر گرفته است.»» لازم نیست حذف کردم
- ↑ از اینجا به بعد معرفی آیه نیست. اهمیت و ... است
- ↑ این موارد را در لیست بیاورید بهتر است آیا به همه این موارد میتوان گفت اهمیت و جایگاه؟ برخی موارد فضیلت و خواص هستند برخی موارد هم موارد خواندن برخی هم اهمیت. این سه عنوان باید به دقت تفکیک و محتوای مناسب آن تأمین شود
- ↑ این جمله ناظر به محتواست نه اهمیت ؛ به نظرم بیان هدف اصلی از یک آیه بیانگر سطح اهمیت آن است
- ↑ این اهمیت است یا موارد استفاده و توصیه؟
- ↑ عنوان جالبی نیست. بزنید محتوا برخلاف نظرم طبق نقطهنظر ارزیاب محترم تغییر دادم
- ↑ دو بند زیر تکرار زیاد دارد؛ لطفا بازنویسی کنید و منسجم نظرات را در فهرستی گزارش کنید
- ↑ منبع لغوی نیاز دارد
- ↑ این جمله ناظر به معنای سوم است؟ ؛ جمله قبلی بله جمله بعدی هم جمعبندی منبع بوده
- ↑ منبع؟ ؛ آوردم
- ↑ در منبع شما این مطالب خواص روایی شمرده شده است و به باور عمومی نسبت نداده است. ؛ منبع علاوه بر این مطلب، حرز برای همین امور رو برای مخاطب تهیه میکنه. از این باب نوشتم. اما اگر بازم مدنظرتون بر حذف بود تغییر میدهم
منابع
- قرآن کریم.
- جمعی از نویسندگان، فرهنگنامه علوم قرآنی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، بیتا.
- جوادی آملی، عبدالله، تفسیر تسنیم، ج۱۲، قم، مرکز نشر اسراء، چاپ دوم، ۱۳۸۸ش.
- حسینی طهرانی، سید محمدحسین، مطلع انوار، تهران، مکتب وحی، چاپ دوم، ۱۴۳۴ق.
- «خواص اعجازآمیز آیت الکرسی در حل مشکلات زندگی»، سایت حرز رضوی، تاریخ بازدید: ۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
- «ساخت بزرگترین تابلوی آیتالکرسی جهان در البرز»، خبرگزاری ایکنا، تاریخ درج مطلب: ۱۳ بهمن ۱۳۹۳ش، تاریخ بازدید: ۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
- ساریخانی، مجید و حسن هاشمی زرجآباد، «پژوهشی تحلیلی بر کتیبهنگاری آیةالکرسی در آثار هنری ایرانیان»، در فصلنامه نگارینه هنر اسلامی، شماره ۳، پاییز ۱۳۹۳ش.
- شيخ صدوق، محمد بن علی، الخصال، تصحیح: علیاکبر غفاری، قم، جامعه مدرسین، چاپ اول، ۱۳۶۲ش.
- صادقی، سعید، «آیات قرآن، زینتبخش سردر خانههای ایرانیان»، خبرگزاری ایکنا، تاریخ درج مطلب: ۲۳ شهریور ۱۳۹۷ش، تاریخ بازدید: ۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
- عیاشی، محمد بن مسعود، التفسیر، تهران، المطبعة العلمیه، چاپ اول، ۱۳۸۰ق.
- فلسفی، محمدتقی، آیت الکرسی پیام آسمانی توحید، تهران، نشر معارف اسلامی، چاپ دوم، ۱۳۵۱ش.
- فولادوند، محمدمهدى، ترجمه قرآن، تهران، دفتر مطالعات تاريخ و معارف اسلامى، چاپ دوم، ۱۴۱۸ق.
- مجلسی، محمدباقر، لوامع صاحبقرانی، قم، مؤسسه اسماعیلیان، ۱۴۱۴ق.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، بیجا، بینا، بیتا.
- موسوی، سید علی، «تحقیق پیرامون افلاک»، وبسایت استاد موسوی، تاریخ درج مطلب: ۲۸ خرداد ۱۳۹۵ش، تاریخ بازدید: ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.