عروسک: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۱:

<big>'''عروسک'''</big>؛ نوعی اسباب‌بازی کودکان به شکل انسان یا حیوان.

عروسک، نوعی اسباب‌بازی به شکل انسان یا حیوان جهت سرگرم کردن کودکان است.<ref>[https://vajehyab.com/amid/عروسک عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه عروسک.]</ref> در فرهنگ‌نامه‌ها به عروسک، لهبت یا لهفت گفته شده که از موم، پلاستیک یا پارچه ساخته می‌شد. همچنین آن را دُمیه، آدمک و بازیچه نیز نامیده‌اند. برخی فرهنگ لغات آن را چیزی که دختران با آن بازی می‌کنند تعریف کرده‌اند.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/عروسک دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه عروسک]؛ تبریزی، برهان قاطع، ذیل واژه لعبتان؛ رامپوری، غیاث اللغات، ذیل واژه لعبت.</ref> به عروسک در گیلان گِیشه، در کهگیلویه و بویراحمد لَیلی، در میناب (استان هرمزگان) دُحتولوک و در مناطق بختیاری‌نشین بیگ می‌گویند.<ref>نمایش‌ها و بازی‌های سنتی گیلان، ۱۳۸۶ش، ص۱۳۲.</ref>

عروسک، نوعی [[اسباب‌بازی]] به شکل انسان یا حیوان جهت سرگرم کردن کودکان است.<ref>[https://vajehyab.com/amid/عروسک عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه عروسک.]</ref> در فرهنگ‌نامه‌ها به عروسک، لهبت یا لهفت گفته شده که از موم، پلاستیک یا پارچه ساخته می‌شد. همچنین آن را دُمیه، آدمک و بازیچه نیز نامیده‌اند. برخی فرهنگ لغات آن را چیزی که دختران با آن بازی می‌کنند تعریف کرده‌اند.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/عروسک دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه عروسک]؛ تبریزی، برهان قاطع، ذیل واژه لعبتان؛ رامپوری، غیاث اللغات، ذیل واژه لعبت.</ref> به عروسک در گیلان گِیشه، در کهگیلویه و بویراحمد لَیلی، در میناب (استان هرمزگان) دُحتولوک و در مناطق بختیاری‌نشین بیگ می‌گویند.<ref>نمایش‌ها و بازی‌های سنتی گیلان، ۱۳۸۶ش، ص۱۳۲.</ref>

==پیشینه==

عروسک از دیرباز از اسباب‌بازی‌های اصلی کودکان بوده است. مجسمه‌های یافت شده در کاوش‌های باستان‌شناسی بر این قضیه صحه می‌گذارد. نوعی پیکر سنگی شیری، سوار بر ارابه از قیر طبیعی مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد از گوری در نزدیکی معبد این‌شوشیناک در ارگ شوش به‌دست آمده که چشم‌های آن از سنگ لاجورد بوده است.<ref>آمیه، تاریخ عیلام، ۱۳۴۹ش، تصویر ۱۰۷؛ مجیدزاده، تاریخ و تمدن ایلام، ۱۳۷۰ش، ص۸۹.</ref> در کاوش‌های انجام شده در گیلان نیز چند مجسمة انسان و حیواناتی مانند بز کوهی، قوچ و اسب یافت شده است.<ref>نگهبان، مروری بر پنجاه سال باستان‌شناسی ایران، ۱۳۷۶ش، ص۴۴۵-۴۴۷.</ref> در شاهنامه بیان شده است که پس از تولد رستم، عروسکی شبیه به او از حریر ساخته و درون آن را با موی سمور پر کردند و در دستان عروسک گرزی قرار دادند.<ref>فردوسی، شاهنامه، ۱۳۸۶ش، ج۱، ص۲۶۸.</ref> در دوران عباسیان، کودکان در شب نوروز عروسکی با نام «دوبارکه» ساخته و بر بام خانه می‌بردند. آن‌ها با برافروختن آتش در پای عروسک و با ساز و دهل جشن می‌گرفتند.<ref>احسن، زندگی اجتماعی در حکومت عباسیان، ۱۳۶۹ش، ص۳۲۴.</ref> در دوران صفویه، ساخت عروسکی از خمیر با نام تِنی رایج بود. ناصرالدین شاه در سفرهای خود به اروپا، عروسک اروپایی با خود به ایران وارد کرد که شکل و پوشش این عروسک‌ها بر عروسک‌های ایرانی تأثیر گذاشت.<ref>حاج سیاح، خاطرات، ۱۳۵۶ش، ص۵۰۶.</ref>

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
 <big>'''عروسک'''</big>؛ نوعی اسباب‌بازی کودکان به شکل انسان یا حیوان.
-عروسک، نوعی اسباب‌بازی به شکل انسان یا حیوان جهت سرگرم کردن کودکان است.<ref>[https://vajehyab.com/amid/عروسک عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه عروسک.]</ref>  در فرهنگ‌نامه‌ها به عروسک، لهبت یا لهفت گفته شده که از موم، پلاستیک یا پارچه ساخته می‌شد. همچنین آن را دُمیه، آدمک و بازیچه نیز نامیده‌اند. برخی فرهنگ لغات آن را چیزی که دختران با آن بازی می‌کنند تعریف کرده‌اند.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/عروسک دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه عروسک]؛ تبریزی، برهان قاطع، ذیل واژه لعبتان؛ رامپوری، غیاث اللغات، ذیل واژه لعبت.</ref>  به عروسک در گیلان گِیشه، در کهگیلویه و بویراحمد لَیلی، در میناب (استان هرمزگان) دُحتولوک و در مناطق بختیاری‌نشین بیگ می‌گویند.<ref>نمایش‌ها و بازی‌های سنتی گیلان، ۱۳۸۶ش، ص۱۳۲.</ref>
+عروسک، نوعی [[اسباب‌بازی]] به شکل انسان یا حیوان جهت سرگرم کردن کودکان است.<ref>[https://vajehyab.com/amid/عروسک عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه عروسک.]</ref>  در فرهنگ‌نامه‌ها به عروسک، لهبت یا لهفت گفته شده که از موم، پلاستیک یا پارچه ساخته می‌شد. همچنین آن را دُمیه، آدمک و بازیچه نیز نامیده‌اند. برخی فرهنگ لغات آن را چیزی که دختران با آن بازی می‌کنند تعریف کرده‌اند.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/عروسک دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه عروسک]؛ تبریزی، برهان قاطع، ذیل واژه لعبتان؛ رامپوری، غیاث اللغات، ذیل واژه لعبت.</ref>  به عروسک در گیلان گِیشه، در کهگیلویه و بویراحمد لَیلی، در میناب (استان هرمزگان) دُحتولوک و در مناطق بختیاری‌نشین بیگ می‌گویند.<ref>نمایش‌ها و بازی‌های سنتی گیلان، ۱۳۸۶ش، ص۱۳۲.</ref>
 ==پیشینه==
 عروسک از دیرباز از اسباب‌بازی‌های اصلی کودکان بوده است. مجسمه‌های یافت شده در کاوش‌های باستان‌شناسی بر این قضیه صحه می‌گذارد. نوعی پیکر سنگی شیری، سوار بر ارابه از قیر طبیعی مربوط به هزاره دوم قبل از میلاد از گوری در نزدیکی معبد این‌شوشیناک در ارگ شوش به‌دست آمده که چشم‌های آن از سنگ لاجورد بوده است.<ref>آمیه، تاریخ عیلام، ۱۳۴۹ش، تصویر ۱۰۷؛ مجیدزاده، تاریخ و تمدن ایلام، ۱۳۷۰ش، ص۸۹.</ref>  در کاوش‌های انجام شده در گیلان نیز چند مجسمة انسان و حیواناتی مانند بز کوهی، قوچ و اسب یافت شده است.<ref>نگهبان، مروری بر پنجاه سال باستان‌شناسی ایران، ۱۳۷۶ش، ص۴۴۵-۴۴۷.</ref>  در شاهنامه بیان شده است که پس از تولد رستم، عروسکی شبیه به او از حریر ساخته و درون آن را با موی سمور پر کردند و در دستان عروسک گرزی قرار دادند.<ref>فردوسی، شاهنامه، ۱۳۸۶ش، ج۱، ص۲۶۸.</ref>  در دوران عباسیان، کودکان در شب نوروز عروسکی با نام «دوبارکه» ساخته و بر بام خانه می‌بردند. آن‌ها با برافروختن آتش در پای عروسک و با ساز و دهل جشن می‌گرفتند.<ref>احسن، زندگی اجتماعی در حکومت عباسیان، ۱۳۶۹ش، ص۳۲۴.</ref>  در دوران صفویه، ساخت عروسکی از خمیر با نام تِنی رایج بود. ناصرالدین شاه در سفرهای خود به اروپا، عروسک اروپایی با خود به ایران وارد کرد که شکل و پوشش این عروسک‌ها بر عروسک‌های ایرانی تأثیر گذاشت.<ref>حاج سیاح، خاطرات، ۱۳۵۶ش، ص۵۰۶.</ref>