بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۳۰: | خط ۳۰: | ||
پس از اینکه نیروی افراطی داعش، 9 ژوئن ۲۰۱۴م (20 خرداد 1393ش)، از مرکز استقرار خود در سوریه، به عراق حمله کرد و به دنبال خیانت سران بعثی ارتش عراق و تسلیم پادگانها همراه با تجهیزات نظامی به داعش، موصل و بخشهای زیادی از استانهای دیگر را در مدت زمان کوتاهی تصرف کرد و تا نزدیکی بغداد پیش رفت؛ درماندگی دولت و ارتش عراق بر همگان روشن شد. در چنین شرایطی مرجعیت مذهبی عراق، سیدعلی سیستانی؛ با صدور فتوای وجوب جهاد، فرمان جهاد عمومی صادر کرد که با استقبال عمومی مردم و حمایت مسئولین سیاسی عراق، تشکیل گروه شبه نظامی حشدالشعبی، شامل 40 گروه داوطلب مسلح با 118 هزار نیروی رزمنده را موجب شد.<ref>کریم عباسی و همکاران، «تاثیر قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در جنبشهای اسلامی منطقه خاورمیانه مطالعه موردی حشد الشعبی»، 1401ش، ص127. </ref> | پس از اینکه نیروی افراطی داعش، 9 ژوئن ۲۰۱۴م (20 خرداد 1393ش)، از مرکز استقرار خود در سوریه، به عراق حمله کرد و به دنبال خیانت سران بعثی ارتش عراق و تسلیم پادگانها همراه با تجهیزات نظامی به داعش، موصل و بخشهای زیادی از استانهای دیگر را در مدت زمان کوتاهی تصرف کرد و تا نزدیکی بغداد پیش رفت؛ درماندگی دولت و ارتش عراق بر همگان روشن شد. در چنین شرایطی مرجعیت مذهبی عراق، سیدعلی سیستانی؛ با صدور فتوای وجوب جهاد، فرمان جهاد عمومی صادر کرد که با استقبال عمومی مردم و حمایت مسئولین سیاسی عراق، تشکیل گروه شبه نظامی حشدالشعبی، شامل 40 گروه داوطلب مسلح با 118 هزار نیروی رزمنده را موجب شد.<ref>کریم عباسی و همکاران، «تاثیر قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در جنبشهای اسلامی منطقه خاورمیانه مطالعه موردی حشد الشعبی»، 1401ش، ص127. </ref> | ||
نقش سردار سلیمانی در منجر شدن این فتوا به یک تشکیلات توانمند نظامی جدی بود.<ref>علی آقاییمیبدی، «برریس تحولات سیاسی و نظامی محور مقاومت قبل و بعد از شهادت سردار سلیمانی»، 1403ش، ص115.</ref> چراکه برای تحقق فتوای مذکور و مقابله عملی با داعش، نیاز به ساختار و سازمان، لجستیک، آموزش، اطلاعات، برنامهریزی و همفکری بود و تنها مجموعه تحت فرمان شهید سلیمانی از عهده آن برمیآمد. ص78. | نقش سردار سلیمانی در منجر شدن این فتوا به یک تشکیلات توانمند نظامی جدی بود.<ref>علی آقاییمیبدی، «برریس تحولات سیاسی و نظامی محور مقاومت قبل و بعد از شهادت سردار سلیمانی»، 1403ش، ص115.</ref> چراکه برای تحقق فتوای مذکور و مقابله عملی با داعش، نیاز به ساختار و سازمان، لجستیک، آموزش، اطلاعات، برنامهریزی و همفکری بود و تنها مجموعه تحت فرمان شهید سلیمانی از عهده آن برمیآمد.<ref>تورج افشون، کالبدشکافی عملکرد جمهوری اسلامی ایران در عراق با تاکید بر شکلگیری مقاومت مردم پایه»، ص78، 1404ش.</ref> ص78. | ||
=== رسمیت === | === رسمیت === | ||
| خط ۵۶: | خط ۵۶: | ||
== رویکرد دولتهای عراق در مورد حشدالشعبی == | == رویکرد دولتهای عراق در مورد حشدالشعبی == | ||
نوری مالکی نخستوزیر وقت عراق، ساختاری با عنوان مدیریت حشدالشعبی بهمنظور سازماندهی نیروهای داوطلب جهاد را پایهگذاری کرد. در ۱۷ دسامبر ۲۰۱۴م، حیدرالعبادی نخستوزیر وقت عراق نیز هیئت مستقلی به نام حشدالشعبی را رسمیت بیشتری بخشید. در ۲۶ نوامبر ۲۰۱۶م، حشدالشعبی در پارلمان عراق قانونی شد.<ref>زارعان، احمد، «رابطه دولت عراق و گروههای شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، 1402ش، ص53. </ref><ref group="دیدگاه">تا اینجا با تاریخچه تکراری شده است</ref> حیدرالعبادی در مارس ۲۰۱۷م، ضمن قدردانی از کمکهای حشدالشعبی، برخی از بخشهای آن را به جنایت، سرقت مسلحانه و آدمربایی متهم و بحث خلع سلاح آنها را مطرح کرد.<ref>زارعان، احمد، «رابطه دولت عراق و گروههای شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، 1402ش، ص54.</ref> دولت کوتاه عادل عبدالمهدی نیز سیاست کنترل و قانونی شدن حشدالشعبی<ref>[https://risstudies.org/ادغام-حشد-الشعبی-در-نیروهای-مسلح-عراق؛/ سیدعلی نجات، «ادغام حشد الشعبی در نیروهای مسلح عراق؛ دلایل و پیامدها»، وبسایت پژوهشکده مطالعات راهبردی، 20 اسفند 1404ش.]</ref><ref group="دیدگاه">تاریخ بازدید یا درج مطلب فقط در بخش منابع میآید.</ref> و کاهش نفوذ ابومهدی المهندس، نائبرئیس حشدالشعبی را در چند مصوبه جداگانه دنبال کرد که هرگز عملیاتی نشد. مقتدی صدر نیز مصوبه هیئت دولت در این زمینه را پذیرفت اما هیچ وقت آن را در مورد نیروهای تحت امر خود اجرایی نکرد.<ref>احمد زارعان، «رابطه دولت عراق و گروههای شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، 1402ش، ص57.</ref> در دولت مصطفی الکاظمی، قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس توسط آمریکا به شهادت رسیدند و در سال ۲۰۲۰م، لشکرهای حضرت عباس، امام علی، تیپهای علی اکبر و انصارالمرجعیه که به حشد مرجعیت یا حشد عتبات شهرت داشتند اعلام کردند از ساختار حشدالشعبی خارج و تابع تصمیمات دولت هستند. الکاظمی نیز دستوراتی مبنی بر بسته شدن دفاتر حشدالشعبی صادر کرد.<ref>احمد زارعان، «رابطه دولت عراق و گروههای شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، 1402ش، ص58.</ref><ref group="دیدگاه">ادامه وضعیت تا کنون گزارش نشده است و ناقص مانده.</ref> | نوری مالکی نخستوزیر وقت عراق، ساختاری با عنوان مدیریت حشدالشعبی بهمنظور سازماندهی نیروهای داوطلب جهاد را پایهگذاری کرد. در ۱۷ دسامبر ۲۰۱۴م، حیدرالعبادی نخستوزیر وقت عراق نیز هیئت مستقلی به نام حشدالشعبی را رسمیت بیشتری بخشید. در ۲۶ نوامبر ۲۰۱۶م، حشدالشعبی در پارلمان عراق قانونی شد.<ref>زارعان، احمد، «رابطه دولت عراق و گروههای شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، 1402ش، ص53. </ref><ref group="دیدگاه">تا اینجا با تاریخچه تکراری شده است</ref> حیدرالعبادی در مارس ۲۰۱۷م، ضمن قدردانی از کمکهای حشدالشعبی، برخی از بخشهای آن را به جنایت، سرقت مسلحانه و آدمربایی متهم و بحث خلع سلاح آنها را مطرح کرد.<ref>زارعان، احمد، «رابطه دولت عراق و گروههای شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، 1402ش، ص54.</ref> دولت کوتاه عادل عبدالمهدی نیز سیاست کنترل و قانونی شدن حشدالشعبی<ref>[https://risstudies.org/ادغام-حشد-الشعبی-در-نیروهای-مسلح-عراق؛/ سیدعلی نجات، «ادغام حشد الشعبی در نیروهای مسلح عراق؛ دلایل و پیامدها»، وبسایت پژوهشکده مطالعات راهبردی، 20 اسفند 1404ش.]</ref><ref group="دیدگاه">تاریخ بازدید یا درج مطلب فقط در بخش منابع میآید.</ref> و کاهش نفوذ ابومهدی المهندس، نائبرئیس حشدالشعبی را در چند مصوبه جداگانه دنبال کرد که هرگز عملیاتی نشد. مقتدی صدر نیز مصوبه هیئت دولت در این زمینه را پذیرفت اما هیچ وقت آن را در مورد نیروهای تحت امر خود اجرایی نکرد.<ref>احمد زارعان، «رابطه دولت عراق و گروههای شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، 1402ش، ص57.</ref> در دولت مصطفی الکاظمی، قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس توسط آمریکا به شهادت رسیدند و در سال ۲۰۲۰م، لشکرهای حضرت عباس، امام علی، تیپهای علی اکبر و انصارالمرجعیه که به حشد مرجعیت یا حشد عتبات شهرت داشتند اعلام کردند از ساختار حشدالشعبی خارج و تابع تصمیمات دولت هستند. الکاظمی نیز دستوراتی مبنی بر بسته شدن دفاتر حشدالشعبی صادر کرد.<ref>احمد زارعان، «رابطه دولت عراق و گروههای شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، 1402ش، ص58.</ref><ref group="دیدگاه">ادامه وضعیت تا کنون گزارش نشده است و ناقص مانده.</ref> | ||
== فعالیتها == | |||
تاسیس حشدالشعبی در ایجاد امنیت مردم پایه بسیار تاثیرگذار بوده تا جایی که توانسته ضمن جبران ناکارآمدی ساختار نظامی، تهدیدهای اصلی را از جامعه و حکومت عراق دور کند و قدرت امنیت آفرین مردم برای سیاست گذاران عراقی اثبات نماید.<ref>تورج افشون، کالبدشکافی عملکرد جمهوری اسلامی ایران در عراق با تاکید بر شکلگیری مقاومت مردم پایه»، ص82، 1404ش.</ref> ص82. | |||
== مخالفان حشدالشعبی<ref group="دیدگاه">متن انسجام کافی را ندارد. شاید بتوان مطالب را در یک جدول درج کرد یا به شکلی انسجام روایی به آن داد.</ref> == | == مخالفان حشدالشعبی<ref group="دیدگاه">متن انسجام کافی را ندارد. شاید بتوان مطالب را در یک جدول درج کرد یا به شکلی انسجام روایی به آن داد.</ref> == | ||
| خط ۱۰۱: | خط ۱۰۴: | ||
* احمدی، ژیلا، «موافقان و مخالفان حشدالشعبی در عراق و آینده آن»، وبسایت مرکز بینالمللی مطالعات صلح، ۱۳ شهریور ۱۳۹۷ش. | * احمدی، ژیلا، «موافقان و مخالفان حشدالشعبی در عراق و آینده آن»، وبسایت مرکز بینالمللی مطالعات صلح، ۱۳ شهریور ۱۳۹۷ش. | ||
* اخلاصی، ابراهیم، «اهداف پنهان ترکیه در شمال عراق»، وبسایت مطالعات بینالمللی صلح، ۷ آبان ۱۴۰۰ش | * اخلاصی، ابراهیم، «اهداف پنهان ترکیه در شمال عراق»، وبسایت مطالعات بینالمللی صلح، ۷ آبان ۱۴۰۰ش | ||
افشون، تورج، «کالبدشکافی عملکرد جمهوری اسلامی ایران در عراق با تاکید بر شکلگیری مقاومت مردم پایه»، نشریه پژوهشنامه ایرانی سیاست بینالملل، شماره 26، بهار و تابستان 1404ش. | |||
* بیوک، محسن، سناریوهای پیش روی آینده حشد الشعبی در عراق بر اساس ساختار و راهبرد بازیگران، نشریه مطالعات بین رشتهای دانش راهبردی، ش۵۶، پاییز ۱۴۰۳ش. | * بیوک، محسن، سناریوهای پیش روی آینده حشد الشعبی در عراق بر اساس ساختار و راهبرد بازیگران، نشریه مطالعات بین رشتهای دانش راهبردی، ش۵۶، پاییز ۱۴۰۳ش. | ||
حسنزاده، سیدمجید، «ابومهدی المهندس و تاسیس حشد الشعبی عراق»، نشریه فرهنگ زیارت، شماره 41، زمستان 1398ش. | حسنزاده، سیدمجید، «ابومهدی المهندس و تاسیس حشد الشعبی عراق»، نشریه فرهنگ زیارت، شماره 41، زمستان 1398ش. | ||
