بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳: خط ۳:
آیت‌الکرسی بر بیان آموزه‌های توحیدی همچون اسامی و صفات الهی استوار شده است. به حیات ازلی و ابدی، قدرت نامحدود و وسعت علم الهی می‌پردازد. این آیه به دلیل وجود جمله «وَسِعَ کُرسِیُّهُ السَّمواتِ و الارضَ» در آن به‌ «آيةالكرسى‌» شهرت دارد. کُرسی از دیدگاه مفسران، تعبیری کنایی از قدرت یا علم خدا است. تعبیر سید آیات قرآن و معرفی به عنوان برترین آیه بر اهمیت این آیه اشاره داشته و احادیث بر خواندن آن در حالات مختف سفارش کرده‌اند. باور مردم بر ویژگی حفاظت‌بخشی این آیه باعث شده تا آن را بر سر‌در خانه‌ها نصب کنند و بر خواندن آن در هنگام حاجت و احساس خطر مداومت ورزند. هنرمندان نیز با خلق آثار هنری در کاشی‌کاری‌های اماکن مذهبی و تولید انواع تابلوها بر اهمیت این آیه تأکید دارند. برخی آیات ۲۵۶ و ۲۵۷ را هم جزو آیت‌الکرسی شمرده‌اند.
آیت‌الکرسی بر بیان آموزه‌های توحیدی همچون اسامی و صفات الهی استوار شده است. به حیات ازلی و ابدی، قدرت نامحدود و وسعت علم الهی می‌پردازد. این آیه به دلیل وجود جمله «وَسِعَ کُرسِیُّهُ السَّمواتِ و الارضَ» در آن به‌ «آيةالكرسى‌» شهرت دارد. کُرسی از دیدگاه مفسران، تعبیری کنایی از قدرت یا علم خدا است. تعبیر سید آیات قرآن و معرفی به عنوان برترین آیه بر اهمیت این آیه اشاره داشته و احادیث بر خواندن آن در حالات مختف سفارش کرده‌اند. باور مردم بر ویژگی حفاظت‌بخشی این آیه باعث شده تا آن را بر سر‌در خانه‌ها نصب کنند و بر خواندن آن در هنگام حاجت و احساس خطر مداومت ورزند. هنرمندان نیز با خلق آثار هنری در کاشی‌کاری‌های اماکن مذهبی و تولید انواع تابلوها بر اهمیت این آیه تأکید دارند. برخی آیات ۲۵۶ و ۲۵۷ را هم جزو آیت‌الکرسی شمرده‌اند.


== معرفی ==
== معرفی<ref group="دیدگاه">متن پیشنهادی:
 
آیت‌الکرسی آیهٔ ۲۵۵ از سورهٔ بقره در قرآن است. دلیل این نام‌گذاری، کاربرد واژهٔ «کُرسی» در متن آیه است و بر پایهٔ روایات، استفاده از این عنوان در زمان پیامبر اسلام رواج داشته است.
 
برخی مفسران به دلیل پیوستگی مفهومی، آیات ۲۵۶ و ۲۵۷ را نیز ضمیمهٔ آیت‌الکرسی می‌دانند، اما منابع کهن این بسط را تأیید نمی‌کنند. دلایلی نظیر انحصار واژهٔ «کرسی» در آیهٔ ۲۵۵، روایات ناظر بر تعداد دقیق کلمات (۵۰ کلمه) و حروف (۱۷۰ حرف) این آیه، و روایتی از امام علی که آغاز و انجام آن را به روشنی مشخص می‌کند، نشان می‌دهد که آیت‌الکرسی تنها محدود به همان آیهٔ ۲۵۵ است.</ref> ==
آیت‌الکرسی نام آیهٔ ۲۵۵ از سورهٔ بقره در [[قرآن]] است.<ref>[https://lib.eshia.ir/13509/6/449 حسینی طهرانی، مطلع انوار، ۱۴۳۴ق، ج۶، ص۴۴۹.]</ref> برخی مفسران به دلیل پیوستگی مفهومیِ آیات ۲۵۶ و ۲۵۷ با محتوای آیهٔ ۲۵۵، این دو آیه را نیز بخشی از آیت‌الکرسی به شمار آورده‌اند، اما منابع اصیل و کهن این دیدگاه را تأیید نمی‌کنند. به‌ویژه آنکه در برخی احادیث، به «پنجاه کلمه» و «یکصد و هفتاد حرف» در توصیف آیت‌الکرسی اشاره شده است، همچنین واژهٔ کُرسی فقط در آیه ۲۵۵ همین سوره آمده و معنای دو آیه بعدی (۲۵۶ و ۲۵۷) متوقف بر آن نیست. افزون بر این در روایتی تصریح شده است که امام علی، آیت‌الکرسی را از عبارت «الله لا إله إلا هو…» آغاز کرد و تا «…و هو العلی العظیم» ادامه داد.<ref>[https://lib.eshia.ir/26683/1/307/%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%A2%DB%8C%D9%87_%DB%B2%DB%B5%DB%B5_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87 جمعی از نویسندگان، فرهنگ‌نامه علوم قرآنی، دفتر تبلیغات اسلامی، ص۳۰۷.]</ref> علت نامگذاری این آیه به آیت‌الکرسی ذکر واژه «کُرسی» خداوند در متن آن است. بر پایه برخی روایات، این نامگذاری در زمان خود پیامبر اسلام صورت گرفته است.<ref>[https://lib.eshia.ir/26683/1/307/%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%A2%DB%8C%D9%87_%DB%B2%DB%B5%DB%B5_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87 جمعی از نویسندگان، فرهنگ‌نامه علوم قرآنی، دفتر تبلیغات اسلامی، ص۳۰۷.]</ref>
آیت‌الکرسی نام آیهٔ ۲۵۵ از سورهٔ بقره در [[قرآن]] است.<ref>[https://lib.eshia.ir/13509/6/449 حسینی طهرانی، مطلع انوار، ۱۴۳۴ق، ج۶، ص۴۴۹.]</ref> برخی مفسران به دلیل پیوستگی مفهومیِ آیات ۲۵۶ و ۲۵۷ با محتوای آیهٔ ۲۵۵، این دو آیه را نیز بخشی از آیت‌الکرسی به شمار آورده‌اند، اما منابع اصیل و کهن این دیدگاه را تأیید نمی‌کنند. به‌ویژه آنکه در برخی احادیث، به «پنجاه کلمه» و «یکصد و هفتاد حرف» در توصیف آیت‌الکرسی اشاره شده است، همچنین واژهٔ کُرسی فقط در آیه ۲۵۵ همین سوره آمده و معنای دو آیه بعدی (۲۵۶ و ۲۵۷) متوقف بر آن نیست. افزون بر این در روایتی تصریح شده است که امام علی، آیت‌الکرسی را از عبارت «الله لا إله إلا هو…» آغاز کرد و تا «…و هو العلی العظیم» ادامه داد.<ref>[https://lib.eshia.ir/26683/1/307/%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%A2%DB%8C%D9%87_%DB%B2%DB%B5%DB%B5_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87 جمعی از نویسندگان، فرهنگ‌نامه علوم قرآنی، دفتر تبلیغات اسلامی، ص۳۰۷.]</ref> علت نامگذاری این آیه به آیت‌الکرسی ذکر واژه «کُرسی» خداوند در متن آن است. بر پایه برخی روایات، این نامگذاری در زمان خود پیامبر اسلام صورت گرفته است.<ref>[https://lib.eshia.ir/26683/1/307/%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%A2%DB%8C%D9%87_%DB%B2%DB%B5%DB%B5_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87 جمعی از نویسندگان، فرهنگ‌نامه علوم قرآنی، دفتر تبلیغات اسلامی، ص۳۰۷.]</ref>


خط ۲۸: خط ۳۲:
موقعیت استفاده غیر از اهمیت و جایگاه است.</ref> در روایتی از امام صادق نقل شده است که هر کس این آیه را یک بار تلاوت کند،‌ خداوند هزار مورد از بلایای دنیا را که راحت‌ترین آن [[فقر]] است و هزار مورد از سختی‌های [[آخرت]] را که آسان‌ترین آن [[عذاب قبر]] است، برطرف می‌کند.<ref>[https://lib.eshia.ir/12013/1/136 عیاشی، التفسیر، ۱۳۸۰ق، ج۱، ص۱۳۶.]</ref> بنا‌بر روایتی از امام علی، اگر کسی هنگامی که ناراحتی چشم دارد آیت‌الکرسی را بخواند و در دل و نیتش این باشد که بهبود می‌یابد [[ان شاء الله]] عافیت نصیبش می‌شود.<ref>[https://lib.eshia.ir/15339/2/616 شيخ صدوق، الخصال، ۱۳۶۲ش، ج۲، ص۶۱۶.]</ref>
موقعیت استفاده غیر از اهمیت و جایگاه است.</ref> در روایتی از امام صادق نقل شده است که هر کس این آیه را یک بار تلاوت کند،‌ خداوند هزار مورد از بلایای دنیا را که راحت‌ترین آن [[فقر]] است و هزار مورد از سختی‌های [[آخرت]] را که آسان‌ترین آن [[عذاب قبر]] است، برطرف می‌کند.<ref>[https://lib.eshia.ir/12013/1/136 عیاشی، التفسیر، ۱۳۸۰ق، ج۱، ص۱۳۶.]</ref> بنا‌بر روایتی از امام علی، اگر کسی هنگامی که ناراحتی چشم دارد آیت‌الکرسی را بخواند و در دل و نیتش این باشد که بهبود می‌یابد [[ان شاء الله]] عافیت نصیبش می‌شود.<ref>[https://lib.eshia.ir/15339/2/616 شيخ صدوق، الخصال، ۱۳۶۲ش، ج۲، ص۶۱۶.]</ref>
== محتوای آیه ==
== محتوای آیه ==
محتوای آیت‌الکرسی متکی بر بیان مفاهیم توحیدی است. آیه‌ در مجموع شانزده بار از خداوند سخن گفته و گفته شده در هیچ آیه‌ای از قرآن، نام خدا تا این اندازه لحاظ نشده است. این آیه «سید آیات قرآن» لقب گرفته است. با توجه به گرایش فطری انسان‌ها به یگانگی خداوند، آیه هرگونه شرک و پرستش معبودهای دروغین را نفی می‌کند و از حیات بی‌پایان، ازلی و ابدی او سخن می‌گوید. همچنین خستگی، چرت و خواب را از ذات الهی دور می‌داند و مالکیت مطلق خداوند بر آسمان‌ها و زمین و آنچه در آن‌هاست را بیان می‌کند. افزون بر اینکه شفاعت را تنها با اذن خداوند مجاز می‌داند و خاطرنشان می‌سازد که نگهبانی و تدبیر آسمان‌ها و زمین او را به رنج و زحمت نمی‌افکند.<ref>جوادی آملی، تفسیر تسنیم، ۱۳۸۸ش، ج۱۲، ص۹۸ ـ ۹۹ و ۱۰۴ ـ ۱۰۵.</ref><ref group="دیدگاه">آیت‌الکرسی بر تبیین جامع مفاهیم توحیدی تمرکز دارد. این آیه با شانزده بار اشاره به ذات الهی، بیشترین بسامد یادکردِ خداوند را در میان آیات قرآن داراست و از این رو با لقب «سید آیات قرآن» نیز شناخته می‌شود. محتوای این آیه ضمن نفی شرک، به توصیف صفات کمال و تنزیه خداوند می‌پردازد که محورهای اصلی آن عبارتند از:
محتوای آیت‌الکرسی متکی بر بیان مفاهیم توحیدی است. آیه‌ در مجموع شانزده بار از خداوند سخن گفته و گفته شده در هیچ آیه‌ای از قرآن، نام خدا تا این اندازه لحاظ نشده است. این آیه «سید آیات قرآن» لقب گرفته است. با توجه به گرایش فطری انسان‌ها به یگانگی خداوند، آیه هرگونه شرک و پرستش معبودهای دروغین را نفی می‌کند و از حیات بی‌پایان، ازلی و ابدی او سخن می‌گوید. همچنین خستگی، چرت و خواب را از ذات الهی دور می‌داند و مالکیت مطلق خداوند بر آسمان‌ها و زمین و آنچه در آن‌هاست را بیان می‌کند. افزون بر اینکه شفاعت را تنها با اذن خداوند مجاز می‌داند و خاطرنشان می‌سازد که نگهبانی و تدبیر آسمان‌ها و زمین او را به رنج و زحمت نمی‌افکند.<ref>جوادی آملی، تفسیر تسنیم، ۱۳۸۸ش، ج۱۲، ص۹۸ ـ ۹۹ و ۱۰۴ ـ ۱۰۵.</ref><ref group="دیدگاه">متن پیشنهادی:
 
آیت‌الکرسی بر تبیین جامع مفاهیم توحیدی تمرکز دارد. این آیه با شانزده بار اشاره به ذات الهی، بیشترین بسامد یادکردِ خداوند را در میان آیات قرآن داراست و از این رو با لقب «سید آیات قرآن» نیز شناخته می‌شود. محتوای این آیه ضمن نفی شرک، به توصیف صفات کمال و تنزیه خداوند می‌پردازد که محورهای اصلی آن عبارتند از:


حیات ازلی، ابدی و قائم‌به‌ذات؛
حیات ازلی، ابدی و قائم‌به‌ذات؛