نظام جمهوری اسلامی ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۲۸۱: / خط ۲۸۱: @@
 در حال‌حاضر به غیر از ایران، دو کشور پاکستان و موریتانی نیز عنوان رسمی «جمهوری اسلامی» را در نام خود دارند. هر سه کشور اسلام را دین رسمی و شریعت را منبع قانون معرفی کرده‌اند، اما از نظر ساختار سیاسی، مذهب غالب و نظام حکومتی تفاوت‌های اساسی دارند. ایران نظامی مبتنی بر ولایت فقیه دارد و رهبر به‌عنوان عالی‌ترین مقام سیاسی، نظارت بر قوای سه‌گانه را بر عهده دارد و شورای نگهبان انطباق قوانین با شرع را تضمین می‌کند. مذهب رسمی ایران شیعه اثنی‌عشری است. پاکستان دارای نظام جمهوری پارلمانی فدرال است و رییس‌جمهور در آن نقش تشریفاتی دارد. «شورای عقاید و احکام اسلامی» قوانین را با شریعت تطبیق می‌دهد و مذهب غالب آن سنی است. موریتانی دارای نظام جمهوری نیمه‌ریاستی بوده و فاقد نهاد نظارت شرعی مشابه شورای نگهبان یا اصل ولایت فقیه می‌باشد و مذهب سنی مالکی در آن حاکم است. جمهوری اسلامی افغانستان نیز از  2001م (پس از سقوط طالبان) تا اوت ۲۰۲۱ (بازگشت طالبان) این عنوان را داشت، اما با تغییر نظام به «امارت اسلامی»، دیگر در زمره جمهوری‌های اسلامی محسوب نمی‌شود.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1308116/%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%85 «چند جمهوری اسلامی در دنیا داریم؟»، وب‌سایت تابناک؛] [https://www.titrebartar.com/fa/news/332851/%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA%DB%8C-%DA%86%D9%86%D8%AF-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D9%87%D8%A7 «نظام حکومتی چند کشور جهان جمهوری اسلامی است؟+ تفاوت ها»، وب‌سایت تتر برتر.]</ref>
+== دستاوردهای نظام جمهوری اسلامی ایران ==
+{| class="wikitable"
+!'''ردیف'''
+!'''حوزه'''
+!'''دست آوردها'''
+|-
+|1
+|استقلال ملی و تمامیت ارضی
+|حفظ یکپارچگی ارضی کشور علی‌رغم جنگ تحمیلی هشت ساله و فشارهای خارجی؛ پایان دادن به حضور نظامی مستشاران خارجی در ساختار تصمیم‌گیری کشور؛ لغو قرارداد کاپیتولاسیون
+|-
+|2
+|امنیت
+|هش چشمگیر نرخ جرائم و ناآرامی‌های داخلی در مقایسه با دهه‌های قبل از انقلاب؛ تثبیت امنیت در منطقه‌ای که با بحران‌های متعدد امنیتی مواجه است
+|-
+|3
+|اقتصاد
+|رتقاء رتبه تولید ناخالص داخلی از جایگاه ۲۶ جهان در سال ۱۹۷۹ به جایگاه ۱۸ در سال ۲۰۱۷؛ افزایش ۴/۸ برابری تولید ناخالص داخلی نسبت به ابتدای انقلاب؛ رشد صادرات غیرنفتی از ۵۴ میلیون دلار به بیش از ۵۵ میلیارد دلار؛ افزایش ۵۰ برابری تولید فولاد و ۳۳ برابری تولید محصولات پتروشیمی
+|-
+|4
+| سلامت و بهداشت
+|افزایش میانگین امید به زندگی از ۵۵ سال به بیش از ۷۶ سال؛ ریشه‌کنی بیماری فلج اطفال و کنترل بیماری‌هایی مانند مالاریا و وبا؛ افزایش شمار دانشجویان پزشکی از حدود ۷۰۰ نفر به بیش از ۱۸۰ هزار نفر؛ رشد شمار پزشکان متخصص از ۷ هزار به ۷۲ هزار نفر
+|-
+|
+|آموزش عالی، تحقیقات و فناوری
+| افزایش پوشش تحصیلی آموزش عالی از حدود ۱۷۵ هزار نفر به بیش از ۴ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر؛ کسب رتبه ۲۱ جهان در تولید مقالات علمی پراستناد؛ قرارگیری در جمع ۵ کشور برتر در فناوری هسته‌ای و جزو ۱۲ کشور دارای چرخه کامل فناوری فضایی؛ رتبه اول منطقه در زیست‌فناوری و سلول‌های بنیادی
+|-
+|
+|زیرساخت‌ها و صنعت
+|افزایش طول راه‌های کشور از ۴۶ هزار کیلومتر به ۲۸۰ هزار کیلومتر؛ افزایش ۵۰۰ برابری راه‌های آسفالته روستایی (از ۲۰۰ کیلومتر به ۱۰۷ هزار کیلومتر)؛ پوشش ۱۰۰ درصدی برق در روستاهای بالای ۱۰ خانوار؛ پوشش گازرسانی به ۸۳ درصد شهرها و ۷۸ درصد روستاها
+|-
+|
+|قانون‌گذاری
+|تدوین قانون اساسی مبتنی بر مشارکت عمومی و همه‌پرسی؛ استقرار نهادهای سیاسی برخاسته از آرای عمومی؛ به رسمیت شناختن نقش مستقیم مردم در اداره امور محلی از طریق شوراها
+|-
+|
+|ورزش
+|رشد شمار فدراسیون‌های ورزشی از حدود ۲۰ به ۵۱ فدراسیون؛ افزایش رشته‌های ورزشی از ۳۰ به بیش از ۱۷۰ رشته؛ افزایش کرسی‌های بین‌المللی ورزشی از ۳ به بیش از ۱۷۰ کرسی؛ عضویت در کمیته بین‌المللی المپیک<ref>[https://hawzah.net/fa/goharenab/View/82478/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%87%D9%85-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8 «نگاهی به مهم ترین دستاوردهای انقلاب در بیانات رهبر انقلاب»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
+|-
+|
+|عزت و هویت ملی
+|احیاء حس عزت ملی و خودباوری پس از دوره‌ای طولانی از تحقیر ملت در نظام پیشین. همچنین
+|-
+|
+|نفوذ منطقه‌ای و بیداری اسلامی
+|تبدیل ایران به قدرتی منطقه‌ای و اثرگذار در معادلات خاورمیانه، هویت‌بخشی به ملت‌های مسلمان و شکل‌گیری موج‌های بیداری اسلامی در جهان اسلام<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/5968334/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%87%D9%85%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8 «تبیین مهم‌ترین دستاوردهای انقلاب اسلامی براساس اندیشه رهبر انقلاب»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>
+|-
+|
+|
+|
+|}
+= تفاوت با سایر جمهوری‌های اسلامی =
 == روز جمهوری اسلامی ==
 ۱۲ فروردین به‌دلیل برگزاری همه‌پرسی تعیین‌کنندۀ نوع حکومت پس از پیروزی انقلاب اسلامی و رأی قاطع  مردم ایران به نظام جمهوری اسلامی، به‌عنوان «روز جمهوری اسلامی ایران» نام‌گذاری شده است. دربارۀ این روز، آثار مکتوب و تصویری متعددی تولید شده است؛ از جمله کتاب‌های «انتخاب صالحان» اثر سید علی خامنه‌ای، «با چشم باز: ۱۲ فروردین» اثر سعید زاهدی، «صعود چهل ساله» اثر جمعی از نویسندگان، «آینده انقلاب اسلامی ایران» توسط مرتضی مطهری و نیز فیلم‌هایی با موضوع رفراندوم ۱۲ فروردین، معنای این روز به روایت آیت‌الله خامنه‌ای و رأی‌دادن امام خمینی در این همه‌پرسی.<ref>[https://www.jahannews.com/news/758741/%D8%B9%D9%84%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D9%85%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%DB%B1%DB%B2-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%87%D8%AF%D9%81-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B1%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%88%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A6%D9%88-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%DA%A9%DB%8C «علت نامگذاری روز ۱۲ فروردین به عنوان روز جمهوری اسلامی چیست؟/ هدف مردم از شعار‌ جمهوری اسلامی چه بود؟/ نظر امام خمینی(ره) درباره رفراندوم ۱۲ فروردین + معرفی کتاب، ویدئو و آثار گرافیکی»، وب‌سایت جهان‌ نیوز.]</ref>
@@ خط ۳۰۳: / خط ۳۵۵: @@
 * انوری، حسن، فرهنگ بزرگ سخن، تهران، سخن، ۱۳۸۲ش.
 * «بررسی فرایند برگزاری همه‌پرسی نظام جمهوری اسلامی در فروردین 1358»، وب‌سایت مرکز بررسی اسناد تاریخی، تاریخ درج مطلب: 11 فروردین 1405ش.
+* «تبیین مهم‌ترین دستاوردهای انقلاب اسلامی براساس اندیشه رهبر انقلاب»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: 8 بهمن 1395ش.
 * جمعی از نویسندگان، آشنایی با انقلاب و نظام جمهوری اسلامی، تهران, سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نمایندگی ولی فقیه، اداره آموزش‌های عقيدتی سياسی، ۱۳۷۸ش.
 * جوان آراسته، حسین، «مبانی حاکمیت در قانون اساسی»، مجله فقه و اصول،شمارۀ 21، پاییز 1380ش، در  پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 16 اسفند 1388ش.
@@ خط ۳۳۱: / خط ۳۸۴: @@
 * «نظام حکومتی چند کشور جهان جمهوری اسلامی است؟+ تفاوت ها»، وب‌سایت تتر برتر، تاریخ درج مطلب: 20 خرداد 1404ش.
 * نظرپور، مهدی، آشنایی با قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تهران، دانشگاه پیام نور، چاپ اول، ۱۳۹۱ش.
-* مقیمی حاجی، ابوالقاسم، «دلایل عقلی ولایت فقیه از نگاه آیت‌الله‌العظمی بروجردی و امام خمینی»، مجلۀ حضور، شمارۀ 54، 1384ش، در پرتال جامع علوم انسانی، تاریخ بازدید: 14 شهریور 1405ش.
+* مقیمی حاجی، ابوالقاسم، «دلایل عقلی ولایت فقیه از نگاه آیت‌الله‌العظمی بروجردی و امام خمینی»، مجلۀ حضور، شمارۀ 54، 1384ش، در پرتال جامع علوم انسانی، تاریخ بازدید:
 * «نگاهی به مبانی تحلیلی نظام جمهوری اسلامی ایران» وب‌سایت گیسوم، تاریخ بازدید:  13 شهریور 1405ش.
+شهریور 1405ش.
+* «نگاهی به مهم ترین دستاوردهای انقلاب در بیانات رهبر انقلاب»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 10 بهمن 1401ش.
 * نوری، جواد و مرتضوی‌نژاد، یاسمن، «نقش حقوقی مردم در حاکمیت جمهوری اسلامی ایران»، مجلۀ مطالعات علوم سیاسی، حقوق و فقه، شمارۀ 1، 1404ش.
 {{پایان منابع}}