بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱۹: | خط ۱۹: | ||
=== زمینهها === | === زمینهها === | ||
برخی بر این باروند که تأسیس حشدالشعبی پس از صدور فرمان مرجعیت مذهبی عراق، سیدعلی سیستانی،<ref group="دیدگاه">در کل متن اسامی باید به صورت کامل و بدون هیچ عنوان و لقبی به کار برود.</ref> در خصوص جهاد با تروریسم داعش در عراق در سال ۲۰۱4م (۱۳۹۳ش) و پس از درخواست رسمی دولت عراق از ایران صورت گرفت،<ref>ژیلا احمدی، «موافقان و مخالفان حشدالشعبی در عراق و آینده آن»، 1397ش.</ref><ref group="دیدگاه">شماره ص؟</ref> در حالیکه ریشههای ظهور حشدالشعبی به حضور گروههای مقاومت عراق مدتها قبل از تاسیس حشدالشعبی باز میگردد. تاریخ شکلگیری گروههای مقاومت عراق به طور کلی به چهار دوره قابل تقسیم است. سه | برخی بر این باروند که تأسیس حشدالشعبی پس از صدور فرمان مرجعیت مذهبی عراق، سیدعلی سیستانی،<ref group="دیدگاه">در کل متن اسامی باید به صورت کامل و بدون هیچ عنوان و لقبی به کار برود.</ref> در خصوص جهاد با تروریسم داعش در عراق در سال ۲۰۱4م (۱۳۹۳ش) و پس از درخواست رسمی دولت عراق از ایران صورت گرفت،<ref>ژیلا احمدی، «موافقان و مخالفان حشدالشعبی در عراق و آینده آن»، 1397ش.</ref><ref group="دیدگاه">شماره ص؟</ref> در حالیکه ریشههای ظهور حشدالشعبی به حضور گروههای مقاومت عراق مدتها قبل از تاسیس حشدالشعبی باز میگردد. تاریخ شکلگیری گروههای مقاومت عراق به طور کلی به چهار دوره قابل تقسیم است. سه دوره از آن یعنی مقابله با رژیم بعث (پیش از ۲۰۰۳م)، مقابله با اشغالگری آمریکا (تا سال ۲۰۱۱م) و مقابله با تکفیریها در سوریه (از ژانویه ۲۰۱۳م)، پیش از صدور فتوای مرجعیت مذهبی عراق و تنها سازماندهی حشدالشعبی برای مقابله با تکفیریهای داعش در عراق (از ژوئن ۲۰۱۴م)، پس از آن بوده است.<ref>احمد زارعان، «رابطه دولت عراق و گروههای شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، 1402ش، ص51.</ref><ref group="دیدگاه">ارجاعات طبق شیوه نامه نیست. سال نشر قبل از شماره صفحه باید بیاید. در موارد بعدی نیز این اشکال وجود دارد. | ||
مقالات همچون سایتها در صورت امکان باید لینک بخورند.</ref> | مقالات همچون سایتها در صورت امکان باید لینک بخورند.</ref> | ||
برخی از گروههای تشکیل دهنده حشدالشعبی، در دوران رژیم | برخی از گروههای تشکیل دهنده حشدالشعبی، در دوران رژیم بعث، در ایران سکونت داشتند.<ref>ژیلا احمدی، «موافقان و مخالفان حشدالشعبی در عراق و آینده آن»، وبسایت مرکز بینالمللی مطالعات صلح، 13 شهریور 1397ش.</ref> در سال 1982م، ابومهدی المهندس با همکاری دیگران و با اتحاد نیروهای سیاسی دینی مخالف رژیم بعث، مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق را تاسیس کردند و به دنبال آن در دهه 90م، با همکاری مجاهدان عراقی مقیم ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، گروهی نظامی به نام «سپاه بدر» را برای مقابله با رژیم صدام بنیان نهادند. سپاه بدر بعدها به تیپ و سرانجام با فزایش چشمگیر نیرو به لشکر ارتقا یافت. شهید اسماعیل دقایقی اولین فرمانده آن بود. ابومهدی المهندس نیز پس از ابوعلی بصری، در سال 2001م، فرمانده لشکر بدر شد.<ref>سیدمجید حسن زاده، ابومهدی المهندس و تاسیس حشد الشعبی، 1398ش، ص69.</ref> | ||
گروه کتائب حزبالله، قدرتمندترین گروه مسلح سازمانیافته در عراق و ستون اصلی حشدالشعبی در سال 2007م، توسط ابومهدی المهندس تشکیل شده بود.<ref>سیدمجید حسن زاده، ابومهدی المهندس و تاسیس حشد الشعبی، 1398ش، ص72.</ref> جیشالمهدی بازوی نظامی جریان صدر نیز پس از اشغال عراق توسط آمریکا، علیه اشغالگری فعالیت میکرد و پس از انحلال، اعضای آن در قالب تیپ یوم الموعود و سرایا السلام، قبل از حضور داعش ادامه فعالیت میدادند.<ref>احمد زارعان، «رابطه دولت عراق و گروههای شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، 1402ش، ص50.</ref> | گروه کتائب حزبالله، قدرتمندترین گروه مسلح سازمانیافته در عراق و ستون اصلی حشدالشعبی در سال 2007م، توسط ابومهدی المهندس تشکیل شده بود.<ref>سیدمجید حسن زاده، ابومهدی المهندس و تاسیس حشد الشعبی، 1398ش، ص72.</ref> جیشالمهدی بازوی نظامی جریان صدر نیز پس از اشغال عراق توسط آمریکا، علیه اشغالگری فعالیت میکرد و پس از انحلال، اعضای آن در قالب تیپ یوم الموعود و سرایا السلام، قبل از حضور داعش ادامه فعالیت میدادند.<ref>احمد زارعان، «رابطه دولت عراق و گروههای شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، 1402ش، ص50.</ref> | ||
نفوذ داعش و ریزش ارتش عراق، قابلیتهای محدود حکومت مرکزی، درجه بالای بیثباتی نهادی و استمرار و تعمیق تعارضات داخلی، | نفوذ داعش و ریزش ارتش عراق، قابلیتهای محدود حکومت مرکزی، درجه بالای بیثباتی نهادی و استمرار و تعمیق تعارضات داخلی، توسل به گزینه شبه نظامیان را گریزناپذیر کرده بود.<ref>سیدامیر نیاکوئی و سعید پیرمحمدی، «روند بازیگری و کنش عملیاتی حشدالشعبی در عراق (2021 - 2014)»، 1400ش، ص578.</ref> | ||
=== تاسیس === | === تاسیس === | ||
پس از اینکه نیروی افراطی داعش، 9 ژوئن ۲۰۱۴م (20 خرداد 1393ش)، از مرکز استقرار خود در سوریه، به عراق حمله کرد و به دنبال خیانت سران بعثی ارتش عراق و تسلیم پادگانها همراه با تجهیزات نظامی به داعش، موصل و بخشهای زیادی از استانهای دیگر را در مدت زمان کوتاهی تصرف کرد و تا نزدیکی بغداد پیش رفت؛ درماندگی دولت و ارتش عراق بر همگان روشن شد. در چنین شرایطی مرجعیت مذهبی عراق، سیدعلی سیستانی؛ با صدور فتوای وجوب جهاد، فرمان جهاد عمومی صادر کرد که با استقبال | پس از اینکه نیروی افراطی داعش، 9 ژوئن ۲۰۱۴م (20 خرداد 1393ش)، از مرکز استقرار خود در سوریه، به عراق حمله کرد و به دنبال خیانت سران بعثی ارتش عراق و تسلیم پادگانها همراه با تجهیزات نظامی به داعش، موصل و بخشهای زیادی از استانهای دیگر را در مدت زمان کوتاهی تصرف کرد و تا نزدیکی بغداد پیش رفت؛ درماندگی دولت و ارتش عراق بر همگان روشن شد. در چنین شرایطی مرجعیت مذهبی عراق، سیدعلی سیستانی؛ با صدور فتوای وجوب جهاد، فرمان جهاد عمومی صادر کرد که با استقبال گسترده مردم و حمایت مسئولین سیاسی عراق، تشکیل گروه شبه نظامی حشدالشعبی، شامل 40 گروه داوطلب مسلح با حدود 118 هزار نیروی رزمنده را موجب شد.<ref>کریم عباسی و همکاران، «تاثیر قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در جنبشهای اسلامی منطقه خاورمیانه مطالعه موردی حشد الشعبی»، 1401ش، ص127. </ref> | ||
نقش سردار سلیمانی در منجر شدن این فتوا به یک تشکیلات توانمند نظامی جدی بود.<ref>علی آقاییمیبدی، «برریس تحولات سیاسی و نظامی محور مقاومت قبل و بعد از شهادت سردار سلیمانی»، 1403ش، ص115.</ref> چراکه برای تحقق فتوای مذکور و مقابله عملی با داعش، نیاز به ساختار و سازمان، لجستیک، آموزش، اطلاعات، برنامهریزی و همفکری بود و تنها مجموعه تحت فرمان شهید سلیمانی از عهده آن برمیآمد.<ref>تورج افشون، کالبدشکافی عملکرد جمهوری اسلامی ایران در عراق با تاکید بر شکلگیری مقاومت مردم پایه»، ص78، 1404ش.</ref> | نقش سردار سلیمانی در منجر شدن این فتوا به یک تشکیلات توانمند نظامی جدی بود.<ref>علی آقاییمیبدی، «برریس تحولات سیاسی و نظامی محور مقاومت قبل و بعد از شهادت سردار سلیمانی»، 1403ش، ص115.</ref> چراکه برای تحقق فتوای مذکور و مقابله عملی با داعش، نیاز به ساختار و سازمان، لجستیک، آموزش، اطلاعات، برنامهریزی و همفکری بود و تنها مجموعه تحت فرمان شهید سلیمانی از عهده آن برمیآمد.<ref>تورج افشون، کالبدشکافی عملکرد جمهوری اسلامی ایران در عراق با تاکید بر شکلگیری مقاومت مردم پایه»، ص78، 1404ش.</ref> | ||
=== رسمیت === | === رسمیت === | ||
