بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۵۸: خط ۵۸:
تاسیس حشدالشعبی در ایجاد امنیت مردم پایه، بسیار تاثیرگذار بوده تا جایی که توانسته ضمن جبران ناکارآمدی ساختار نظامی، تهدیدهای اصلی را از جامعه و حکومت عراق دور کند و قدرت امنیت آفرین مردم برای سیاست گذاران عراقی اثبات نماید.<ref>تورج افشون، کالبدشکافی عملکرد جمهوری اسلامی ایران در عراق با تاکید بر شکل‌گیری مقاومت مردم پایه»، ص82، 1404ش.</ref>
تاسیس حشدالشعبی در ایجاد امنیت مردم پایه، بسیار تاثیرگذار بوده تا جایی که توانسته ضمن جبران ناکارآمدی ساختار نظامی، تهدیدهای اصلی را از جامعه و حکومت عراق دور کند و قدرت امنیت آفرین مردم برای سیاست گذاران عراقی اثبات نماید.<ref>تورج افشون، کالبدشکافی عملکرد جمهوری اسلامی ایران در عراق با تاکید بر شکل‌گیری مقاومت مردم پایه»، ص82، 1404ش.</ref>


مبارزه با داعش و آزادسازی مناطق وسیعی از خاک عراق از سیطره آن، ایجاد امنیت جاده‌های مهم به‌ویژه جاده‌های موازی مرز سوریه، تسهیل‌گری در بازسازی و احیای خط زمینی تهران _ بغداد _ دمشق، عقیم‌سازی طرح نفوذ کردها بر استان راهبردی کرکوک به‌عنوان مقدمه‌ای برای استقلال اقلیم کردستان،<ref>سیدامیر نیاکوئی و سعید پیرمحمدی، «روند بازیگری و کنش عملیاتی حشدالشعبی در عراق (2021 - 2014)»، 1400ش، ص580.</ref> و ده‌ها عملیات علیه پایگاه‌های آمریکایی در خاک عراق، از جمله فعالیت‌های حشدالشعبی است<ref name=":2" /> که با روحیه ایثار و شهادت و تقدیم بیش از 400 شهید صورت گرفته است.<ref>[https://fa.alalam.ir/news/5492158/%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B4%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B9%D8%A8%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D8%B2-2019-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D9%86%D9%88%D9%86 وبسایت شبکه العالم، 27 اسفند 1399ش.]</ref>
مبارزه با داعش و آزادسازی مناطق وسیعی از خاک عراق از سیطره آن، ایجاد امنیت جاده‌های مهم به‌ویژه جاده‌های موازی مرز سوریه، تسهیل‌گری در بازسازی و احیای خط زمینی تهران _ بغداد _ دمشق، عقیم‌سازی طرح نفوذ کردها بر استان راهبردی کرکوک به‌عنوان مقدمه‌ای برای استقلال اقلیم کردستان،<ref>سیدامیر نیاکوئی و سعید پیرمحمدی، «روند بازیگری و کنش عملیاتی حشدالشعبی در عراق (2021 - 2014)»، 1400ش، ص580.</ref> و ده‌ها عملیات علیه پایگاه‌های آمریکایی در خاک عراق، از جمله فعالیت‌های حشدالشعبی است<ref name=":2" /> که با روحیه ایثار و شهادت‌طلبی و تقدیم بیش از 400 شهید صورت گرفته است.<ref>[https://fa.alalam.ir/news/5492158/%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B4%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B9%D8%A8%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D8%B2-2019-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%D9%86%D9%88%D9%86 وبسایت شبکه العالم، 27 اسفند 1399ش.]</ref>
== رویکرد دولت‌های عراق در مورد حشدالشعبی ==
== مواجهه دولت‌های عراق با حشدالشعبی ==
نوری مالکی و حیدرالعبادی هر کدام در دوره نخست‌وزیری خود، پایه‌گذاری و رسمیت یافتن حشدالشعبی را در سال 2016م، پیگیری کردند.<ref>زارعان، احمد، «رابطه دولت عراق و گروه‌های شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، 1402ش، ص53. </ref><ref group="دیدگاه">تا اینجا با تاریخچه تکراری شده است</ref> اما حیدرالعبادی در مارس ۲۰۱۷م، ضمن قدردانی از کمک‌های حشدالشعبی، برخی از بخش‌های آن را به جنایت، سرقت مسلحانه و آدم‌ربایی متهم و بحث خلع سلاح آنها را مطرح کرد.<ref>زارعان، احمد، «رابطه دولت عراق و گروه‌های شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، 1402ش، ص54.</ref> دولت کوتاه عادل عبدالمهدی نیز سیاست کنترل و قانونی شدن حشدالشعبی<ref>[https://risstudies.org/ادغام-حشد-الشعبی-در-نیروهای-مسلح-عراق؛/ سیدعلی نجات، «ادغام حشد الشعبی در نیروهای مسلح عراق؛ دلایل و پیامدها»، وبسایت پژوهشکده مطالعات راهبردی، 20 اسفند 1404ش.]</ref><ref group="دیدگاه">تاریخ بازدید یا درج مطلب فقط در بخش منابع می‌آید.</ref> و کاهش نفوذ ابومهدی المهندس، نائب‌رئیس حشدالشعبی را در چند مصوبه جداگانه دنبال کرد که هرگز عملیاتی نشد. مقتدی صدر نیز مصوبه هیئت دولت در این زمینه را پذیرفت اما هیچ وقت آن را در مورد نیروهای تحت امر خود اجرایی نکرد.<ref>احمد زارعان، «رابطه دولت عراق و گروه‌های شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، 1402ش، ص57.</ref> در دولت مصطفی الکاظمی، قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس توسط آمریکا به شهادت رسیدند و در سال ۲۰۲۰م، لشکرهای حضرت عباس، امام علی، تیپ‌های علی اکبر و انصارالمرجعیه که به حشد مرجعیت یا حشد عتبات شهرت داشتند اعلام کردند از ساختار حشدالشعبی خارج و تابع تصمیمات دولت هستند. الکاظمی نیز دستوراتی مبنی بر بسته شدن دفاتر حشدالشعبی صادر کرد.<ref>احمد زارعان، «رابطه دولت عراق و گروه‌های شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، 1402ش، ص58.</ref><ref group="دیدگاه">ادامه وضعیت تا کنون گزارش نشده است و ناقص مانده.</ref> حشد الشعبی به‌رغم اعلام استقلال برخی از گروه‌های تشکیل دهنده آن همچنان پابرجا است و با ریاست فالح فیاض، به حیات خود ادامه می‌دهد.<ref name=":1" />
نوری مالکی و حیدرالعبادی هر کدام در دوره نخست‌وزیری خود، پایه‌گذاری و رسمیت یافتن حشدالشعبی را در سال 2016م، پیگیری کردند.<ref>زارعان، احمد، «رابطه دولت عراق و گروه‌های شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، 1402ش، ص53. </ref><ref group="دیدگاه">تا اینجا با تاریخچه تکراری شده است</ref> اما حیدرالعبادی در مارس ۲۰۱۷م، ضمن قدردانی از کمک‌های حشدالشعبی، برخی از بخش‌های آن را به جنایت، سرقت مسلحانه و آدم‌ربایی متهم و بحث خلع سلاح آنها را مطرح<ref>زارعان، احمد، «رابطه دولت عراق و گروه‌های شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، 1402ش، ص54.</ref> و تلاش می‌کرد مبنی بر فرمان اجرایی شماره ۹۱ در فوریه ۲۰۱۶م، حشدالشعبی را به‌صورت یک تشکیلات نظامی مستقل و نهادی مشروع و قانونی در چارچوب شورای ملی عراق و تحت نظر مستقیم نخست‌وزیر درآورد. دولت کوتاه عادل عبدالمهدی نیز در سال ۲۰۱۹م، نیز فرمان ده ماده‌ای صادر کرد که به‌موجب آن حشدالشعبی در نیروهای مسلح عراق ادغام می‌شد.<ref>پیرمحمدی و نیاکوئی، 1400ش، ص20.</ref><ref group="دیدگاه">مخالفان هستند یا جزء بخش قبلی و رویکرد دولت عراق باید بیاید؟</ref> وی همچنین سیاست کنترل و قانونی شدن حشدالشعبی<ref>[https://risstudies.org/ادغام-حشد-الشعبی-در-نیروهای-مسلح-عراق؛/ سیدعلی نجات، «ادغام حشد الشعبی در نیروهای مسلح عراق؛ دلایل و پیامدها»، وبسایت پژوهشکده مطالعات راهبردی، 20 اسفند 1404ش.]</ref><ref group="دیدگاه">تاریخ بازدید یا درج مطلب فقط در بخش منابع می‌آید.</ref> و کاهش نفوذ ابومهدی المهندس، نائب‌رئیس حشدالشعبی را در چند مصوبه جداگانه دنبال کرد که هرگز عملیاتی نشد. مقتدی صدر نیز مصوبه هیئت دولت در این زمینه را پذیرفت اما هیچ وقت آن را در مورد نیروهای تحت امر خود اجرایی نکرد.<ref>احمد زارعان، «رابطه دولت عراق و گروه‌های شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، 1402ش، ص57.</ref> در دولت مصطفی الکاظمی، قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس توسط آمریکا به شهادت رسیدند و در سال ۲۰۲۰م، لشکرهای حضرت عباس، امام علی، تیپ‌های علی اکبر و انصارالمرجعیه که به حشد مرجعیت یا حشد عتبات شهرت داشتند اعلام کردند از ساختار حشدالشعبی خارج و تابع تصمیمات دولت هستند. الکاظمی نیز دستوراتی مبنی بر بسته شدن دفاتر حشدالشعبی صادر کرد.<ref>احمد زارعان، «رابطه دولت عراق و گروه‌های شبه نظامی پس از 2014، مطالعه موردی حشدالشعبی»، 1402ش، ص58.</ref><ref group="دیدگاه">ادامه وضعیت تا کنون گزارش نشده است و ناقص مانده.</ref> حشد الشعبی به‌رغم اعلام استقلال برخی از گروه‌های تشکیل دهنده آن همچنان پابرجا است و با ریاست فالح فیاض، به حیات خود ادامه می‌دهد.<ref name=":1" />
== مخالفان حشدالشعبی<ref group="دیدگاه">متن انسجام کافی را ندارد. شاید بتوان مطالب را در یک جدول درج کرد یا به شکلی انسجام روایی به آن داد.</ref> ==
== مخالفان حشدالشعبی<ref group="دیدگاه">متن انسجام کافی را ندارد. شاید بتوان مطالب را در یک جدول درج کرد یا به شکلی انسجام روایی به آن داد.</ref> ==
مسائل و انگیزه‌های داخلی، فشار بازیگرن منطقه‌ای و فشار استکبار جهانی، مخالفت‌هایی را با استقلال و قدرتمند شدن حشدالشعبی به دنبال داشته است.<ref>[https://risstudies.org/ادغام-حشد-الشعبی-در-نیروهای-مسلح-عراق؛/ سیدعلی نجات، ادغام حشد الشعبی در نیروهای مسلح عراق؛ دلایل و پیامدها، وبسایت پژوهشکده مطالعات راهبردی، 20 اسفند 1404ش.]</ref>
مسائل و انگیزه‌های داخلی، فشار بازیگرن منطقه‌ای و استکبار جهانی، مخالفت‌هایی را با استقلال و قدرتمند شدن حشدالشعبی به دنبال داشته است.<ref>[https://risstudies.org/ادغام-حشد-الشعبی-در-نیروهای-مسلح-عراق؛/ سیدعلی نجات، ادغام حشد الشعبی در نیروهای مسلح عراق؛ دلایل و پیامدها، وبسایت پژوهشکده مطالعات راهبردی، 20 اسفند 1404ش.]</ref>


برخی از گروه‌های سنی و کرد در برابر حشدالشعبی احساس خطر می‌کنند. اهل سنت در زمان پاکسازی داعش مانع از ورود حشدالشعبی به مناطق سنی نشین شدند و کردها نیز حضور حشدالشعبی در مناطق تحت سیطره خود به‌ویژه منابع نفتی کرکوک را مانع دستیابی به اهداف خود می‌دانستند.<ref>امیرحامد آزاد، سایه روشن حشدالشعبی، تهران، 1395ش، ص125.</ref><ref group="دیدگاه">محل نشر در منابع درج می‌شود.</ref>
برخی از گروه‌های سنی و کرد در برابر حشدالشعبی احساس خطر می‌کنند. اهل سنت در زمان پاکسازی داعش مانع از ورود حشدالشعبی به مناطق سنی نشین شدند و کردها نیز حضور حشدالشعبی در مناطق تحت سیطره خود به‌ویژه منابع نفتی کرکوک را مانع دست‌یابی به اهداف خود می‌دانستند.<ref>امیرحامد آزاد، سایه روشن حشدالشعبی، تهران، 1395ش، ص125.</ref><ref group="دیدگاه">محل نشر در منابع درج می‌شود.</ref>


حیدرالعبادی نخست‌وزیر اسبق عراق تلاش می‌کرد مبنی بر فرمان اجرایی شماره ۹۱ در فوریه ۲۰۱۶م، حشدالشعبی را به‌صورت یک تشکیلات نظامی مستقل و نهادی مشروع و قانونی در چارچوب شورای ملی عراق و تحت نظر مستقیم نخست‌وزیر درآورد. در سال ۲۰۱۹م، نیز عادل عبدالمهدی فرمان ده ماده‌ای صادر کرد که به‌موجب آن حشدالشعبی در نیروهای مسلح عراق ادغام می‌شد.<ref>پیرمحمدی و نیاکوئی، 1400ش، ص20.</ref><ref group="دیدگاه">مخالفان هستند یا جزء بخش قبلی و رویکرد دولت عراق باید بیاید؟</ref>


عربستان با برجسته‌سازی نقش تشیع و برچسب فرقه‌گرایی تلاش می‌کند حشدالشعبی را تهدیدی برای اهل سنت و برقراری ثبات سیاسی در عراق و زمینه‌ساز نفوذ ایران معرفی کند.<ref>مقدم گوهری و همکاران، «جایگاه حشد الشعبی در امنیت ملی عراق و نحوه بازنمایی رسانه‌های سعودی از آن»، 1397ش، ص12.</ref>
عربستان با برجسته‌سازی نقش تشیع و برچسب فرقه‌گرایی تلاش می‌کند حشدالشعبی را تهدیدی برای اهل سنت و برقراری ثبات سیاسی در عراق و زمینه‌ساز نفوذ ایران معرفی کند.<ref>مقدم گوهری و همکاران، «جایگاه حشد الشعبی در امنیت ملی عراق و نحوه بازنمایی رسانه‌های سعودی از آن»، 1397ش، ص12.</ref>