تنب بزرگ: تفاوت میان نسخه‌ها

تنب بزرگ جزیره‌ای در نزدیکی تنگه هرمز است. این جزیره با جمعیت محدود و کمبود پوشش گیاهی کاربری نظامی و مسکونی دارد.

تنب بزرگ در فاصلهٔ ۱۵۶ کیلومتری از شهر بندرعباس، ۴۳٫۵ کیلومتری از شمال شرقی جزیره ابوموسی،<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/167020/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D9%86%D8%A8-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86 «آشنایی با جزیره تنب بزرگ - هرمزگان»، وب‌سایت همشهری آنلاین.]</ref> در شرق تنب کوچک، شمال ابوموسی و رأس‌الخیمه، حدود پنجاه کیلومتری بندرلنگه و ۳۱ کیلومتری جنوب جزیرهٔ قشم قرار دارد.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615960043-10357-99-62.pdf جالینوسی و رستمی، «بررسي دلایل سياسي و تاريخي ادعاهاي امارات متحده عربي و استدلال ايران در مورد مالکيت ايران بر جزاير سه‌گانة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسي»، 1395ش، ص78.]</ref> همچنین از رأس‌الخیمه و جزیرۀ حمرا در امارات متحدهٔ عربی بیش از 70 کیلومتر فاصله دارد و در بخش شمالی خط منصف خلیج فارس واقع شده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/93076/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%88-%D8%AC%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D9%86%D8%A8-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D9%88-%D8%AA%D9%86%D8%A8-%DA%A9%D9%88%DA%86%DA%A9 مجتهدزاده، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، 1371ش، ص4.]</ref> این جزیره بین ۵۵/۱۶ و ۵۵/۱۹ درجۀ طول شرقی نسبت به نصف‌النهار گرینویچ و بین ۲۶/۱۵ و ۲۶/۱۹ درجهٔ عرض شمالی قرار گرفته است. نیمۀ شمالی جزیره نسبت به نیمۀ جنوبی آن ارتفاع بیشتری دارد و زمین آن اغلب پوشیده از سنگ و صخره است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1092481/%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4-%DA%98%DB%8C%D9%88%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D8%A8%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%A8%D8%B3%D8%AA%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87 حیدری موصلو و کاویانی‌راد، «تأثير چالش ژئوپليتيك بر همبستگي ملي (مطالعه موردي: جزاير سه‌گانه)»، 1393ش، ص70.]</ref>  

اگرچه تنب بزرگ به‌دلیل فاصلهٔ نسبتاً زیاد از تنگهٔ هرمز، ارزش استراتژیک مستقیم چندانی ندارد؛ اما حلقه‌ای حیاتی در زنجیرهٔ دفاعی ایران در این تنگه محسوب می‌شود<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/93076/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%88-%D8%AC%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D9%86%D8%A8-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D9%88-%D8%AA%D9%86%D8%A8-%DA%A9%D9%88%DA%86%DA%A9 مجتهدزاده، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، 1371ش، ص4.]</ref> و در شکل‌دهی بخشی از خط دفاعی ایران در ورودی تنگه هرمز اهمیت دارد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1092481/%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4-%DA%98%DB%8C%D9%88%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D8%A8%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%A8%D8%B3%D8%AA%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87 حیدری موصلو و کاویانی‌راد، «تأثير چالش ژئوپليتيك بر همبستگي ملي (مطالعه موردي: جزاير سه‌گانه)»، 1393ش، ص70.]</ref> دایره‌ای بودن آن، بهترین حالت را برای دفاع فراهم کرده است. در میان دو مسیر ورودی و خروج طرح تفکیک تردد در خلیج فارس واقع شده و از نقش کنترلی برخوردار است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1688451/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3 امیری و نادری، «نقش جزایر سه گانه در سیادت دریایی ایران در خلیج فارس»، 1399ش، ص167.]</ref>

جزیرۀ تنب بزرگ بر اساس تقسیمات کشوری بخشی از شهرستان ابوموسی در استان هرمزگان محسوب می‌شود.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1009189/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AD%D8%A7%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3 «نتایج تحقیقات سازمان نقشه‌برداری در زمینه حاکمیت ایران بر جزایر خلیج فارس»، وب‌سایت تحلیلی‌خبری عصر ایران.]</ref> طبق سرشماری مرکز آمار در سال 1390ش، این منطقه جمعیتی حدود ۳۸۰ نفر و شامل ۵۸ خانوار دارد.<ref name=":0">[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1092481/%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4-%DA%98%DB%8C%D9%88%D9%BE%D9%84%DB%8C%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D8%A8%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%A8%D8%B3%D8%AA%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87 حیدری موصلو و کاویانی‌راد، «تأثير چالش ژئوپليتيك بر همبستگي ملي (مطالعه موردي: جزاير سه‌گانه)»، 1393ش، ص70.]</ref> جمعیت کم‌شمار این جزیره از ایرانیان با اصالت بندرلنگه‌ای و عرب‌هایی از قبیلهٔ بنی‌یاس دبی تشکیل شده است<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/93076/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%88-%D8%AC%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D9%86%D8%A8-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D9%88-%D8%AA%D9%86%D8%A8-%DA%A9%D9%88%DA%86%DA%A9 مجتهدزاده، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، 1371ش، ص4.]</ref> و مردم بومی در کنار نیروهای نظامی سکونت دارند.<ref>[https://www.tinn.ir/بخش-دریایی-49/283826-شرایط-زندگی-در-جزایر-ابوموسی-تنب-بزرگ-کوچک-چگونه-است «شرایط زندگی در جزایر ابوموسی، تنب بزرگ و کوچک چگونه است؟»، تین‌نیوز.]</ref>

تنب بزرگ به نام‌های تنب مار، تنب مار بزرگ و تل‌مار نیز شناخته می‌شود.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615960043-10357-99-62.pdf جالینوسی و رستمی، «بررسي دلایل سياسي و تاريخي ادعاهاي امارات متحده عربي و استدلال ايران در مورد مالکيت ايران بر جزاير سه‌گانة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسي»، 1395ش، ص78.]</ref> دریانوردان نیز این جزیره را به‌نام تمب گپ یعنی تنب بزرگ می‌نامیدند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1009189/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AD%D8%A7%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3 «نتایج تحقیقات سازمان نقشه‌برداری در زمینه حاکمیت ایران بر جزایر خلیج فارس»، وب‌سایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref>

شکل این جزیره تقریباً دایره‌ای با قطری نزدیک به 4.6 کیلومتر و با وسعت تقریبی 10.3 کیلومتر مربع است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/224413/تنب،-جزایر وثوقی، «تنب، جزایر»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref>

تنب بزرگ با پوششی از شن‌زار، سرزمینی تقریباً خشک و فاقد پوشش گیاهی قابل توجه است. در بخش شمالی جزیره، رشته‌تپه‌هایی دیده می‌شود که بلندای برخی از آنها به ۵۳ متر می‌رسد. این جزیره تقریباً فاقد منابع آب شیرین است و آب آشامیدنی آن از جزیرهٔ قشم تأمین می‌شود. در گذشته چند حلقه چاه با آب نیمه‌شور در جنوب جزیره وجود داشت که همگی خشک شده‌اند. بخش جنوبی جزیره هموار و مناسب‌ترین لنگرگاه جزیره است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/93076/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%88-%D8%AC%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D9%86%D8%A8-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D9%88-%D8%AA%D9%86%D8%A8-%DA%A9%D9%88%DA%86%DA%A9 مجتهدزاده، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، 1371ش، ص4.]</ref> مارهای کوچک و سمی در این جزیره فراوان هستند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1009189/%D9%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D8%AC-%D8%AA%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AD%D8%A7%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3 «نتایج تحقیقات سازمان نقشه‌برداری در زمینه حاکمیت ایران بر جزایر خلیج فارس»، وب‌سایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref>

در سال ۱۴۰۲ش مدیرکل دفتر سیاسی، انتخابات و تقسیمات کشوری استانداری هرمزگان از ارتقای روستای جزیرۀ تنب بزرگ به شهر خبر داد. امکانات و خدمات جزیرهٔ تنب بزرگ شامل ساختمان بخشداری، بیمارستان ندسا، مرکز بهداشتی-درمانی، مراکز آموزشی، کتابخانهٔ عمومی، کانون فرهنگی-مذهبی، پنج باب مسجد، پارک و فضای سبز، پایگاه مقاومت بسیج، سالن ورزشی چندمنظوره، زمین فوتبال چمن مصنوعی و خاکی، زمین والیبال ساحلی، شبکهٔ برق و مرکز مخابرات<ref>[https://nournews.ir/fa/news/166593/%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%C2%AB%D8%AA%D9%86%D8%A8-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%C2%BB-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%82%D8%A7-%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA «جزیره «تنب بزرگ» به شهر ارتقا یافت»، نورنیوز.]</ref> و فرودگاه بین‌المللی است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/725943/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3 «دستور مقام معظم رهبری برای مسکونی شدن جزایر خلیج فارس»، وب‌سایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref>

* «آشنایی با جزیره تنب بزرگ - هرمزگان»، وب‌سایت همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: 1 اردیبهشت 1391ش.

* امیری، علی و نادری، حجت، «نقش جزایر سه گانه در سیادت دریایی ایران در خلیج فارس»، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، شمارۀ 56، بهار 1399ش.

* جالینوسی، احمد و رستمی، طیبه، «بررسي دلایل سياسي و تاريخي ادعاهاي امارات متحده عربي و استدلال ايران در مورد مالکيت ايران بر جزاير سه‌گانة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسي»، فصلنامۀ تخصصی مطالعات خليج‌فارس، سال دوم، شمارۀ سوم، پاییز 1395ش.

* حیدری موصلو، طهمورث و کاویانی‌راد، مراد، «تأثير چالش ژئوپليتيك بر همبستگي ملي (مطالعه موردي: جزاير سه‌گانه)»، تحقیقات سیاسی و بین‌المللی، شمارۀ 21، زمستان 1393ش.

* «دستور مقام معظم رهبری برای مسکونی شدن جزایر خلیج فارس»، وب‌سایت تحلیلی خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 10 اردیبهشت 1399ش.

* مجتهدزاده، پیروز، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، اطلاعات سیاسی-اقتصادی، شمارۀ 59 و 60، مرداد و شهریور 1371ش.  

* «نتایج تحقیقات سازمان نقشه‌برداری در زمینه حاکمیت ایران بر جزایر خلیج فارس»، وب‌سایت تحلیلی‌خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 8 آبان 1403ش.