تیم ملی فوتبال زنان ایران

تیم ملی فوتبال زنان ایران؛ تیم رسمی فوتبال بانوان ایران در رقابت‌های بین‌المللی.

تیم ملی فوتبال زنان ایران، نمایندهٔ رسمی جمهوری اسلامی ایران در مسابقات بین‌المللی فوتبال بانوان است و زیر نظر فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران فعالیت می‌کند. این تیم با ترکیب ۲۵ بازیکن و هدایت مرضیه جعفری به‌عنوان سرمربی، در رقابت‌های مختلف آسیایی و جهانی حضور دارد. مشارکت در عرصه‌های بین‌المللی از مهم‌ترین افتخارات و نقاط عطف تاریخ این تیم به‌شمار می‌آید.

تاریخچه

تیم فوتبال بانوان در ایران از سال ۱۹۷۰ میلادی با بازی‌های زنان در قالب تیم‌های محلی و خیابانی آغاز شد. در پی افزایش علاقه‌مندی، فدراسیون فوتبال ایران برخی از زنان را برای گذراندن دوره‌های آموزشی و مربیگری به کلاس‌های زیر نظر فیفا اعزام کرد. باشگاه تاج (استقلال کنونی) از پیشگامان تشکیل تیم فوتبال زنان است.

در بین سال‌های ۱۳۴۷ تا ۱۳۵۰ باشگاه‌هایی همچون پرسپولیس، دیهیم، عقاب و پاس تهران نیز به‌تدریج تیم‌های زنانه تشکیل دادند. آلن راجرز به‌عنوان نخستین سرمربی تیم زنان پرسپولیس فعالیت می‌کرد و علی پروین نیز در برخی امور مربیگری او را کمک می‌کرد. نخستین تجربهٔ بین‌المللی فوتبال زنان ایران در اوایل دههٔ ۱۳۵۰ در دیداری دوستانه با تیم منتخب فوتبال زنان ایتالیا صورت گرفت. در سال‌های پایانی دههٔ ۱۳۵۰، هم‌زمان با تشدید بحران سیاسی و نزدیک‌شدن به انقلاب اسلامی ۱۳۵۷، فوتبال زنان در ایران در مقطعی فراموش شد. در اواخر سال ۱۳۷۱ فوتبال زنان در ایران با مسابقات سالنی آغاز به‌کار کرد و مجدداً تیم ملی فوتبال زنان تشکیل شد.

نقطه عطف این روند را می‌توان سال ۱۳۷۹ و برگزاری نخستین دوره «بازی‌های اسلامی زنان» به میزبانی تهران دانست. در این رویداد، تیم ملی فوتبال بانوان ایران در قالب مسابقات داخل سالن رسمیت یافت و ستاره‌هایی مانند آتوسا حجازی (دختر ناصر حجازی) و نیلوفر اردلان (فرزند اسماعیل اردلان) در ترکیب آن به میدان رفتند. در سال‌های ابتدایی دههٔ ۱۳۸۰ش، به‌تدریج امکان برگزاری مسابقات در زمین چمن برای زنان فراهم شد.

بازیکنان تیم ملی فوتبال زنان

فهرست بازیکنان تیم ملی فوتبال بانوان ایران که سابقۀ حضور در این تیم را داشته‌اند عبارت است از:

نام و نام خانوادگی	پست	تیم باشگاهی
فاطمه گرائیلی	هافبک	خاتون بم
فاطمه پسندیده	هافبک	خاتون بم
عاطفه رمضانی‌زاده	هافبک	خاتون بم
زینب عباسپور	هافبک دفاعی	پرسپولیس تهران
فاطمه شبان	مدافع	سنگین ماشین ایستا
فاطمه مخدومی	هافبک	سنگین ماشین ایستا
مریم دینی	مهاجم	خاتون بم
هستی فروزنده	مهاجم	سنگین ماشین ایستا
زهرا احمدی‌زاده	مدافع	پرسپولیس تهران
مینا نافعی	دروازه بان	گلگهر سیرجان
زهرا خواجوی	دروازه بان	پرسپولیس تهران
عارفه سادات سیدکاظمی	دروازه بان	خاتون بم
رها یزدانی	دروازه بان	خاتون بم
مریم یکتایی	دروازه بان لژیونر	بشیکتاش ترکیه
فاطمه عادلی	مدافع	گلگهر سیرجان
روژین تمریان	مدافع	خاتون بم
ملیکا متولی	مدافع	خاتون بم
فاطمه امینه برازجانی	مدافع	خاتون بم
زهرا پورحیدر	مدافع	سپاهان اصفهان
شهناز جعفری‌زاده	مدافع	خاتون بم
بهناز طاهرخانی	مدافع	ملوان بندر انزلی
عاطفه ایمانی	مدافع/مهاجم	سنگین ماشین ایستا
زهرا قنبری	مهاجم	پرسپولیس تهران
نگین زندی	مهاجم	خاتون بم
افسانه چترنور	مهاجم	گلگهر سیرجان
گلنوش خسروی	مهاجم	گلگهر سیرجان
سمیه اسماعیلی	مهاجم	پالایش گاز ایلام
زهرا علیزاده	وینگر	گلگهر سیرجان
مونا حمودی	هافبک	خاتون بم
سارا ظهرابی‌نیا	هافبک	پالایش گاز ایلام
سارا دیدار	هافبک	خاتون بم
زهرا سربالی	هافبک	گلگهر سیرجان
شبنم بهشت	هافبک	گلگهر سیرجان
محدثه زلفی	هافبک	سنگین ماشین ایستا
ثنا صادقی	هافبک	پرسپولیس تهران
کوثر عنبری	هافبک	ملوان بندر انزلی

براساس اعلام رسمی فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران،فاطمه شبان، فاطمه مخدومی، محدثه ذلفی، عاطفه ایمانی، زهرا پورحیدر، فاطمه آمینه برازجانی، ملیکا متولی، عاطفه رمضانی زاده، فاطمه پسندیده، سارا دیدار، روژین تمریان، افسانه چترنور، زهرا سربالی، گلنوش خسروی، مونا حمودی، شبنم بهشت، مریم دینی، شهناز جعفری زاده، رها یزدانی، زهرا خواجوی، ثنا صادقی، زهرا احمدی زاده، زهرا قنبری (کاپیتان)، سمیه اسماعیلی، کوثر عنبری، بهناز طاهرخانی و مریم یکتایی از اعضای فعلی این تیم به‌شمار می‌آیند. این تیم به سرمربی‌گری مرضیه جعفری و مربی‌گری مهدیه مولایی سرپرستی می‌شود. هم‌چنین در دوره‌های گذشته مریم ایراندوست و مریم آزمون سرمربیگری این تیم را برعهده داشتند.

رقابت‌های بین‌المللی

تیم ملی فوتبال بانوان ایران با حضور در مسابقات بین‌المللی، نمایندۀ فوتبال زنان در چارچوب مسابقات رسمی جهانی و قاره‌ای است. این حضور در عین انجام الزامات و قوانین برگزاری مسابقات، به‌عنوان نمونه‌ای از مشارکت ورزشکاران زن در رویدادهای برون‌مرزی در سطح بین‌المللی قابل بررسی است. مهم‌ترین مسابقات بین‌المللی که تیم ملی فوتبال بانوان ایران تاکنون در آن‌ها حضور داشته است عبارت است از:

سال/ تاریخ برگزاری	نام مسابقات	گروه	تیم‌های هم‌گروه	محل برگزاری
۱۶ خرداد ۱۴۰۰	تورنمنت بین‌المللی بلاروس	-	ازبکستان، بلاروس	بلاروس
۲۰۲۲م	مرحله دوم مسابقات فوتبال بانوان المپیک ۲۰۲۲	گروه C	چین تایپه، فیلیپین، فلسطین	قطر
۳۰ دی تا ۱۷ بهمن ۱۴۰۰	جام ملت‌های فوتبال بانوان آسیا ۲۰۲۲	گروه A	هند، چین، چین تایپه	هند
۱۷ تا ۲۹ تیر ۱۴۰۱	رقابت‌های فوتبال زنان کافا (فدراسیون مرکزی آسیا)	-	تاجیکستان، ازبکستان، قرقیزستان، ترکمنستان	تاجیکستان
۱۶ تا ۲۲ فروردین ۱۴۰۲	مرحله نخست انتخابی المپیک فوتبال بانوان ۲۰۲۴	گروه B	میانمار، بنگلادش، مالدیو	میانمار
۱ تا ۹ آبان ۱۴۰۲	مرحله دوم انتخابی المپیک فوتبال بانوان ۲۰۲۴	گروه A	استرالیا، چین تایپه، فیلیپین
۱۶ تا ۲۶ تیر ۱۴۰۴	مرحله انتخابی جام ملت‌های فوتبال بانوان آسیا	گروه A	اردن، سنگاپور، لبنان، بوتان	اردن
۱۰ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱ فروردین ۱۴۰۵	جام ملت‌های فوتبال بانوان آسیا ۲۰۲۶	گروه A	استرالیا، کره‌جنوبی، فیلیپین	استرالیا

افتخارات

از افتخارات تیم ملی فوتبال بانوان ایران، کسب عنوان نایب قهرمانی غرب آسیا در سال‌های ۱۳۸۴ و ۱۳۹۰ است. همچنین حضور در رقابت‌های جام ملت‌های فوتبال آسیا ۲۰۲۲ هند و ۲۰۲۶ استرالیا و سه دوره جواز حضور در دور دوم رقابت‌های المپیک از دیگر افتخارات این تیم به‌شمار می‌آید.

رنکینگ جهانی تیم ملی فوتبال زنان ایران

براساس اعلام فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا)، جدیدترین رده‌بندی تیم‌های ملی فوتبال بانوان در سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که تیم ملی فوتبال زنان ایران با دو پله صعود در جایگاه شصت‌و‌هشتم جهان قرار گرفته است. در این رده‌بندی، تیم‌های ایالات متحده آمریکا، آلمان و سوئد به ترتیب در رتبه‌های نخست تا سوم جای دارند. همچنین در میان تیم‌های آسیایی، ایران با یک رده صعود در جایگاه سیزدهم قاره آسیا قرار گرفته است. تیم‌های کره‌شمالی، ژاپن، استرالیا، چین و کره‌جنوبی به ترتیب در رتبه‌های اول تا پنجم آسیا قرار دارند.

حضور در مسابقات جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۶ استرالیا

تیم ملی فوتبال زنان ایران برای دومین بار در تاریخ خود، جواز حضور در جام ملت‌های فوتبال زنان آسیا ۲۰۲۶ را کسب کرد. این رقابت‌ها از ۱ تا ۲۱ مارس ۲۰۲۶ (۱۰ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱ فروردین ۱۴۰۵) در سه شهر سیدنی، گُلدکوست و پِرت کشور استرالیا برگزار شد. ایران در گروه A این مسابقات با تیم‌های استرالیا، کره‌جنوبی و فیلیپین هم‌گروه بود.

حضور تیم ملی بانوان در این دوره از رقابت‌ها، هم‌زمان با تجاوز آمریکایی–صهیونیستی به ایران صورت گرفت؛ به همین دلیل، بازیکنان پیش از آغاز بازی با تیم ملی استرالیا، هنگام پخش سرود ملی جمهوری اسلامی ایران با سلام نظامی ادای احترام کردند. با این حال، حضور تیم در این مسابقات با حواشی غیرمنتظره‌ای همراه بود؛ از جمله فشارهای رسانه‌ای، تهدیدات افراد ناشناس و تلاش برای فریب بازیکنان که فضای چالش‌برانگیزی را برای ملی‌پوشان ایجاد کرد. با وجود این شرایط، بازیکنان با غیرت، تعهد و وطن‌دوستی در میدان رقابت حضور یافتند. مراسم استقبال از تیم ملی فوتبال زنان ایران پس از بازگشت از جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۶ در شهر تبریز و میدان ولیعصر تهران با حضور مسئولان سیاسی و ورزشی برگزار شد.

منابع

• «استقبال از تیم ملی فوتبال زنان در میدان ولیعصر»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ش.
• «تاریخچه فوتبال زنان در ایران + عکس»، وب‌سایت فوتبالدخت، تاریخ درج مطلب: ۵ فروردین ۱۳۹۹ش.
• «تیم ملی فوتبال بانوان ایران»، وب‌سایت فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران، تاریخ درج مطلب: ۹ دی ۱۳۹۷ش.
• «جعفری ۲۷ بازیکن را به خط کرد»، وب‌سایت فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ش.
• «روایت تازه از تیم ملی فوتبال زنان/ از پیشنهادهای وسوسه‌کننده تا تهدید»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ش.
• «سلام نظامی بانوان فوتبال ایران در جام ملت‌های آسیا+ فیلم»، باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۱۴ اسفند ۱۴۰۴ش.
• «صعود دوباره دختران ایران به جام ملت‌های آسیا/ مأموریت بزرگ در استرالیا»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۳ اسفند ۱۴۰۴ش.
• «کادر فنی تیم‌های ملی فوتبال و فوتسال بانوان مشخص شدند»، خبرگزاری کار ایران، تاریخ درج مطلب: ۳ اردیبهشت ۱۴۰۴ش.
• «مراسم استقبال از تیم ملی فوتبال بانوان- تبریز»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ش.