بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳۴: خط ۳۴:


==مفهوم‌‌شناسی==
==مفهوم‌‌شناسی==
کاشت ناخن، به‌‌معنای اضافه‌‌کردن ناخن‌های مصنوعی روی صدف ناخن‌‌های طبیعی است تا از این طریق، ناخن، ظاهری ‏یکدست‌ و‏ بلند پیدا کرده و زیبایی و جذابیت دست‌‌ها را بیشتر کند یا در مواردی عادت منفی جویدن ناخن به این وسیله ترک شود.<ref>[https://www.totikala.ir/%D8%AA%DB%8C%D9%BE-%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%86-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/ «تیپ ناخن چیست و نحوه کاشت ناخن با تیپ‌گذاری چگونه است؟»، وب‌‌سایت طوطی‌‌کالا.]</ref>
ناخن صفحات حفاظتی فاقد خون‌رسانی در پایان انگشتان دست و پا است. در [[کاشت ناخن]] به عنوان یکی از مصادیق [[مدیریت بدن]]، یک لایۀ مصنوعی بر روی ناخن طبیعی قرارداده می‌شود تا صاف، جذاب، براق و آراسته‌تر دیده شود. ناخن مصنوعی که تقویت‌کنندۀ ناخن نیز نامیده می‌شود، افزونه‌ای برای تقلید از ناخن‌های واقعی با ظاهری زیباتر است. ناخن‌های مصنوعی در دو نوع اکریلیک و ژله‌ای با اندازه، طرح و شکل‌های متنوع هستند.<ref>- Tyagi and Singal, “Nail cosmetics: What a dermatologist should know”!,2024, p180.</ref> بر اساس این تعریف، اصطلاح کاور کردن یا پوشش ناخن، بهتر از کاشت ناخن است.<ref>-سنچولی، «تأمل فقهی پیرامون احکام فقهی آرایش‌های نوپدید»، 1403ش، ص109،</ref> 
==سازندۀ ناخن مصنوعی==
 
دندانپزشکی آمریکایی اولین نمونه از ناخن مصنوعی را در سال 1954م ساخت. ایدۀ ساخت ناخن مصنوعی، پس از آسیب دیدن ناخن دست وی به‌وسیلة دستگاه تراش دندان، در ذهنش شکل گرفت. او توانست با استفاده از یک‌تکه فلز و دستگاه تراش دندان، ناخن فلزی نازکی برای خود بسازد. بعد از مدتی او به کمک برادرش، اولین کارگاه ساخت ناخن مصنوعی را تأسیس کرد. آن‌‌ها با استفاده از مواد سازندۀ تیوپ خمیردندان اولین ناخن‌‌های مصنوعی را تولید کردند.<ref>[https://takdokhtar.ir/beauty-and-beauty/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%86/ «تاریخچه کاشت ناخن»، وب‌‌سایت تک‌‌دختر.]</ref>
==تاریخچه==
==مواد و ابزار مورد نیاز‏==
حداقل از سه هزار سال قبل از میلاد، زیباسازی ناخن در یونان وجود داشته است. زیباسازی در آن دوران برای ایجاد تمایز طبقات بالای جامعه کاربرد داشته است. از مهم‌ترین موادی که برای زیبا کردن ناخن به‌کار می‌رفته است، می‌توان به موم عسل، صمغ عربی، سفیدۀ تخم‌مرغ، حنا و روغن اسطوخودوس اشاره کرد.<ref>- Tyagi and Singal, “Nail cosmetics: What a dermatologist should know”!,2024, p179.</ref> قدمت ناخن‌های مصنوعی به ۶۰۰ سال قبل از میلاد مسیح به سلسله «چو» در چین باز می‌گردد، جایی که ناخن‌ها از طلا، نقره و سنگ‌های قیمتی ساخته می‌شدند.<ref>- Madnani and Khan, “Nail cosmetics“2012, p309.</ref> لاک ناخن امروزی از سال ۱۹۲۰م، شایع شده است.<ref name=":0">- Tyagi and Singal, “Nail cosmetics: What a dermatologist should know”!,2024, p179.</ref>  
از مواد و ابزار مورد استفاده در کاشت ناخن، می‌‌توان به ضدقارچ، پرایمر،<ref>زیرساز و پایه آرایش برای تثبیت آن.</ref> پودر کاشت ناخن، لیکویید کاشت ناخن،<ref>یکی از اصلی‌‌ترین مواد در کاشت ناخن پودری برای حل‌کردن پودر کاشت ناخن و ساخت مواد کاشت. </ref> بیس کات،<ref>محلولی برای نگهداشتن لاک روی ناخن جهت دوام بیشتر.</ref> تاپ کات،<ref>محلولی برای مهر و موم کردن لاک و دادن درخشندگی بیشتر به لاک جهت دوام بیشتر.</ref> باندرژل (پرایمر ژل)،<ref>یک لاک پایه ژل که مستقیم روی ناخن طبیعی زده می‌‌شود برای چسبندگی حداکثر بین مواد ژل و سطح ناخن و جدا نشدن کاشت.</ref> پلی ژل،<ref>مواد اصلی نوعی کاشت ژل ناخن که مقاومت کاشت پودر (اکریلیک) و انعطاف‌‌پذیری کاشت ژل را دارا است.</ref>  بیلدر ژل<ref>زیرمجموعه‌‌ای از مواد ژل در کاشت ناخن.</ref> و  کلینزر<ref>نوعی محلول پاک‌‌کننده.</ref> اشاره  کرد.<ref> [https://academy-nail.com/nail-materials/ میری، «مواد کاشت ناخن: ۱۰ ماده در کاشت ناخن + فوت‌‌و‌‌فن استفاده از آن‌‌ها»، وب‌‌سایت آکادمی کاشت ناخن.] </ref>  
 
==انواع روش‌های کاشت ناخن==
اما ناخن مصنوعی را دندانپزشکی به‌نام فرد اسلک، در سال ۱۹۴۵م، ابداع کرد. اولین نسخۀ موفق ناخن مصنوعی از ماده‌ اکریلیک ساخته شد.<ref name=":0" /> این دندانپزشکی آمریکایی اولین نمونه از ناخن مصنوعی را در سال 1954م ساخت. ایدۀ ساخت ناخن مصنوعی، پس از آسیب دیدن ناخن دست وی به‌وسیلة دستگاه تراش دندان، در ذهنش شکل گرفت. او توانست با استفاده از یک‌تکه فلز و دستگاه تراش دندان، ناخن فلزی نازکی برای خود بسازد. بعد از مدتی او به کمک برادرش، اولین کارگاه ساخت ناخن مصنوعی را تأسیس کرد. آن‌‌ها با استفاده از مواد سازندۀ تیوپ خمیردندان اولین ناخن‌‌های مصنوعی را تولید کردند.
کاشت ناخن روش‌های بسیار متنوعی دارد که عبارت‌اند از:
 
=== در ایران ===
کاشت ناخن در ایران در هشتاد درصد موارد،‏ به روش کاشت پودری انجام می‌شود و روش کاشت ژله‌ای پانزده درصد و روش‌های کاشت دیگر فقط پنج درصد مخاطب دارند. روش کاشت ناخن پودری، روش کاشت مادر است و با ترکیب کاشت‌‌های دیگر دوام بیشتری پیدا می‌‌کند و نوع و نحوۀ اجرای کاشت نیز در میزان دوام دخالت دارند.<ref> [https://jameesalamat.com/article/89/%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%86-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%86-%D9%88 «کاشت ناخن | همه چیز درباره روش های کاشت ناخن و عوارض آن»، وب‌سایت جامعه سلامت.]</ref>
 
==اهداف کاشت==
 
دانشمندان در تفسیر این کنش‌های زیبایی‌شناسانه دچار اختلاف هستند؛ برخی آنها را کنش‌های زنانه و ناشی از تمایل زنان به داشتن [[بدن]] زیبا می‌دانند؛ در حالی‌که برخی دیگر آنرا نشانۀ تعلقات قومی‌، قبیله‌ای و محل نمایش هویت‌ها می‌دانند.<ref>-بلالی و افشارکهن، «زیبایی و پول: آرایش و جراحی»، 1389ش، ص5.</ref>  
 
===زیباسازی===
 
زیبایی ناخن یک مفهوم نِسبی است و نمی‌توان شکل خاصی از ناخن را برای همگان، ناخن زیبا دانست؛ در عین‌حال اتفاق نظر نِسبی وجود دارد که مراد از ناخن زیبا همان ناخن‌های بیضی‌شکل و دارای سطح براق و شفاف و امتدادی فراتر از انگشتان و بدون بخش‌های آویزان یا قطعات اضافی است.<ref>- Tyagi and Singal, “Nail cosmetics: What a dermatologist should know”!,2024, p179.</ref>
 
===ترمیم آسیب‌ها===
 
ممکن است کاشت ناخن برای پوشاندن خراشیدگی، ناهمواری، عفونت یا مشکلات دیگر انجام شود. ترمیم ناخن‌ها به‌دلیل رواج اشتغال زنان در خارج از خانه رونق یافته است.<ref>- Tyagi and Singal, “Nail cosmetics: What a dermatologist should know”!,2024, p179.</ref> در بیشتر موارد، ناخن‌های مصنوعی از نیاز به بلند کردن یا تقویت ناخن‌های نرم، شکننده یا آسیب‌دیده پدید آمده است. گاهی می‌توان این ناخن‌ها را به‌عنوان نوک ناخن چسباند یا برای تقویت کل طول به‌عنوان ناخن‌های تراشیده شده (بر پایۀ اکریلیک یا ژل) استفاده کرد.<ref>- Madnani and Khan, “Nail cosmetics“2012, p311.</ref>
 
===ترک عادت به جویدن ناخن===
 
یکی از کاربردهای کاشت ناخن این است که می‌تواند به ترک عادت جویدن ناخن کمک کند و طبیعتاً در مواردی کاربرد دارد که فرد از عادت جویدن ناخن رنج می‌برد.<ref>- سعیدی، «واکاوی فقهی کاشت ناخن و مژه»، 1400ش، ص35.</ref>
==ناخن‌کاری==
 
=== اقتصاد کاشت ناخن ===
کاشت ناخن یک پدیدۀ اجتماعی است و رشد آن تابع رشد اشتغال زنان است. در سال ۲۰۲۱م، ۹ تا ۱۰ میلیارد دلار در بازار جهانی به کاشت ناخن اختصاص یافته است و تخمین زده شده که در سال ۲۰۳۱م، این بازار به بیش از ۲۰میلیارد دلار در سال برسد. در حال حاضر بین محصولات مراقبت از ناخن، لاک ناخن بیشترین سهم را در بازار مرتبط با زیباسازی ناخن دارد.<ref>- Tyagi and Singal, “Nail cosmetics: What a dermatologist should know”!,2024, p179.</ref>
 
=== روش کاشت ===
کاشت ناخن با توجه به فرم ناخن، به انواع مختلفی تقسیم می‌شود که شامل ناخن بادامی، ناخن گرد، ناخن مربعی و ناخن بیضی‌شکل است.<ref>[https://www.bartarinha.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-20/153378-%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D9%85%D8%AF%D9%84-%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%86-%D8%B9%DA%A9 «انواع مدل و روش های کاشت ناخن | عکس، مزایا و معایب»، وب‌‌سایت برترین‌‌ها]. </ref>کاشت ناخن روش‌های بسیار متنوعی دارد که عبارت‌اند از:
#کاشت ناخن قالبی؛
#کاشت ناخن قالبی؛
#کاشت ناخن پودری؛
#کاشت ناخن پودری؛
خط ۵۸: خط ۸۳:
#کاشت ناخن آکواریوم؛<ref> [https://www.bartarinha.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-20/153378-%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D9%85%D8%AF%D9%84-%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%86-%D8%B9%DA%A9 «انواع مدل و روش‌‌های کاشت ناخن | عکس، مزایا و معایب»، وب‌‌سایت برترین‌‌ها.]</ref>
#کاشت ناخن آکواریوم؛<ref> [https://www.bartarinha.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-20/153378-%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D9%85%D8%AF%D9%84-%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%86-%D8%B9%DA%A9 «انواع مدل و روش‌‌های کاشت ناخن | عکس، مزایا و معایب»، وب‌‌سایت برترین‌‌ها.]</ref>
#لمینت.<ref>[https://nilsabeauty.com/%DA%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1/%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%86/ «کاشت ناخن»، وب‌‌سایت نیلسا بیوتی.]</ref>
#لمینت.<ref>[https://nilsabeauty.com/%DA%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1/%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%86/ «کاشت ناخن»، وب‌‌سایت نیلسا بیوتی.]</ref>
   
از مواد و ابزار مورد استفاده در کاشت ناخن، می‌‌توان به ضدقارچ، پرایمر،<ref>زیرساز و پایه آرایش برای تثبیت آن.</ref>  پودر کاشت ناخن، لیکویید کاشت ناخن،<ref>یکی از اصلی‌‌ترین مواد در کاشت ناخن پودری برای حل‌کردن پودر کاشت ناخن و ساخت مواد کاشت. </ref> بیس کات،<ref>محلولی برای نگهداشتن لاک روی ناخن جهت دوام بیشتر.</ref>  تاپ کات،<ref>محلولی برای مهر و موم کردن لاک و دادن درخشندگی بیشتر به لاک جهت دوام بیشتر.</ref>  باندرژل (پرایمر ژل)،<ref>یک لاک پایه ژل که مستقیم روی ناخن طبیعی زده می‌‌شود برای چسبندگی حداکثر بین مواد ژل و سطح ناخن و جدا نشدن کاشت.</ref>  پلی ژل،<ref>مواد اصلی نوعی کاشت ژل ناخن که مقاومت کاشت پودر (اکریلیک) و انعطاف‌‌پذیری کاشت ژل را دارا است.</ref>  بیلدر ژل<ref>زیرمجموعه‌‌ای از مواد ژل در کاشت ناخن.</ref> و  کلینزر<ref>نوعی محلول پاک‌‌کننده.</ref>  اشاره  کرد.<ref> [https://academy-nail.com/nail-materials/ میری، «مواد کاشت ناخن: ۱۰ ماده در کاشت ناخن + فوت‌‌و‌‌فن استفاده از آن‌‌ها»، وب‌‌سایت آکادمی کاشت ناخن.] </ref>
==کاشت ناخن با توجه به فرم ناخن‌ها==
 
کاشت ناخن با توجه به فرم ناخن، به انواع مختلفی تقسیم می‌شود که شامل ناخن بادامی، ناخن گرد، ناخن مربعی و ناخن بیضی‌شکل است.<ref>[https://www.bartarinha.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-20/153378-%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D9%85%D8%AF%D9%84-%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%86-%D8%B9%DA%A9 «انواع مدل و روش های کاشت ناخن | عکس، مزایا و معایب»، وب‌‌سایت برترین‌‌ها]</ref>‏  
=== کاشت ناخن موقت ===
ناخن‌‌های مصنوعی خانگی ‏به‌‌دلیل اینکه مدت‌‌دار نیستند و اثر فشاری ندارند، می‌‌توانند جایگزین مناسبی برای کاشت ناخن باشند. حساسیت‌‌زایی به چسب نیز در ناخن‌‌های مصنوعی خانگی، کمتر است و عوارض ناشی از آن کمتر خواهد بود.‏<ref>[https://www.magiran.com/paper/2160901 «کدام روش برای کاشت ناخن کم ضررتر است؟ چرا پزشکان با کاشت ناخن موافق نیستند؟ چگونه می توان ‏بدون کاشت، ناخن‌هایی زیبا ‏و مقاوم داشت؟»، 1398ش، ص81‏ ‏.]‏</ref>
 
==آثار و پیامدها==
 
=== محاسن کاشت ناخن ===
کاشت ناخن سبب زیبایی دست شده و برای افرادی که مبتلا به جویدن ناخن هستند، مناسب دانسته شده است.<ref> [https://namnak.com/کاشت-ناخن.p42192 «نحوۀ کاشت ناخن و خطرات آن»، وب‌‌سایت نمناک.] </ref>‏


==مقایسه انواع روش‌‌های کاشت ناخن==
=== عوارض کاشت ناخن ===
کاشت ناخن در ایران در هشتاد درصد موارد،‏ به روش کاشت پودری انجام می‌شود و روش کاشت ژله‌ای پانزده درصد و روش‌های کاشت دیگر فقط پنج درصد مخاطب دارند. روش کاشت ناخن پودری، روش کاشت مادر است و با ترکیب کاشت‌‌های دیگر دوام بیشتری پیدا می‌‌کند و نوع و نحوۀ اجرای کاشت نیز در میزان دوام دخالت دارند.<ref> [https://jameesalamat.com/article/89/%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%86-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%86-%D9%88 «کاشت ناخن | همه چیز درباره روش های کاشت ناخن و عوارض آن»، وب‌سایت جامعه سلامت.]</ref>  
حساسیت و آلرژی به چسب نگهدارنده قالب کاشت ناخن، ‏از شایع‌ترین و مهم‌ترین آسیب‌های کاشت ناخن دانسته شده است. یکی دیگر از ‏آسیب‌های کاشت ناخن، برگشت ناخن به عقب هنگام بلندکردن اشیا است که به‌دلیل بلندبودن ناخن و فاصله‌ای که از سطح سر انگشتان به وجود آمده، ایجاد می‌‌شود.‏ همچنین در مواد کاشت ناخن، مواد شیمیایی خطرناکی از جمله تولوئن، فرمالدهید، دی لوتیل فتالات، متاکربلات‌ها موجود است که استفاده درازمدت از آنها، مشکلات زیادی را در پی دارد؛ این مواد گرفته شده از نفت خام، در چسب و لاک ناخن وجود دارند که عوارض کوتاه‌‌مدت استنشاق آن‌‌ها، گیجی، سبکی سر، سرگیجه، خواب‌آلودگی و عوارض بلند‌‌مدت آن، آسیب به سیستم عصبی، تحریک چشمی، مشکل در گلو و آسیب به ریه است.<ref>[https://achareh.health/wellness/beauty/nail-chemicals-hazards/ ثریا، «مضرات مواد کاشت ناخن را می‌شناسید؟»، وب‌‌سایت مجله آچاره.]</ref> برخی از همین عوارض سبب منع کاشت ناخن از سوی عده‌ای از کارشناسان بوده است. از جمله این دلایل منع آمده است:<ref>[https://www.bartarinha.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-20/153378-%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D9%85%D8%AF%D9%84-%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%86-%D8%B9%DA%A9 «انواع مدل و روش‌‌های کاشت ناخن | عکس، مزایا و معایب»، وب‌‌سایت برترین‌‌ها.] </ref>


==موارد منع کاشت ناخن==
*ابتلا به بیماری عفونی و قارچی (سبب تشدید بیماری)؛
*ابتلا به بیماری عفونی و قارچی (سبب تشدید بیماری)؛
*سیستم دفاعی بدن ضعیف (مستعد عفونت)‏؛
*سیستم دفاعی بدن ضعیف (مستعد عفونت)‏؛
*ناخن‌‌های نازک و شکننده؛
*ناخن‌‌های نازک و شکننده؛
*خانم‌‌های باردار (بالابودن حساسیت بدن مادر و جنین به مواد شیمیایی و جذب بیشتر آن‌‌)؛
*خانم‌‌های باردار (بالابودن حساسیت بدن مادر و جنین به مواد شیمیایی و جذب بیشتر آن‌‌)؛
*ناخن‌‌های پا (ناخن‌‌های پا آسیب‌‌پذیرترند؛ زیرا در طول روز درون کفش و فضای بسته هستند و رعایت بهداشت ناخن پا نیز دشوار است).<ref>[https://www.bartarinha.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B2-20/153378-%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D9%85%D8%AF%D9%84-%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%86-%D8%B9%DA%A9 «انواع مدل و روش‌‌های کاشت ناخن | عکس، مزایا و معایب»، وب‌‌سایت برترین‌‌ها.] </ref>
*ناخن‌‌های پا (ناخن‌‌های پا آسیب‌‌پذیرترند؛ زیرا در طول روز درون کفش و فضای بسته هستند و رعایت بهداشت ناخن پا نیز دشوار است).
==مزایای کاشت ناخن==
کاشت ناخن سبب زیبایی دست شده و برای افرادی که مبتلا به جویدن ناخن هستند، مناسب دانسته شده است.<ref> [https://namnak.com/کاشت-ناخن.p42192 «نحوۀ کاشت ناخن و خطرات آن»، وب‌‌سایت نمناک.] </ref>‏
 
==عوارض کاشت ناخن==
حساسیت و آلرژی به چسب نگهدارنده قالب کاشت ناخن، ‏از شایع‌ترین و مهم‌ترین آسیب‌های کاشت ناخن دانسته شده است. یکی دیگر از ‏آسیب‌های کاشت ناخن، برگشت ناخن به عقب هنگام بلندکردن اشیا است که به‌دلیل بلندبودن ناخن و فاصله‌ای که از سطح سر انگشتان به وجود آمده، ایجاد می‌‌شود.‏<ref>[https://www.bartarinha.ir/بخش-اخبار-روز-20/153378-انواع-مدل-روش-های-کاشت-ناخن-عک «انواع مدل و روش‌‌های کاشت ناخن | عکس، مزایا و معایب»، وب‌‌سایت برترین‌‌ها.] ‏</ref>


از جمله معایبی که کاشت ناخن به همراه دارد، می‌‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
کاشت ناخن توسط افراد غیرمتخصص، عوارضی را در پی دارد، ازجمله: نازک‌شدن و شکنندگی ناخن اصلی، کوتاه‌شدن در حین فرایند برداشت ناخن مصنوعی، ضعیف‌شدن ناخن اصلی به‌دلیل سوهان و صیقل‌زدن، ابتلا به عفونت‌های ویروسی نظیر زگیل، تبخال و هپاتیت، عفونت باکتریایی یا میکروباکتریایی. همچنین کاشت ناخن ممکن است موجب برخی سوختگی‌های درجه سه شود.<ref>- Tyagi and Singal, “Nail cosmetics: What a dermatologist should know”!,2024, p182.</ref> گاهی کاشت ناخن موجب بروز بیماری‌های پوستی می‌شود که تغییر شکل ناخن را در پی دارد.<ref>- Madnani and Khan, “Nail cosmetics“2012,  p315.</ref> همچنین ممکن است در سالن کاشت، حساسیت نسبت به برخی مواد شیمایی، گرد و غبار و بخارات استنشاقی اتفاق بیفتد.<ref>- Tyagi and Singal, “Nail cosmetics: What a dermatologist should know”!,2024, p184.</ref> حتی امکان بروز همین حساسیت‌ها برای کسانی که مشغول کاشت ناخن هستند، نیز وجود دارد.<ref>- Madnani and Khan, “Nail cosmetics“2012,  p315.</ref> از دیگر عوارض احتمالی کاشت ناخن می‌توان به این موارد اشاره کرد: کم رنگ شدن ناخن اصلی به‌دلیل نرسیدن اکسیژن کافی به آن، آسیب‌دیدن ریشۀ ناخن اصلی، ملتهب شدن اطراف ناخن، خط‌خط شدن ناخن و کنده شدن لبۀ آزاد ناخن.<ref>- سعیدی، «واکاوی فقهی کاشت ناخن و مژه»، 1400ش، ص36.</ref> از جمله معایبی که کاشت ناخن به همراه دارد، می‌‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
*کاهش رشد و شفافیت ناخن: استفاده از چسب برای چسباندن ناخن مصنوعی، باعث کاهش رشد و شفافیت و عدم انعطاف‌پذیری ناخن می‌شود. در صورت رشد ناخن زیری و بلندتر شدن آن، به‌‌جهت نیاز مجدد به كاشت، پیاز ناخن اصلی صدمه دیده و علاوه بر کاهش رشد، درخشندگی خود را از دست می‌دهد.‏<ref>[https://www.magiran.com/paper/2160901 «کدام روش برای کاشت ناخن کم ضررتر است؟ چرا پزشکان با کاشت ناخن موافق نیستند؟ چگونه می توان ‏بدون کاشت، ناخن‌هایی زیبا ‏و مقاوم داشت؟»، ‏1398ش، ص81.]‏ </ref>
*کاهش رشد و شفافیت ناخن: استفاده از چسب برای چسباندن ناخن مصنوعی، باعث کاهش رشد و شفافیت و عدم انعطاف‌پذیری ناخن می‌شود. در صورت رشد ناخن زیری و بلندتر شدن آن، به‌‌جهت نیاز مجدد به كاشت، پیاز ناخن اصلی صدمه دیده و علاوه بر کاهش رشد، درخشندگی خود را از دست می‌دهد.‏<ref>[https://www.magiran.com/paper/2160901 «کدام روش برای کاشت ناخن کم ضررتر است؟ چرا پزشکان با کاشت ناخن موافق نیستند؟ چگونه می توان ‏بدون کاشت، ناخن‌هایی زیبا ‏و مقاوم داشت؟»، ‏1398ش، ص81.]‏ </ref>
   
   
خط ۹۴: خط ۱۱۹:
انجام مراحل کاشت ناخن علاوه بر مشتری، برای انجام‌‌دهندۀ کاشت ناخن نیز عوارضی دارد؛ گازهای سمی موادی که برای کاشت ناخن استفاده می‌‌‏شود، ممکن است منجر به مسمومیت و افزایش احتمال ابتلا به سرطان ریۀ آرایشگر و حتی مشتری شود.‏ اختلالات روانی، کبدی، خونی، قلبی - عروقی و تنفسی از جمله علائم این نوع مسمومیت هستند.<ref> [https://namnak.com/کاشت-ناخن.p42192 «نحوۀ کاشت ناخن و خطرات آن»، وب‌‌سایت نمناک.] </ref>
انجام مراحل کاشت ناخن علاوه بر مشتری، برای انجام‌‌دهندۀ کاشت ناخن نیز عوارضی دارد؛ گازهای سمی موادی که برای کاشت ناخن استفاده می‌‌‏شود، ممکن است منجر به مسمومیت و افزایش احتمال ابتلا به سرطان ریۀ آرایشگر و حتی مشتری شود.‏ اختلالات روانی، کبدی، خونی، قلبی - عروقی و تنفسی از جمله علائم این نوع مسمومیت هستند.<ref> [https://namnak.com/کاشت-ناخن.p42192 «نحوۀ کاشت ناخن و خطرات آن»، وب‌‌سایت نمناک.] </ref>


==مواد مضر محصولات کاشت ناخن==
=== درمان و کنترل عوارض ===
در مواد کاشت ناخن، مواد شیمیایی خطرناکی از جمله تولوئن، فرمالدهید، دی لوتیل فتالات، متاکربلات‌ها موجود است که استفاده درازمدت از آنها، مشکلات زیادی را در پی دارد؛ این مواد گرفته شده از نفت خام، در چسب و لاک ناخن وجود دارند که عوارض کوتاه‌‌مدت استنشاق آن‌‌ها، گیجی، سبکی سر، سرگیجه، خواب‌آلودگی و عوارض بلند‌‌مدت آن، آسیب به سیستم عصبی، تحریک چشمی، مشکل در گلو و آسیب به ریه است.<ref>[https://achareh.health/wellness/beauty/nail-chemicals-hazards/ ثریا، «مضرات مواد کاشت ناخن را می‌شناسید؟»، وب‌‌سایت مجله آچاره.]</ref>
تاحدودی می‌توان از بروز عوارض جانبی منفی در کاشت ناخن جلوگیری کرد یا آن را کاهش داد. از جمله این‌که باید ناخن فردی که عمل کاشت ناخن را انجام می‌دهد، زیاد بلند نباشد، چرا که احتمال دارد دستکش را سوراخ کند و این‌که ناخن خیلی بلند دست‌وپا گیر است و قدرت استفاده کردن از وسایل را کاهش می‌دهد.<ref>- Madnani and Khan, “Nail cosmetics“2012,  p314.</ref> با تمیز کردن سالن کاشت، استفاده از لباس بهداشتی و ناخن بهداشتی عوامل کاشت، همچنین استریل و ضدعفونی کردن وسایل کاشت، تهیۀ برخی وسایل از سوی مراجعه کننده، در صورت عدم اطمینان از وسایل مورد استفادۀ موجود و جلوگیری از سوهان زدن بیش از حد ناخن اصلی می‌توان از عوارض کاشت ناخن کاست. با وجود همۀ این احتیاط‌ها، باید بعد از مشاهدۀ هرگونه علائم نگران‌کننده به پزشک و متخصص پوست مراجعه شود.<ref>- Tyagi and Singal, “Nail cosmetics: What a dermatologist should know”!,2024, p184.</ref> در مجموع هرگونه تورم، درد، قرمزی و رشد اطراف ناخن‌ها باید توسط پزشک بررسی شود.<ref>- Madnani and Khan, “Nail cosmetics“2012, p315.</ref> در صورت عفونت ناخن‌‌ها، فرد باید از آنتی‌‌بیوتیک‌‌ها استفاده کند و اگر جرم به وجود آید، بایستی جرم‌‌ها برداشته شوند. اگر ناخن از سطح فاصله بگیرد برای درمان باید ناخن، از جا کنده شود. درمان در مراحل اولیه، رشد مجدد ناخن‌‌ها را در پی دارد؛ اما اگر زمان زیادی بگذرد و درمانی انجام نگیرد، پوسته‌‌هایی زیر ناخن‌‌ تشکیل می‌‌شود که مانع چسبیدن ناخن به پوست می‌‌شود.
 
==درمان مشکلات کاشت ناخن==
در صورت عفونت ناخن‌‌ها، فرد باید از آنتی‌‌بیوتیک‌‌ها استفاده کند و اگر جرم به وجود آید، بایستی جرم‌‌ها برداشته شوند. اگر ناخن از سطح فاصله بگیرد برای درمان باید ناخن، از جا کنده شود. درمان در مراحل اولیه، رشد مجدد ناخن‌‌ها را در پی دارد؛ اما اگر زمان زیادی بگذرد و درمانی انجام نگیرد، پوسته‌‌هایی زیر ناخن‌‌ تشکیل می‌‌شود که مانع چسبیدن ناخن به پوست می‌‌شود.<ref> [https://namnak.com/%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%86.p42192 «نحوۀ کاشت ناخن و خطرات آن»، وب‌‌سایت نمناک.]</ref>
==برداشتن ناخن کاشته شده==
در صورت ناراضی بودن از مدل کاشت ناخن و یا پشیمان شدن از کاشت، می‌‌توان ناخن کاشت شده را برداشت؛ برای این کار، از استون، سوهان ناخن، بافر و پولیش استفاده می‌‌شود. این کار نیازمند افراد مجرب و مواد مرغوب است.‏<ref> [https://namnak.com/%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%86.p42192 «نحوۀ کاشت ناخن و خطرات آن»، وب‌‌سایت نمناک.]</ref>
 
==جایگزین مناسب کاشت ناخن==
ناخن‌‌های مصنوعی خانگی ‏به‌‌دلیل اینکه مدت‌‌دار نیستند و اثر فشاری ندارند، می‌‌توانند جایگزین مناسبی برای کاشت ناخن باشند. حساسیت‌‌زایی به چسب نیز در ناخن‌‌های مصنوعی خانگی، کمتر است و عوارض ناشی از آن کمتر خواهد بود.‏<ref>[https://www.magiran.com/paper/2160901 «کدام روش برای کاشت ناخن کم ضررتر است؟ چرا پزشکان با کاشت ناخن موافق نیستند؟ چگونه می توان ‏بدون کاشت، ناخن‌هایی زیبا ‏و مقاوم داشت؟»، 1398ش، ص81‏ ‏.]‏</ref>
 
==حکم فقهی کاشت ناخن==
برخی از فقها معتقدند که در صورت کاشت ناخن، برای [[غسل]] و [[وضو]] بایستی موانع رسیدن آب به پوست را (حتی اگر هزینه‌‌بر باشد)، برطرف کرد. اگر برطرف‌کردن آن ممکن نباشد و یا رفع آن همراه با مشقّت غیر قابل تحمّل باشد و یا ضرر مورد توجهی داشته باشد، به هنگام [[نماز]] باید ابتدا وضو یا غسل را انجام داده و سپس اقدام به کاشت ناخن بکند و برای وضو و غسل‌های بعدی بایستی به‌صورت جبيره انجام شود؛ اما اگر امکان برطرف‌کردن مانع در روزهای بعدی باشد و رفع نشود، وضو و غسل جبیره باطل خواهد بود.<ref>[https://hadana.ir/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D8%AE%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B9-%D8%BA%D8%B3%D9%84-%D9%88-%D9%88%D8%B6%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D8%AA/ «آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است»، وب‌‌سایت هدانا.] </ref>  
==پانویس==
{{پانویس}}
 
==منابع==
{{آغاز منابع}}
*«آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است»، وب‌‌سایت هدانا، تاریخ درج مطلب: ۱۱ فروردین ۱۳۹۸ش.
*‏«انواع مدل و روش‌های کاشت ناخن | عکس، مزایا و معایب»، وب‌‌سایت برترین‌‌ها، تاریخ درج مطلب:‏ ۲۶ آبان ۱۴۰۱ش.‏
*«تاریخچه کاشت ناخن»، وب‌‌سایت تک‌‌دختر، تاریخ درج مطلب: ۲۴ شهریور ۱۳۹۸ش.‏
*«تیپ ناخن چیست و نحوه کاشت ناخن با تیپ‌گذاری چگونه است؟»، وب‌سایت طوطی‌کالا، تاریخ بازدید: ۲۰ بهمن ۱۴۰۱ش.
*ثریا، یاسمین، «مضرات مواد کاشت ناخن را می‌شناسید؟»، وب‌‌سایت مجله آچاره، تاریخ درج مطلب: ۲۶ تیر ۱۴۰۱ش.
*«کاشت ناخن»، وب‌‌سایت نیلسا بیوتی، تاریخ بازدید: ۲۲ بهمن ۱۴۰۱ش.‏
*«کاشت ناخن | همه چیز درباره روش‌‌های کاشت ناخن و عوارض آن»، وب‌‌سایت جامعه سلامت، تاریخ بازدید: ۲۰ بهمن ۱۴۰۱ش.
*‏«کدام روش برای کاشت ناخن کم‌ضررتر است؟ چرا پزشکان با کاشت ناخن موافق نیستند؟ چگونه می‌توان بدون کاشت، ناخن‌هایی زیبا و مقاوم داشت؟»، دوماهنامۀ سلامانه، پیاپی ۳۱، آذر و دی ۱۳۹۸ش.
*میری، نگین، «مواد کاشت ناخن: ۱۰ ماده در کاشت ناخن + فوت‌‌و‌‌فن استفاده از آن‌‌ها»، وب‌‌سایت آکادمی کاشت ناخن، تاریخ درج مطلب: ۲۸ مرداد ۱۳۹۹ش.‏
*«نحوۀ کاشت ناخن و خطرات آن»، وب‌‌سایت نمناک، تاریخ بازدید: ۲۰ بهمن ۱۴۰۱ش.
*«کاشت ناخن | همه چیز درباره روش‌های کاشت ناخن و عوارض آن»، وب‌سایت جامعه سلامت، تاریخ بازدید: ۲۰ بهمن ۱۴۰۱ش.
{{پایان منابع}}
ویکی رز
 
<big>'''کاشت ناخن'''</big>، زیباسازی یا ترمیم ناخن دست و پا به‌وسیلۀ ناخن‌های مصنوعی، ژل یا مواد شیمیایی.<br>
 
[[کاشت ناخن]] یک روش آرایشی است که برای بلند کردن و فرم‌دهی به ناخن‌های طبیعی استفاده می‌شود. این روش معمولاً برای افرادی انجام می‌شود که ناخن‌های کوتاه، شکننده یا آسیب‌دیده دارند یا فقط می‌خواهند ظاهر ناخن‌های خود را زیباتر کنند. کاشت ناخن پدیده‌ای زنانه و جدید است که ابعاد اقتصادی، اجتماعی و روانشناختی پیچیده‌ای یافته است. استثمار بدن زنان و کسب منافع مادی فراوان از جمله عوامل گسترش این پدیده است.
 
==تعریف کاشت ناخن==
 
ناخن صفحات حفاظتی فاقد خون‌رسانی در پایان انگشتان دست و پا است. در [[کاشت ناخن]] به عنوان یکی از مصادیق [[مدیریت بدن]]، یک لایۀ مصنوعی بر روی ناخن طبیعی قرارداده می‌شود تا صاف، جذاب، براق و آراسته‌تر دیده شود. ناخن مصنوعی که تقویت‌کنندۀ ناخن نیز نامیده می‌شود، افزونه‌ای برای تقلید از ناخن‌های واقعی با ظاهری زیباتر است. ناخن‌های مصنوعی در دو نوع اکریلیک و ژله‌ای با اندازه، طرح و شکل‌های متنوع هستند.<ref>- Tyagi and Singal, “Nail cosmetics: What a dermatologist should know”!,2024, p180.</ref> بر اساس این تعریف، اصطلاح کاور کردن یا پوشش ناخن، بهتر از کاشت ناخن است.<ref>-سنچولی، «تأمل فقهی پیرامون احکام فقهی آرایش‌های نوپدید»، 1403ش، ص109،</ref>
 
==تاریخچه کاشت ناخن==
 
حداقل از سه هزار سال قبل از میلاد، زیباسازی ناخن در یونان وجود داشته است. زیباسازی در آن دوران برای ایجاد تمایز طبقات بالای جامعه کاربرد داشته است. از مهم‌ترین موادی که برای زیبا کردن ناخن به‌کار می‌رفته است، می‌توان به موم عسل، صمغ عربی، سفیدۀ تخم‌مرغ، حنا و روغن اسطوخودوس اشاره کرد.<ref>- Tyagi and Singal, “Nail cosmetics: What a dermatologist should know”!,2024, p179.</ref> قدمت ناخن‌های مصنوعی به ۶۰۰ سال قبل از میلاد مسیح به سلسله «چو» در چین باز می‌گردد، جایی که ناخن‌ها از طلا، نقره و سنگ‌های قیمتی ساخته می‌شدند.<ref>- Madnani and Khan, “Nail cosmetics“2012, p309.</ref> لاک ناخن امروزی از سال ۱۹۲۰م، شایع شده است. اما ناخن مصنوعی را دندانپزشکی به‌نام فرد اسلک، در سال ۱۹۴۵م، ابداع کرد. اولین نسخۀ موفق ناخن مصنوعی از ماده‌ اکریلیک ساخته شد.<ref>- Tyagi and Singal, “Nail cosmetics: What a dermatologist should know”!,2024, p179.</ref>
==اهداف کاشت ناخن==
 
دانشمندان در تفسیر این کنش‌های زیبایی‌شناسانه دچار اختلاف هستند؛ برخی آنها را کنش‌های زنانه و ناشی از تمایل زنان به داشتن [[بدن|بدن]] زیبا می‌دانند؛ در حالی‌که برخی دیگر آنرا نشانۀ تعلقات قومی‌، قبیله‌ای و محل نمایش هویت‌ها می‌دانند.<ref>-بلالی و افشارکهن، «زیبایی و پول: آرایش و جراحی»، 1389ش، ص5.</ref>
 
===زیباسازی===
 
زیبایی ناخن یک مفهوم نِسبی است و نمی‌توان شکل خاصی از ناخن را برای همگان، ناخن زیبا دانست؛ در عین‌حال اتفاق نظر نِسبی وجود دارد که مراد از ناخن زیبا همان ناخن‌های بیضی‌شکل و دارای سطح براق و شفاف و امتدادی فراتر از انگشتان و بدون بخش‌های آویزان یا قطعات اضافی است.<ref>- Tyagi and Singal, “Nail cosmetics: What a dermatologist should know”!,2024, p179.</ref>
 
===ترمیم آسیب‌ها===
 
ممکن است کاشت ناخن برای پوشاندن خراشیدگی، ناهمواری، عفونت یا مشکلات دیگر انجام شود. ترمیم ناخن‌ها به‌دلیل رواج اشتغال زنان در خارج از خانه رونق یافته است.<ref>- Tyagi and Singal, “Nail cosmetics: What a dermatologist should know”!,2024, p179.</ref> در بیشتر موارد، ناخن‌های مصنوعی از نیاز به بلند کردن یا تقویت ناخن‌های نرم، شکننده یا آسیب‌دیده پدید آمده است. گاهی می‌توان این ناخن‌ها را به‌عنوان نوک ناخن چسباند یا برای تقویت کل طول به‌عنوان ناخن‌های تراشیده شده (بر پایۀ اکریلیک یا ژل) استفاده کرد.<ref>- Madnani and Khan, “Nail cosmetics“2012, p311.</ref>


===ترک عادت به جویدن ناخن===
در صورت ناراضی بودن از مدل کاشت ناخن و یا پشیمان شدن از کاشت، می‌‌توان ناخن کاشت شده را برداشت؛ برای این کار، از استون، سوهان ناخن، بافر و پولیش استفاده می‌‌شود. این کار نیازمند افراد مجرب و مواد مرغوب است.‏


یکی از کاربردهای کاشت ناخن این است که می‌تواند به ترک عادت جویدن ناخن کمک کند و طبیعتاً در مواردی کاربرد دارد که فرد از عادت جویدن ناخن رنج می‌برد.<ref>- سعیدی، «واکاوی فقهی کاشت ناخن و مژه»، 1400ش، ص35.</ref>
==دیدگاه‌ها==


==اقتصاد کاشت ناخن==
=== دیدگاه فقهای اسلامی ===
میان اندیشمندان اسلامی راجع به جواز کاشت ناخن اختلاف نظر وجود دارد، اکثراً کاشت ناخن را حرام و مانع وضو و دارای پیامدهای غیرقابل قبول می‌دانند و عده‌ای آن را حلال و بدون اشکال می‌پندارند.<ref>- سعیدی، «واکاوی فقهی کاشت ناخن و مژه»، 1400ش، ص37.</ref> برخی از فقهای اسلامی معتقدند که در صورت کاشت ناخن، برای [[غسل]] و [[وضو]] بایستی موانع رسیدن آب به پوست را (حتی اگر هزینه‌‌بر باشد)، برطرف کرد. اگر برطرف‌کردن آن ممکن نباشد و یا رفع آن همراه با مشقّت غیر قابل تحمّل باشد و یا ضرر مورد توجهی داشته باشد، به هنگام [[نماز]] باید ابتدا وضو یا غسل را انجام داده و سپس اقدام به کاشت ناخن بکند و برای وضو و غسل‌های بعدی بایستی به‌صورت جبيره انجام شود؛ اما اگر امکان برطرف‌کردن مانع در روزهای بعدی باشد و رفع نشود، وضو و غسل جبیره باطل خواهد بود. برخی ممنوعیت تغییر خلقت الهی را که در قرآن آمده،<ref>. [https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_30_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%B1%D9%88%D9%85 سوره روم، آیه 30].</ref> شامل کاشت ناخن هم دانسته‌اند و برخی در شمول این دلیل نسبت به کاشت ناخن تردید کرده‌ و ممنوعیت هرگونه تغییر در خلق خدا را بعید دانسته‌اند.<ref>- سعیدی، «واکاوی فقهی کاشت ناخن و مژه»، 1400ش، ص37.</ref>


کاشت ناخن یک پدیدۀ اجتماعی است و رشد آن تابع رشد اشتغال زنان است. در سال ۲۰۲۱م، ۹ تا ۱۰ میلیارد دلار در بازار جهانی به کاشت ناخن اختصاص یافته است و تخمین زده شده که در سال ۲۰۳۱م، این بازار به بیش از ۲۰میلیارد دلار در سال برسد. در حال حاضر بین محصولات مراقبت از ناخن، لاک ناخن بیشترین سهم را در بازار مرتبط با زیباسازی ناخن دارد.<ref>- Tyagi and Singal, “Nail cosmetics: What a dermatologist should know”!,2024, p179.</ref>
برخی معتقدند کاشت ناخن نوعی ضرر رساندن به خود و از نظر اسلام ممنوع است. این دلیل در صورت اثبات ضرر، مخالفی ندارد.<ref>- سعیدی، «واکاوی فقهی کاشت ناخن و مژه»، 1400ش، ص40.</ref> برخی تشویق قرآن و احادیث به زیبا و آراسته بودن و جواز استفاده از نعمت‌های الهی حلال، قاعدۀ تسلط انسان بر مال و بدن خود را دلیل بر جواز کاشت ناخن دانسته‌اند.<ref>- سعیدی، «واکاوی فقهی کاشت ناخن و مژه»، 1400ش، ص41.</ref> از نظر فقهی، کاشت ناخن اگر مانع وضو و غسل باشد به‌معنای آن است که فرد از روی اختیار، زمینه‌ساز تیمم اضطراری شود. برخی فقها معقتدند اگر نماز با تیممی خوانده شود که مکلف، خود را عمدا از وضو عاجز ساخته، باید اعاده شود. البته برخی قائل هستند که اعاده لازم نیست، اما مکلف معصیت کرده است.<ref>- علی‌آبادی و حسینی، «تحلیل فقهی کاشت ناخن در پرتو حکم عاجز کردن اختیاری برای وضو از دیدگاه مذاهب اسلامی»، 1402ش، ص3-4.</ref>


==رویکرد جامعه‌شناختی به کاشت ناخن==
بسیاری از فقها از جمله آیت‌الله بهجت، آیت‌الله صافی و آیت‌الله وحید خراسانی کاشت ناخن را جایز نمی‌دانند.<ref>- علی‌آبادی و حسینی، «تحلیل فقهی کاشت ناخن در پرتو حکم عاجز کردن اختیاری برای وضو از دیدگاه مذاهب اسلامی»، 1402ش، ص10.</ref> البته همۀ این فتاوا برای استفادۀ زینتی از کاشت ناخن است، حکم کاشت ناخن برای موارد پزشکی تفاوت دارد و برخی از فقها از جمله آیت‌الله شبیری زنجانی به جواز آن تصریح دارد.<ref>- سعیدی، «واکاوی فقهی کاشت ناخن و مژه»، 1400ش، ص52.</ref>


=== رویکرد جامعه‌شناختی ===
گروهی از جامعه‌شناسان، این گونه از کنش‌های زیبایی‌شناسانه را ضمن بحث مصرف تبیین کرده‌اند و معتقدند که کنش‌های زیبایی‌شناسانه ناشی از تولید کاپیتالیستی و انباشت کالاها و ترغیب به مصرف توسط نظام سرمایه‌داری است. اکثر این کنش‌های مصرفی و برساخته، به‌منظور تقویت نظام‌‌سرمایه‌داری هستند. طبق این تحلیل‌ها، از مصرف، قاعده‌زادیی می‌شود تا متغیر و فاقد معنای پایدار باشد. از این منظر، سوق‌یافتن ذائقۀ زنان به کاشت ناخن، ناشی از صنعت فرهنگ است.<ref>- بلالی و افشارکهن، «زیبایی و پول: آرایش و جراحی»، 1389ش، ص17.</ref>  
گروهی از جامعه‌شناسان، این گونه از کنش‌های زیبایی‌شناسانه را ضمن بحث مصرف تبیین کرده‌اند و معتقدند که کنش‌های زیبایی‌شناسانه ناشی از تولید کاپیتالیستی و انباشت کالاها و ترغیب به مصرف توسط نظام سرمایه‌داری است. اکثر این کنش‌های مصرفی و برساخته، به‌منظور تقویت نظام‌‌سرمایه‌داری هستند. طبق این تحلیل‌ها، از مصرف، قاعده‌زادیی می‌شود تا متغیر و فاقد معنای پایدار باشد. از این منظر، سوق‌یافتن ذائقۀ زنان به کاشت ناخن، ناشی از صنعت فرهنگ است.<ref>- بلالی و افشارکهن، «زیبایی و پول: آرایش و جراحی»، 1389ش، ص17.</ref>  


خط ۱۶۵: خط ۱۴۰:
گروه سوم از جامعه‌شناسان محیط‌ مصرفی جامعۀ ‌شهری را عامل اصلی ترغیب کنش‌های زیبایی‌شناسانه‌ نظیر کاشت ناخن می‌دانند. این گروه عامل محیطی را نسبت به عوامل دیگر دارای تأثیرات بیشتری می‌دانند. از نظر آنان پاساژ‌های مجلل، فضاهای لوکس محیط‌های شهری، نظیر رستوران‌های چند ستاره، ترغیب‌کنندۀ مصارف افسارگسیختۀ محصولات زیبایی‌‌شناسانه است.<ref>بلالی و افشارکهن، «زیبایی و پول: آرایش و جراحی»، 1389ش، ص21.</ref>
گروه سوم از جامعه‌شناسان محیط‌ مصرفی جامعۀ ‌شهری را عامل اصلی ترغیب کنش‌های زیبایی‌شناسانه‌ نظیر کاشت ناخن می‌دانند. این گروه عامل محیطی را نسبت به عوامل دیگر دارای تأثیرات بیشتری می‌دانند. از نظر آنان پاساژ‌های مجلل، فضاهای لوکس محیط‌های شهری، نظیر رستوران‌های چند ستاره، ترغیب‌کنندۀ مصارف افسارگسیختۀ محصولات زیبایی‌‌شناسانه است.<ref>بلالی و افشارکهن، «زیبایی و پول: آرایش و جراحی»، 1389ش، ص21.</ref>


==رویکردهای فمینیستی به کاشت ناخن==
=== رویکرد فمینیستی ===
 
فمینست‌ها دربارۀ کاشت ناخن به دو گروه موافق و مخالف تقسیم شده‌اند. مخالفین، زنان را قربانی هنجارهای زیبایی، فشارهای ساختاری سیستم زیبایی و معیارهای زنانه می‌دانند که ستم ‌جنسی را نهادینه می‌سازد<ref>- موحد و دیگران، «آرایش و زندگی اجتماعی دختران جوان»، 1389ش، ص84.</ref> و به عواملی نظیر فرهنگ‌ مرد‌سالار و فشار‌های اجتماعی و فرهنگیِ آن وابسته است. موافقین، انتقاداتی به پیامدهای نامتناسب اقتصادی و فرهنگی ترویج کنش‌های زیبایی‌شناسانه دارند، ولی در عین‌حال از امکان کسب‌ هویت و تشخص و مقابله با قواعد اجباری فرهنگ غالب و فشار ساخت‌های سنتی و گریز از بوروکراسی دست‌و‌پاگیر و حیله‌های نامرئی دنیای معاصر یاد می‌کنند.<ref>- اباذری و حمیدی، «جامعه‌شناسی بدن و پاره‌ای مناقشات»، 1387ش، ص148.</ref>
فمینست‌ها دربارۀ کاشت ناخن به دو گروه موافق و مخالف تقسیم شده‌اند:
 
'''مخالفین'''، زنان را قربانی هنجارهای زیبایی، فشارهای ساختاری سیستم زیبایی و معیارهای زنانه می‌دانند که ستم ‌جنسی را نهادینه می‌سازد<ref>- موحد و دیگران، «آرایش و زندگی اجتماعی دختران جوان»، 1389ش، ص84.</ref> و به عواملی نظیر فرهنگ‌ مرد‌سالار و فشار‌های اجتماعی و فرهنگیِ آن وابسته است.
 
'''موافقین'''، انتقاداتی به پیامدهای نامتناسب اقتصادی و فرهنگی ترویج کنش‌های زیبایی‌شناسانه دارند، ولی در عین‌حال از امکان کسب‌ هویت و تشخص و مقابله با قواعد اجباری فرهنگ غالب و فشار ساخت‌های سنتی و گریز از بوروکراسی دست‌و‌پاگیر و حیله‌های نامرئی دنیای معاصر یاد می‌کنند.<ref>- اباذری و حمیدی، «جامعه‌شناسی بدن و پاره‌ای مناقشات»، 1387ش، ص148.</ref>
 
==کاشت ناخن و استثمار بدن زنان==


=== رویکرد روان‌شناختی ===
برخی روانشناسان به‌دلیل نگاه دوگانه‌گرایانه به بدن زنان و مردان با اعمالی نظیر کاشت ناخن مخالف هستند. از نظر آنها بیشترین فشار چنین‌ هنجارهایی بر بدن زنان است. طبق این نگاه در جامعه دو نوع بدن مردانه و زنانه وجود دارد. بدن زنانه نیازمند اصلاح، ترمیم و به‌سازی است. در ادوار مختلف تغییراتی برای بدن زنانه ضروری شمرده شده است، گاهی باید بخشی از بدن زنانه کوچک‌تر شود، حتی گاهی با رشد طبیعی بدن زنانه به‌گونه‌ای طاقت‌فرسا مقابله شده است. در حالی‌که بر اساس مد در برخی موارد باید اندازۀ بدن زنانه بزرگتر از آنچه هست، باشد. همۀ اینها به‌دلیل تقسیم جامعه به بدن زنانه و مردانه است، تنها راه حل از منظر آنها این است که باید چنین تقسیمی برداشته شود.<ref>- Ogden, Fat chance! : the myth of dieting explained, 1992, p1.</ref>
برخی روانشناسان به‌دلیل نگاه دوگانه‌گرایانه به بدن زنان و مردان با اعمالی نظیر کاشت ناخن مخالف هستند. از نظر آنها بیشترین فشار چنین‌ هنجارهایی بر بدن زنان است. طبق این نگاه در جامعه دو نوع بدن مردانه و زنانه وجود دارد. بدن زنانه نیازمند اصلاح، ترمیم و به‌سازی است. در ادوار مختلف تغییراتی برای بدن زنانه ضروری شمرده شده است، گاهی باید بخشی از بدن زنانه کوچک‌تر شود، حتی گاهی با رشد طبیعی بدن زنانه به‌گونه‌ای طاقت‌فرسا مقابله شده است. در حالی‌که بر اساس مد در برخی موارد باید اندازۀ بدن زنانه بزرگتر از آنچه هست، باشد. همۀ اینها به‌دلیل تقسیم جامعه به بدن زنانه و مردانه است، تنها راه حل از منظر آنها این است که باید چنین تقسیمی برداشته شود.<ref>- Ogden, Fat chance! : the myth of dieting explained, 1992, p1.</ref>


==رویکرد فقهی به کاشت ناخن==
=== رویکرد اخلاقی ===
 
میان اندیشمندان اسلامی راجع به جواز کاشت ناخن اختلاف نظر وجود دارد، اکثراً کاشت ناخن را حرام و مانع وضو و دارای پیامدهای غیرقابل قبول می‌دانند و عده‌ای آن را حلال و بدون اشکال می‌پندارند.<ref>- سعیدی، «واکاوی فقهی کاشت ناخن و مژه»، 1400ش، ص37.</ref> برخی ممنوعیت تغییر خلقت الهی را که در قرآن آمده،<ref>. [https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A2%DB%8C%D9%87_30_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%B1%D9%88%D9%85 سوره روم، آیه 30].</ref> شامل کاشت ناخن هم دانسته‌اند و برخی در شمول این دلیل نسبت به کاشت ناخن تردید کرده‌ و ممنوعیت هرگونه تغییر در خلق خدا را بعید دانسته‌اند.<ref>- سعیدی، «واکاوی فقهی کاشت ناخن و مژه»، 1400ش، ص37.</ref>
 
برخی معتقدند کاشت ناخن نوعی ضرر رساندن به خود و از نظر اسلام ممنوع است. این دلیل در صورت اثبات ضرر، مخالفی ندارد.<ref>- سعیدی، «واکاوی فقهی کاشت ناخن و مژه»، 1400ش، ص40.</ref> برخی تشویق قرآن و احادیث به زیبا و آراسته بودن و جواز استفاده از نعمت‌های الهی حلال، قاعدۀ تسلط انسان بر مال و بدن خود را دلیل بر جواز کاشت ناخن دانسته‌اند.<ref>- سعیدی، «واکاوی فقهی کاشت ناخن و مژه»، 1400ش، ص41.</ref>
 
از نظر فقهی، کاشت ناخن اگر مانع وضو و غسل باشد به‌معنای آن است که فرد از روی اختیار، زمینه‌ساز تیمم اضطراری شود. برخی فقها معقتدند اگر نماز با تیممی خوانده شود که مکلف، خود را عمدا از وضو عاجز ساخته، باید اعاده شود. البته برخی قائل هستند که اعاده لازم نیست، اما مکلف معصیت کرده است.<ref>- علی‌آبادی و حسینی، «تحلیل فقهی کاشت ناخن در پرتو حکم عاجز کردن اختیاری برای وضو از دیدگاه مذاهب اسلامی»، 1402ش، ص3-4.</ref>
 
بسیاری از فقها از جمله آیت‌الله بهجت، آیت‌الله صافی و آیت‌الله وحید خراسانی کاشت ناخن را جایز نمی‌دانند.<ref>- علی‌آبادی و حسینی، «تحلیل فقهی کاشت ناخن در پرتو حکم عاجز کردن اختیاری برای وضو از دیدگاه مذاهب اسلامی»، 1402ش، ص10.</ref>
 
البته همۀ این فتاوا برای استفادۀ زینتی از کاشت ناخن است، حکم کاشت ناخن برای موارد پزشکی تفاوت دارد و برخی از فقها از جمله آیت‌الله شبیری زنجانی به جواز آن تصریح دارد.<ref>- سعیدی، «واکاوی فقهی کاشت ناخن و مژه»، 1400ش، ص52.</ref>
 
==رویکرد اخلاقی به کاشت ناخن==
 
برخی اصول اخلاقی در مورد کاشت ناخن مورد توجه اندیشمندان قرار گرفته است، از جمله این‌که باید استانداردهای حرفه‌ای و اخلاق حرفه‌ای در مقابل مشتریان مراعات شود. همچنین متخصصان کاشت ناخن باید راحتی، ایمنی، حفظ اسرار مشتریان، وجود بیمه در صورت هرگونه آسیب به مشتریان، رفتار مساوی با مشتریان بدون توجه به رنگ، [[جنس|جنس]] و مذهب مشتریان را در نظر داشته باشند<ref>-The Wiltshire School of Beauty and Holistic ؛Therapy, “Diploma in Nail Enhancements Practitioner’s Training Manual”, ''WSBHT'', 2011, p11.</ref> و در صورت لزوم مشتریان را به سایر متخصصان ارجاع دهند.<ref>- The Wiltshire School of Beauty and Holistic ؛Therapy, “Diploma in Nail Enhancements Practitioner’s Training Manual”, ''WSBHT'', 2011, p12.</ref>
برخی اصول اخلاقی در مورد کاشت ناخن مورد توجه اندیشمندان قرار گرفته است، از جمله این‌که باید استانداردهای حرفه‌ای و اخلاق حرفه‌ای در مقابل مشتریان مراعات شود. همچنین متخصصان کاشت ناخن باید راحتی، ایمنی، حفظ اسرار مشتریان، وجود بیمه در صورت هرگونه آسیب به مشتریان، رفتار مساوی با مشتریان بدون توجه به رنگ، [[جنس|جنس]] و مذهب مشتریان را در نظر داشته باشند<ref>-The Wiltshire School of Beauty and Holistic ؛Therapy, “Diploma in Nail Enhancements Practitioner’s Training Manual”, ''WSBHT'', 2011, p11.</ref> و در صورت لزوم مشتریان را به سایر متخصصان ارجاع دهند.<ref>- The Wiltshire School of Beauty and Holistic ؛Therapy, “Diploma in Nail Enhancements Practitioner’s Training Manual”, ''WSBHT'', 2011, p12.</ref>
==عوارض جانبی کاشت ناخن==
کاشت ناخن توسط افراد غیرمتخصص، عوارضی را در پی دارد، ازجمله: نازک‌شدن و شکنندگی ناخن اصلی، کوتاه‌شدن در حین فرایند برداشت ناخن مصنوعی، ضعیف‌شدن ناخن اصلی به‌دلیل سوهان و صیقل‌زدن، ابتلا به عفونت‌های ویروسی نظیر زگیل، تبخال و هپاتیت، عفونت باکتریایی یا میکروباکتریایی. همچنین کاشت ناخن ممکن است موجب برخی سوختگی‌های درجه سه شود.<ref>- Tyagi and Singal, “Nail cosmetics: What a dermatologist should know”!,2024, p182.</ref>
گاهی کاشت ناخن موجب بروز بیماری‌های پوستی می‌شود که تغییر شکل ناخن را در پی دارد.<ref>- Madnani and Khan, “Nail cosmetics“2012,  p315.</ref> همچنین ممکن است در سالن کاشت، حساسیت نسبت به برخی مواد شیمایی، گرد و غبار و بخارات استنشاقی اتفاق بیفتد.<ref>- Tyagi and Singal, “Nail cosmetics: What a dermatologist should know”!,2024, p184.</ref> حتی امکان بروز همین حساسیت‌ها برای کسانی که مشغول کاشت ناخن هستند، نیز وجود دارد.<ref>- Madnani and Khan, “Nail cosmetics“2012,  p315.</ref> از دیگر عوارض احتمالی کاشت ناخن می‌توان به این موارد اشاره کرد: کم رنگ شدن ناخن اصلی به‌دلیل نرسیدن اکسیژن کافی به آن، آسیب‌دیدن ریشۀ ناخن اصلی، ملتهب شدن اطراف ناخن، خط‌خط شدن ناخن و کنده شدن لبۀ آزاد ناخن.<ref>- سعیدی، «واکاوی فقهی کاشت ناخن و مژه»، 1400ش، ص36.</ref>
==کنترل عوارض کاشت ناخن==
تاحدودی می‌توان از بروز عوارض جانبی منفی در کاشت ناخن جلوگیری کرد یا آن را کاهش داد. از جمله این‌که باید ناخن فردی که عمل کاشت ناخن را انجام می‌دهد، زیاد بلند نباشد، چرا که احتمال دارد دستکش را سوراخ کند و این‌که ناخن خیلی بلند دست‌وپا گیر است و قدرت استفاده کردن از وسایل را کاهش می‌دهد.<ref>- Madnani and Khan, “Nail cosmetics“2012,  p314.</ref>
با تمیز کردن سالن کاشت، استفاده از لباس بهداشتی و ناخن بهداشتی عوامل کاشت، همچنین استریل و ضدعفونی کردن وسایل کاشت، تهیۀ برخی وسایل از سوی مراجعه کننده، در صورت عدم اطمینان از وسایل مورد استفادۀ موجود و جلوگیری از سوهان زدن بیش از حد ناخن اصلی می‌توان از عوارض کاشت ناخن کاست. با وجود همۀ این احتیاط‌ها، باید بعد از مشاهدۀ هرگونه علائم نگران‌کننده به پزشک و متخصص پوست مراجعه شود.<ref>- Tyagi and Singal, “Nail cosmetics: What a dermatologist should know”!,2024, p184.</ref> در مجموع هرگونه تورم، درد، قرمزی و رشد اطراف ناخن‌ها باید توسط پزشک بررسی شود.<ref>- Madnani and Khan, “Nail cosmetics“2012,  p315.</ref>


==پانویس==  
==پانویس==  
{{پانویس}}
{{پانویس}}
==منابع==
==منابع==
 
{{آغاز منابع}}
*«آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است»، وب‌‌سایت هدانا، تاریخ درج مطلب: ۱۱ فروردین ۱۳۹۸ش.
*‏«انواع مدل و روش‌های کاشت ناخن | عکس، مزایا و معایب»، وب‌‌سایت برترین‌‌ها، تاریخ درج مطلب:‏ ۲۶ آبان ۱۴۰۱ش.‏
*«تاریخچه کاشت ناخن»، وب‌‌سایت تک‌‌دختر، تاریخ درج مطلب: ۲۴ شهریور ۱۳۹۸ش.‏
*«تیپ ناخن چیست و نحوه کاشت ناخن با تیپ‌گذاری چگونه است؟»، وب‌سایت طوطی‌کالا، تاریخ بازدید: ۲۰ بهمن ۱۴۰۱ش.
*ثریا، یاسمین، «مضرات مواد کاشت ناخن را می‌شناسید؟»، وب‌‌سایت مجله آچاره، تاریخ درج مطلب: ۲۶ تیر ۱۴۰۱ش.
*«کاشت ناخن»، وب‌‌سایت نیلسا بیوتی، تاریخ بازدید: ۲۲ بهمن ۱۴۰۱ش.‏
*«کاشت ناخن | همه چیز درباره روش‌‌های کاشت ناخن و عوارض آن»، وب‌‌سایت جامعه سلامت، تاریخ بازدید: ۲۰ بهمن ۱۴۰۱ش.
*‏«کدام روش برای کاشت ناخن کم‌ضررتر است؟ چرا پزشکان با کاشت ناخن موافق نیستند؟ چگونه می‌توان بدون کاشت، ناخن‌هایی زیبا و مقاوم داشت؟»، دوماهنامۀ سلامانه، پیاپی ۳۱، آذر و دی ۱۳۹۸ش.
*میری، نگین، «مواد کاشت ناخن: ۱۰ ماده در کاشت ناخن + فوت‌‌و‌‌فن استفاده از آن‌‌ها»، وب‌‌سایت آکادمی کاشت ناخن، تاریخ درج مطلب: ۲۸ مرداد ۱۳۹۹ش.‏
*«نحوۀ کاشت ناخن و خطرات آن»، وب‌‌سایت نمناک، تاریخ بازدید: ۲۰ بهمن ۱۴۰۱ش.
*«کاشت ناخن | همه چیز درباره روش‌های کاشت ناخن و عوارض آن»، وب‌سایت جامعه سلامت، تاریخ بازدید: ۲۰ بهمن ۱۴۰۱ش.
{{پایان منابع}}
*قرآن.
*قرآن.
*
*اباذری، یوسف و حمیدی، نفیسه، «جامعه‌شناسی بدن و پاره‌ای مناقشات»، مجله پژوهش زنان، دوره 6، شماره 4، زمستان 1387ش.
*اباذری، یوسف و حمیدی، نفیسه، «جامعه‌شناسی بدن و پاره‌ای مناقشات»، مجله پژوهش زنان، دوره 6، شماره 4، زمستان 1387ش.
*
*بلالی، اسماعیل و افشارکهن، جواد، «زیبایی و پول: آرایش و جراحی»، مجله مطالعات راهبردی زنان، دوره 12، 87-47 شماره 47، بهار 1389ش.
*بلالی، اسماعیل و افشارکهن، جواد، «زیبایی و پول: آرایش و جراحی»، مجله مطالعات راهبردی زنان، دوره 12، 87-47 شماره 47، بهار 1389ش.
*
*سعیدی، هادی، «واکاوی فقهی کاشت ناخن و مژه»، دوفصلنامه جستارهایی در فقه پزشکی، سال پنجم، شماره 6، بهار و تابستان1400ش.
*سعیدی، هادی، «واکاوی فقهی کاشت ناخن و مژه»، دوفصلنامه جستارهایی در فقه پزشکی، سال پنجم، شماره 6، بهار و تابستان1400ش.
*
*سنچولی، زینب، «تأمل فقهی پیرامون احکام فقهی آرایش‌های نوپدید»، پژوهش‌های فقهی مسائل مستحدثه، سال دوم، شماره 2، پائیز و زمستان 1403ش.
*سنچولی، زینب، «تأمل فقهی پیرامون احکام فقهی آرایش‌های نوپدید»، پژوهش‌های فقهی مسائل مستحدثه، سال دوم، شماره 2، پائیز و زمستان 1403ش.
*
*علی‌آبادی، عبدالصمد و حسینی، سمیه، « تحلیل فقهی کاشت ناخن در پرتو حکم عاجز کردن اختیاری برای وضو از دیدگاه مذاهب اسلامی»، مجله فقه پزشکی، دوره پانزدهم، شماره 45، 1402ش.
*علی‌آبادی، عبدالصمد و حسینی، سمیه، « تحلیل فقهی کاشت ناخن در پرتو حکم عاجز کردن اختیاری برای وضو از دیدگاه مذاهب اسلامی»، مجله فقه پزشکی، دوره پانزدهم، شماره 45، 1402ش.
*
*موحد، مجید و دیگران، «آرایش و زندگی اجتماعی دختران جوان»، پژوهش زنان، دوره 8، شماره 1، بهار 1389ش.
*موحد، مجید و دیگران، «آرایش و زندگی اجتماعی دختران جوان»، پژوهش زنان، دوره 8، شماره 1، بهار 1389ش.
*
*Jane, Ogden, Fat chance! : the myth of dieting explained, London ; New York, Routledge, 1992.
*Jane, Ogden, Fat chance! : the myth of dieting explained, London ; New York, Routledge, 1992.
*
*Madnani, Nina A, and Khan, Kaleem J, “Nail cosmetics“, Indian Journal of Dermatology Venereology and Leprology, Vol.78(3), may2012.
*Madnani, Nina A, and Khan, Kaleem J, “Nail cosmetics“, Indian Journal of Dermatology Venereology and Leprology, Vol.78(3), may2012.
*
*Tyagi, Meha and Singal, Archana “Nail cosmetics: What a dermatologist should know”! ''Indian Journal of Dermatology, Venereology and Leprology'', Vol. 90(2), February 2024.
*Tyagi, Meha and Singal, Archana “Nail cosmetics: What a dermatologist should know”! ''Indian Journal of Dermatology, Venereology and Leprology'', Vol. 90(2), February 2024.
*
*The Wiltshire School of Beauty and Holistic ؛Therapy, “Diploma in Nail Enhancements Practitioner’s Training Manual”, ''WSBHT'', November2011.
*The Wiltshire School of Beauty and Holistic ؛Therapy, “Diploma in Nail Enhancements Practitioner’s Training Manual”, ''WSBHT'', November2011.
ویکی جنسیت