جنسیت از دیدگاه عبدالله جوادی ‌آملی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۲: خط ۱۲:
از منظر آیت‌الله جوادی ‌آملی؛ انسان از آن جهت كه انسان است داراي حقوق ثابتي است و جنسيت در آن هيچ دخالتي ندارد. <ref>جوادی ‌آملی، حق و تكليف در اسلام، 1385ش، ص307-306.</ref> منتها تفاوت صنفی زن و مرد موجب تفاوت در برخی از احکام، حقوق و اخلاق در بعد فردی، خانوادگی و اجتماعی میان دو جنس می‌شود.<ref>[https://journals.atu.ac.ir/article_15250_a3bae33506b5a7e6e4ba770fdd8ffc3d.pdf فخاری و علی‌داد ‌ابهری، «منطق فهم آیت‌االله جوادی ‌آملی در تفسیرآیات زن»، 1401ش، ص106.]</ref>  ایشان با تأکید بر اصالت خانواده، نقش‌های جنسیتی زنان و مردان در این نهاد را متناسب با تفاوت‌های صنفی و معطوف به تعالی وجودی آنها معنا کرده؛ خوب بودن زن و مرد را با حفظ اصالت انسانی‌شان در سیمای سمت‌های شوهری، پدری، همسری و مادری متبلور می‌داند. <ref>[https://javadi.esra.ir/fa/w/%D8%AD%D9%84-%D8%B4%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B2%D9%86 جوادی ‌آملی، «حل شبهات و روایات معارض در باره زن»، وب‌سایت آیت‌الله جوادی ‌آملی،]</ref> از چنین منظر است که اساسا تفاوتی میان زنان و مردان دیده نمی‌شود، آنچه مورد توجه است ایفای نقش زن و مرد در مسیر تعالی خود و دیگران است، تفاوت‌های حقوقی زن و مرد از قبیل قوامیت، تمکین، <ref> [https://javadi.esra.ir/fa/w/%D8%AD%D9%84-%D8%B4%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B2%D9%86 جوادی ‌آملی، «حل شبهات و روایات معارض در باره زن»، وب‌سایت آیت‌الله جوادی ‌آملی،]</ref> مهریه، نقفه، تفاوت در دیه، ارث و شهادت نه‌تنها ناچیز شمرده می‌شوند که با ارجاع به حفظ حرمت زن و متناسب با وظایف زن و مرد در دستگاه خلقت معنا می‌یابند. <ref>[https://javadi.esra.ir/fa/w/%D8%AD%D9%84-%D8%B4%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B2%D9%86 جوادی ‌آملی، «حل شبهات و روایات معارض در باره زن»، وب‌سایت آیت‌الله جوادی ‌آملی،]</ref>  خوب شوهرداری کردن زن ارزش عبادی یافته، اشتغال بیرونی زن و تماس با نامحرم موجب پژمردگی او تفسیر می‌شود.<ref>جوادی ‌آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص417-414.</ref>   
از منظر آیت‌الله جوادی ‌آملی؛ انسان از آن جهت كه انسان است داراي حقوق ثابتي است و جنسيت در آن هيچ دخالتي ندارد. <ref>جوادی ‌آملی، حق و تكليف در اسلام، 1385ش، ص307-306.</ref> منتها تفاوت صنفی زن و مرد موجب تفاوت در برخی از احکام، حقوق و اخلاق در بعد فردی، خانوادگی و اجتماعی میان دو جنس می‌شود.<ref>[https://journals.atu.ac.ir/article_15250_a3bae33506b5a7e6e4ba770fdd8ffc3d.pdf فخاری و علی‌داد ‌ابهری، «منطق فهم آیت‌االله جوادی ‌آملی در تفسیرآیات زن»، 1401ش، ص106.]</ref>  ایشان با تأکید بر اصالت خانواده، نقش‌های جنسیتی زنان و مردان در این نهاد را متناسب با تفاوت‌های صنفی و معطوف به تعالی وجودی آنها معنا کرده؛ خوب بودن زن و مرد را با حفظ اصالت انسانی‌شان در سیمای سمت‌های شوهری، پدری، همسری و مادری متبلور می‌داند. <ref>[https://javadi.esra.ir/fa/w/%D8%AD%D9%84-%D8%B4%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B2%D9%86 جوادی ‌آملی، «حل شبهات و روایات معارض در باره زن»، وب‌سایت آیت‌الله جوادی ‌آملی،]</ref> از چنین منظر است که اساسا تفاوتی میان زنان و مردان دیده نمی‌شود، آنچه مورد توجه است ایفای نقش زن و مرد در مسیر تعالی خود و دیگران است، تفاوت‌های حقوقی زن و مرد از قبیل قوامیت، تمکین، <ref> [https://javadi.esra.ir/fa/w/%D8%AD%D9%84-%D8%B4%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B2%D9%86 جوادی ‌آملی، «حل شبهات و روایات معارض در باره زن»، وب‌سایت آیت‌الله جوادی ‌آملی،]</ref> مهریه، نقفه، تفاوت در دیه، ارث و شهادت نه‌تنها ناچیز شمرده می‌شوند که با ارجاع به حفظ حرمت زن و متناسب با وظایف زن و مرد در دستگاه خلقت معنا می‌یابند. <ref>[https://javadi.esra.ir/fa/w/%D8%AD%D9%84-%D8%B4%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B2%D9%86 جوادی ‌آملی، «حل شبهات و روایات معارض در باره زن»، وب‌سایت آیت‌الله جوادی ‌آملی،]</ref>  خوب شوهرداری کردن زن ارزش عبادی یافته، اشتغال بیرونی زن و تماس با نامحرم موجب پژمردگی او تفسیر می‌شود.<ref>جوادی ‌آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص417-414.</ref>   
==سلوک‌های متفاوت زن و مرد==
==سلوک‌های متفاوت زن و مرد==
آیت‌الله جوادی ‌آملی معتقد است؛ وصول به حيات طيب برای زن و مرد به‌طور مساوي میسر بوده و تنها شرط آن ایمان و عمل صالح است که ربطی به مؤنث و مذكر بودن بدن ندارد.  صفات ارزشی نیز از قبیل علم و جهل، ايمان و كفر، ذلّت و عزّت، سعادت و شقاوت، فضيلت و رذيلت، حق و باطل، صدق و كذب، تقوا و فجور، اطاعت و عصيان، انقياد و تمرّد، غيبت و عدم غيبت، امانت و خيانت، خلافت الهی، عدالت، صلاح، هدايت، هجرت، عبادت، ولايت و ديگر كمالات ملكوتي كه مؤمنان را به اوج عظمت می‌رساند، جنسیت‌بردار نيستند؛ اما بر مبنای تفاوت‌های صنفی، مسیر رسیدن زنان و مردان به سعادت، تفاوت نسبی می‌یابد؛ زنان عمدتا از مسیر عاطفه حرکت می‌کنند و مردها از راه اندیشه و قهر. تفكر راه فرعي و غیر فراگیر است، اما راه دل راه اصلی است و در این راه زنان نه‌تنها همتای مردها که موفق‏تر از آنها هستند. زیرا زن موجود عاطفی و دارای رقت‌ قلب بیشتر است و رقت قلب در این راه نقش مؤثرتری دارد. زن موعظه‌پذيرتر است و دلي آزموده‌تر از مرد دارد. آیت‌الله جوادی ‌آملی با پیوند دادن نظام ارزشی به نقش‌های جنسیتی معتقد است؛ جهاد اکبر عنصر محوری برای تحقق ملکات اخلاقی است و سلاح مبارزه در این میدان سوز دل است. با توجه به دل آماده زنان برای انتشار محبت و عاطفه، ارزش محوری برای زن همسری و مادری است تا به پرورش انسان بپردازد. زنان هرچند در برخی حالات از قبیل عادت ماهیانه از عبادت محروم هستند، اما شش سال زودتر از مرد مشرف به شرف عبادت الهی می‌شوند.  
آیت‌الله جوادی ‌آملی معتقد است؛ وصول به حيات طيب برای زن و مرد به‌طور مساوي میسر بوده <ref>جوادی ‌آملی، حيات حقيقي انسان در قرآن، 1385ش، ص184.</ref> و تنها شرط آن ایمان و عمل صالح است که ربطی به مؤنث و مذكر بودن بدن ندارد.<ref> جوادی ‌آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص91.</ref> صفات ارزشی نیز از قبیل علم و جهل، ايمان و كفر، ذلّت و عزّت، سعادت و شقاوت، فضيلت و رذيلت، حق و باطل، صدق و كذب، تقوا و فجور، اطاعت و عصيان، انقياد و تمرّد، غيبت و عدم غيبت، امانت و خيانت، <ref>جوادی ‌آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص78.</ref> خلافت الهی، <ref>جوادی ‌آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص115.</ref> عدالت، صلاح، هدايت، هجرت، عبادت، ولايت و ديگر كمالات ملكوتي كه مؤمنان را به اوج عظمت می‌رساند، جنسیت‌بردار نيستند؛ <ref>جوادی ‌آملی، حيات حقيقي انسان در قرآن، 1385ش، ص183.</ref> اما بر مبنای تفاوت‌های صنفی، مسیر رسیدن زنان و مردان به سعادت، تفاوت نسبی می‌یابد؛ زنان عمدتا از مسیر عاطفه حرکت می‌کنند و مردها از راه اندیشه و قهر. <ref>جوادی ‌آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص217.</ref> تفكر راه فرعي و غیر فراگیر است، اما راه دل راه اصلی است و در این راه زنان نه‌تنها همتای مردها که موفق‏تر از آنها هستند. <ref>جوادی ‌آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص198.</ref> زیرا زن موجود عاطفی و دارای رقت‌ قلب بیشتر است و رقت قلب در این راه نقش مؤثرتری دارد. <ref>جوادی ‌آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص204.</ref> زن موعظه‌پذيرتر است و دلي آزموده‌تر از مرد دارد. آیت‌الله جوادی ‌آملی با پیوند دادن نظام ارزشی به نقش‌های جنسیتی معتقد است؛ جهاد اکبر عنصر محوری برای تحقق ملکات اخلاقی است و سلاح مبارزه در این میدان سوز دل است. با توجه به دل آماده زنان برای انتشار محبت و عاطفه، ارزش محوری برای زن همسری و مادری است تا به پرورش انسان بپردازد. <ref>جوادی ‌آملی، فلسفه حقوق بشر، 1386ش، ص235.</ref> زنان هرچند در برخی حالات از قبیل عادت ماهیانه از عبادت محروم هستند، اما شش سال زودتر از مرد مشرف به شرف عبادت الهی می‌شوند.<ref>جوادی ‌آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص381.</ref>
==دلیل تفاوت‌های زن و مرد==
==دلیل تفاوت‌های زن و مرد==
آیت‌الله جوادی ‌آملی با استناد به آیات قرآن تفاوت‌های زن و مرد را لازمه نظام احسن می‌داند کته مبتنی بر تسخير متقابل موجودات است. تفاوت در جنسیت، استعدادها، گرايش‏ها، جذب‏ها و دفع‏ها، هيچ كدام معيار فضيلت نيستند، بلكه ابزار كار برای تسخير متقابل هستند و هيچ كسي حق ندارد ديگري را تحت تسخير خود درآورد، اما خودش مسخَّر نشود، بلكه بايد تسخير متقابل و خدمت متقابل باشد تا نظام به‌صورت بهینه اداره شود. نظام آفرينش، استعدادهاي متقابل و متخالف مي‏طلبد و اين تفاوت هم براي تسخير متقابل است که هدف نهایی آن تقرب به خدا است. به‌عنوان مثال؛ در تقابل صنف زن و مرد، مرد محکم‌کار و زن ظريف‏كار است، مرد مظهر قهر و جلال و زن مظهر محبت و جمال حق است، يكي در خشونت و دیگری در عاطفه و رقّت قلب قوي‏تر است. یا قوامیت و تمکین؛ صنف مرد هرگز قیم صنف زن نیست بلکه قوامیت مربوط به موردي است كه زن در مقابل شوهر و شوهر در مقابل زن باشد. مرد نیز به‌لیل توانمندی برای تأمین معیشت دارای این مسئوليت اجرايي است، در مقابل؛ زن موظف به تمکین است و این دو حکم متقابل صرفا برای بيان وظایف متقابل زن و شوهر است.   
آیت‌الله جوادی ‌آملی با استناد به آیات قرآن تفاوت‌های زن و مرد را لازمه نظام احسن می‌داند کته مبتنی بر تسخير متقابل موجودات است. <ref>جوادی ‌آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص389.</ref> تفاوت در جنسیت، استعدادها، گرايش‏ها، جذب‏ها و دفع‏ها، هيچ كدام معيار فضيلت نيستند، بلكه ابزار كار برای تسخير متقابل هستند و هيچ كسي حق ندارد ديگري را تحت تسخير خود درآورد، اما خودش مسخَّر نشود، بلكه بايد تسخير متقابل و خدمت متقابل باشد تا نظام به‌صورت بهینه اداره شود. نظام آفرينش، استعدادهاي متقابل و متخالف مي‏طلبد و اين تفاوت هم براي تسخير متقابل است که هدف نهایی آن تقرب به خدا است. <ref>جوادی ‌آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص391-390.</ref> به‌عنوان مثال؛ در تقابل صنف زن و مرد، مرد محکم‌کار و زن ظريف‏كار است، مرد مظهر قهر و جلال و زن مظهر محبت و جمال حق است، يكي در خشونت و دیگری در عاطفه و رقّت قلب قوي‏تر است. <ref>جوادی ‌آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص217.</ref> یا قوامیت و تمکین؛ صنف مرد هرگز قیم صنف زن نیست بلکه قوامیت مربوط به موردي است كه زن در مقابل شوهر و شوهر در مقابل زن باشد. مرد نیز به‌لیل توانمندی برای تأمین معیشت دارای این مسئوليت اجرايي است، در مقابل؛ زن موظف به تمکین است و این دو حکم متقابل صرفا برای بيان وظایف متقابل زن و شوهر است.<ref>جوادی ‌آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص393-391.</ref>  
==پانویس==
==پانویس==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
==منابع==
==منابع==
قرآن
* قرآن  
جوادی ‌آملی، عبدالله، ادب قضا در اسلام، قم، اسراء، 1391ش.
* جوادی ‌آملی، عبدالله، ادب قضا در اسلام، قم، اسراء، 1391ش.  
جوادی ‌آملی، عبدالله، قرآن در قرآن، قم، اسراء، 1388ش.
* جوادی ‌آملی، عبدالله، قرآن در قرآن، قم، اسراء، 1388ش.  
جوادی ‌آملی، عبدالله، حق و تکلیف در اسلام، قم، اسراء، 1385ش.
* جوادی ‌آملی، عبدالله، حق و تکلیف در اسلام، قم، اسراء، 1385ش.  
جوادی ‌آملی، عبدالله، حکمت عبادات، قم، اسراء، 1388ش.
* جوادی ‌آملی، عبدالله، حکمت عبادات، قم، اسراء، 1388ش.  
جوادی ‌آملی، عبدالله، «حل شبهات و روایات معارض در باره زن»، وب‌سایت آیت‌الله جوادی ‌آملی، تاریخ درج: 17 مرداد 1395ش.
* جوادی ‌آملی، عبدالله، «حل شبهات و روایات معارض در باره زن»، وب‌سایت آیت‌الله جوادی ‌آملی، تاریخ درج: 17 مرداد 1395ش.  
جوادی ‌آملی، عبدالله، زن در آینه جلال و جمال، محقق محمود لطیفی، قم، اسرآء، 1388ش.
* جوادی ‌آملی، عبدالله، زن در آینه جلال و جمال، محقق محمود لطیفی، قم، اسرآء، 1388ش.  
جوادی ‌آملی، عبدالله، سرچشمه اندیشه، اسرا، قم، 1386ش.
* جوادی ‌آملی، عبدالله، سرچشمه اندیشه، اسرا، قم، 1386ش.  
جوادی ‌آملی، عبدالله، سروش هدايت، قم، اسراء، بی‌تا.
* جوادی ‌آملی، عبدالله، سروش هدايت، قم، اسراء، بی‌تا.  
جوادی ‌آملی، عبدالله، فلسفه حقوق بشر، قم، اسراء، 1386ش.
* جوادی ‌آملی، عبدالله، فلسفه حقوق بشر، قم، اسراء، 1386ش.  
فخاری، علیرضا و  علی‌داد‌ابهری، مهسا، «منطق فهم آیت‌االله جوادی ‌آملی در تفسیر آیات زن»، در ‌پژوهشنامه‌ معارف قرآنی، سال سیزدهم، شماره 51، زمستان 1401ش.  
* فخاری، علیرضا و  علی‌داد‌ابهری، مهسا، «منطق فهم آیت‌االله جوادی ‌آملی در تفسیر آیات زن»، در ‌پژوهشنامه‌ معارف قرآنی، سال سیزدهم، شماره 51، زمستان 1401ش.  
         
         
[[رده:]]
[[رده: ویکی‌جنسیت]]