| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
از منظر آیتالله جوادی آملی؛ انسان از آن جهت كه انسان است داراي حقوق ثابتي است و جنسيت در آن هيچ دخالتي ندارد. <ref>جوادی آملی، حق و تكليف در اسلام، 1385ش، ص307-306.</ref> منتها تفاوت صنفی زن و مرد موجب تفاوت در برخی از احکام، حقوق و اخلاق در بعد فردی، خانوادگی و اجتماعی میان دو جنس میشود.<ref>[https://journals.atu.ac.ir/article_15250_a3bae33506b5a7e6e4ba770fdd8ffc3d.pdf فخاری و علیداد ابهری، «منطق فهم آیتاالله جوادی آملی در تفسیرآیات زن»، 1401ش، ص106.]</ref> ایشان با تأکید بر اصالت خانواده، نقشهای جنسیتی زنان و مردان در این نهاد را متناسب با تفاوتهای صنفی و معطوف به تعالی وجودی آنها معنا کرده؛ خوب بودن زن و مرد را با حفظ اصالت انسانیشان در سیمای سمتهای شوهری، پدری، همسری و مادری متبلور میداند. <ref>[https://javadi.esra.ir/fa/w/%D8%AD%D9%84-%D8%B4%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B2%D9%86 جوادی آملی، «حل شبهات و روایات معارض در باره زن»، وبسایت آیتالله جوادی آملی،]</ref> از چنین منظر است که اساسا تفاوتی میان زنان و مردان دیده نمیشود، آنچه مورد توجه است ایفای نقش زن و مرد در مسیر تعالی خود و دیگران است، تفاوتهای حقوقی زن و مرد از قبیل قوامیت، تمکین، <ref> [https://javadi.esra.ir/fa/w/%D8%AD%D9%84-%D8%B4%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B2%D9%86 جوادی آملی، «حل شبهات و روایات معارض در باره زن»، وبسایت آیتالله جوادی آملی،]</ref> مهریه، نقفه، تفاوت در دیه، ارث و شهادت نهتنها ناچیز شمرده میشوند که با ارجاع به حفظ حرمت زن و متناسب با وظایف زن و مرد در دستگاه خلقت معنا مییابند. <ref>[https://javadi.esra.ir/fa/w/%D8%AD%D9%84-%D8%B4%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B2%D9%86 جوادی آملی، «حل شبهات و روایات معارض در باره زن»، وبسایت آیتالله جوادی آملی،]</ref> خوب شوهرداری کردن زن ارزش عبادی یافته، اشتغال بیرونی زن و تماس با نامحرم موجب پژمردگی او تفسیر میشود.<ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص417-414.</ref> | از منظر آیتالله جوادی آملی؛ انسان از آن جهت كه انسان است داراي حقوق ثابتي است و جنسيت در آن هيچ دخالتي ندارد. <ref>جوادی آملی، حق و تكليف در اسلام، 1385ش، ص307-306.</ref> منتها تفاوت صنفی زن و مرد موجب تفاوت در برخی از احکام، حقوق و اخلاق در بعد فردی، خانوادگی و اجتماعی میان دو جنس میشود.<ref>[https://journals.atu.ac.ir/article_15250_a3bae33506b5a7e6e4ba770fdd8ffc3d.pdf فخاری و علیداد ابهری، «منطق فهم آیتاالله جوادی آملی در تفسیرآیات زن»، 1401ش، ص106.]</ref> ایشان با تأکید بر اصالت خانواده، نقشهای جنسیتی زنان و مردان در این نهاد را متناسب با تفاوتهای صنفی و معطوف به تعالی وجودی آنها معنا کرده؛ خوب بودن زن و مرد را با حفظ اصالت انسانیشان در سیمای سمتهای شوهری، پدری، همسری و مادری متبلور میداند. <ref>[https://javadi.esra.ir/fa/w/%D8%AD%D9%84-%D8%B4%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B2%D9%86 جوادی آملی، «حل شبهات و روایات معارض در باره زن»، وبسایت آیتالله جوادی آملی،]</ref> از چنین منظر است که اساسا تفاوتی میان زنان و مردان دیده نمیشود، آنچه مورد توجه است ایفای نقش زن و مرد در مسیر تعالی خود و دیگران است، تفاوتهای حقوقی زن و مرد از قبیل قوامیت، تمکین، <ref> [https://javadi.esra.ir/fa/w/%D8%AD%D9%84-%D8%B4%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B2%D9%86 جوادی آملی، «حل شبهات و روایات معارض در باره زن»، وبسایت آیتالله جوادی آملی،]</ref> مهریه، نقفه، تفاوت در دیه، ارث و شهادت نهتنها ناچیز شمرده میشوند که با ارجاع به حفظ حرمت زن و متناسب با وظایف زن و مرد در دستگاه خلقت معنا مییابند. <ref>[https://javadi.esra.ir/fa/w/%D8%AD%D9%84-%D8%B4%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B2%D9%86 جوادی آملی، «حل شبهات و روایات معارض در باره زن»، وبسایت آیتالله جوادی آملی،]</ref> خوب شوهرداری کردن زن ارزش عبادی یافته، اشتغال بیرونی زن و تماس با نامحرم موجب پژمردگی او تفسیر میشود.<ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص417-414.</ref> | ||
==سلوکهای متفاوت زن و مرد== | ==سلوکهای متفاوت زن و مرد== | ||
آیتالله جوادی آملی معتقد است؛ وصول به حيات طيب برای زن و مرد بهطور مساوي میسر بوده <ref>جوادی آملی، حيات حقيقي انسان در قرآن، 1385ش، ص184.</ref> و تنها شرط آن ایمان و عمل صالح است که ربطی به مؤنث و مذكر بودن بدن ندارد.<ref> جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص91.</ref> صفات ارزشی نیز از قبیل علم و جهل، ايمان و كفر، ذلّت و عزّت، سعادت و شقاوت، فضيلت و رذيلت، حق و باطل، صدق و كذب، تقوا و فجور، اطاعت و عصيان، انقياد و تمرّد، غيبت و عدم غيبت، امانت و خيانت، <ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص78.</ref> خلافت الهی، <ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص115.</ref> عدالت، صلاح، هدايت، هجرت، عبادت، ولايت و ديگر كمالات ملكوتي كه مؤمنان را به اوج عظمت میرساند، جنسیتبردار نيستند؛ <ref>جوادی آملی، حيات حقيقي انسان در قرآن، 1385ش، ص183.</ref> اما بر مبنای تفاوتهای صنفی، مسیر رسیدن زنان و مردان به سعادت، تفاوت نسبی مییابد؛ زنان عمدتا از مسیر عاطفه حرکت میکنند و مردها از راه اندیشه و قهر. <ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص217.</ref> تفكر راه فرعي و غیر فراگیر است، اما راه دل راه اصلی است و در این راه زنان نهتنها همتای مردها که موفقتر از آنها هستند. <ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص198.</ref> زیرا زن موجود عاطفی و دارای | آیتالله جوادی آملی معتقد است؛ وصول به حيات طيب برای زن و مرد بهطور مساوي میسر بوده <ref>جوادی آملی، حيات حقيقي انسان در قرآن، 1385ش، ص184.</ref> و تنها شرط آن ایمان و عمل صالح است که ربطی به مؤنث و مذكر بودن بدن ندارد.<ref> جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص91.</ref> صفات ارزشی نیز از قبیل علم و جهل، ايمان و كفر، ذلّت و عزّت، سعادت و شقاوت، فضيلت و رذيلت، حق و باطل، صدق و كذب، تقوا و فجور، اطاعت و عصيان، انقياد و تمرّد، غيبت و عدم غيبت، امانت و خيانت، <ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص78.</ref> خلافت الهی، <ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص115.</ref> عدالت، صلاح، هدايت، هجرت، عبادت، ولايت و ديگر كمالات ملكوتي كه مؤمنان را به اوج عظمت میرساند، جنسیتبردار نيستند؛ <ref>جوادی آملی، حيات حقيقي انسان در قرآن، 1385ش، ص183.</ref> اما بر مبنای تفاوتهای صنفی، مسیر رسیدن زنان و مردان به سعادت، تفاوت نسبی مییابد؛ زنان عمدتا از مسیر عاطفه حرکت میکنند و مردها از راه اندیشه و قهر. <ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص217.</ref> تفكر راه فرعي و غیر فراگیر است، اما راه دل راه اصلی است و در این راه زنان نهتنها همتای مردها که موفقتر از آنها هستند. <ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص198.</ref> زیرا زن موجود عاطفی و دارای رقت قلب بیشتر است و رقت قلب در این راه نقش مؤثرتری دارد. <ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص204.</ref> زن موعظهپذيرتر است و دلي آزمودهتر از مرد دارد. آیتالله جوادی آملی با پیوند دادن نظام ارزشی به نقشهای جنسیتی معتقد است؛ جهاد اکبر عنصر محوری برای تحقق ملکات اخلاقی است و سلاح مبارزه در این میدان سوز دل است. با توجه به دل آماده زنان برای انتشار محبت و عاطفه، ارزش محوری برای زن همسری و مادری است تا به پرورش انسان بپردازد. <ref>جوادی آملی، فلسفه حقوق بشر، 1386ش، ص235.</ref> زنان هرچند در برخی حالات از قبیل عادت ماهیانه از عبادت محروم هستند، اما شش سال زودتر از مرد مشرف به شرف عبادت الهی میشوند.<ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص381.</ref> | ||
==دلیل تفاوتهای زن و مرد== | ==دلیل تفاوتهای زن و مرد== | ||
آیتالله جوادی آملی با استناد به آیات قرآن تفاوتهای زن و مرد را لازمه نظام احسن میداند کته مبتنی بر تسخير متقابل موجودات است. <ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص389.</ref> تفاوت در جنسیت، استعدادها، گرايشها، جذبها و دفعها، هيچ كدام معيار فضيلت نيستند، بلكه ابزار كار برای تسخير متقابل هستند و هيچ كسي حق ندارد ديگري را تحت تسخير خود درآورد، اما خودش مسخَّر نشود، بلكه بايد تسخير متقابل و خدمت متقابل باشد تا نظام بهصورت بهینه اداره شود. نظام آفرينش، استعدادهاي متقابل و متخالف ميطلبد و اين تفاوت هم براي تسخير متقابل است که هدف نهایی آن تقرب به خدا است. <ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص391-390.</ref> بهعنوان مثال؛ در تقابل صنف زن و مرد، مرد محکمکار و زن ظريفكار است، مرد مظهر قهر و جلال و زن مظهر محبت و جمال حق است، يكي در خشونت و دیگری در عاطفه و رقّت قلب قويتر است. <ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص217.</ref> یا قوامیت و تمکین؛ صنف مرد هرگز قیم صنف زن نیست بلکه قوامیت مربوط به موردي است كه زن در مقابل شوهر و شوهر در مقابل زن باشد. مرد نیز بهلیل توانمندی برای تأمین معیشت دارای این مسئوليت اجرايي است، در مقابل؛ زن موظف به تمکین است و این دو حکم متقابل صرفا برای بيان وظایف متقابل زن و شوهر است.<ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص393-391.</ref> | آیتالله جوادی آملی با استناد به آیات قرآن تفاوتهای زن و مرد را لازمه نظام احسن میداند کته مبتنی بر تسخير متقابل موجودات است. <ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص389.</ref> تفاوت در جنسیت، استعدادها، گرايشها، جذبها و دفعها، هيچ كدام معيار فضيلت نيستند، بلكه ابزار كار برای تسخير متقابل هستند و هيچ كسي حق ندارد ديگري را تحت تسخير خود درآورد، اما خودش مسخَّر نشود، بلكه بايد تسخير متقابل و خدمت متقابل باشد تا نظام بهصورت بهینه اداره شود. نظام آفرينش، استعدادهاي متقابل و متخالف ميطلبد و اين تفاوت هم براي تسخير متقابل است که هدف نهایی آن تقرب به خدا است. <ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص391-390.</ref> بهعنوان مثال؛ در تقابل صنف زن و مرد، مرد محکمکار و زن ظريفكار است، مرد مظهر قهر و جلال و زن مظهر محبت و جمال حق است، يكي در خشونت و دیگری در عاطفه و رقّت قلب قويتر است. <ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص217.</ref> یا قوامیت و تمکین؛ صنف مرد هرگز قیم صنف زن نیست بلکه قوامیت مربوط به موردي است كه زن در مقابل شوهر و شوهر در مقابل زن باشد. مرد نیز بهلیل توانمندی برای تأمین معیشت دارای این مسئوليت اجرايي است، در مقابل؛ زن موظف به تمکین است و این دو حکم متقابل صرفا برای بيان وظایف متقابل زن و شوهر است.<ref>جوادی آملی، زن در آينه جلال و جمال، 1388ش، ص393-391.</ref> | ||
