جنسیت از دیدگاه مرتضی مطهری: تفاوت میان نسخه‌ها

{{درشت|'''جنسیت از دیدگاه مرتضی مطهری؛'''}}شباهت‌ها و تفاوت‌های زن و مرد از منظر مرتضی مطهری.

==شباهت‌های زن و مرد از منظر مرتضی مطهری==

استاد مطهری با تأکید بر برابری زن و مرد در حقوق انسانی، معتقد است؛<ref>مطهری، مجموعه آثار (نظام حقوق زن در اسلام)، 1377ش، ج‏19، ص137.</ref> زن و مرد هر دو مستقل خلق شده‌اند و هرگز زن، طفیلی مرد نیست.<ref>مطهری، مجموعه آثار (نظام حقوق زن در اسلام)، 1377ش، ج‏19، ص134.</ref> زنان و مردان در احراز نقش‌های اجتماعی، استفاده از مواهب خلقت، تحصیل،<ref>مطهری، مجموعه آثار (نظام حقوق زن در اسلام)، 1377ش، ج‏19، ص159.</ref> حق تملک و حق آزادی تفاوتی ندارند.<ref>مطهری، یادداشت‌ها، 1378ش، ج‏3، ‏ص242.</ref> هر دو جنس برای رسیدن به مقام قرب الهی از استعداد یکسان برخوردار هستند، پاداش‌های اخروی نیز صرفاً نتیجه [[ایمان]] و عمل صالح است که هیچ ربطی به جنسیت افراد ندارد.<ref>مطهری، مجموعه آثار (نظام حقوق زن در اسلام)، 1377ش، ج‏19، ص132.</ref> زنان و مردان در حوزه [[اخلاق جنسی]] نیز به‌طور یکسان موظف به حفظ [[عفت]] و اجتناب از [[چشم‌چرانی]] هستند.<ref>مطهری، مجموعه آثار (آشنایی با قرآن(1-5))، 1377ش، ج‏26، ص450.</ref> او با استناد به آیات [[قرآن]]، حقوق متقابل زن و شوهر را در این گزاره تلخیص می‌کند که هر دو [[زینت]] و [[پوشش]] یکدیگر هستند<ref>سوره بقره، آیه 187.</ref> و هر دو در تولید نسل انسانی سهم مشترک دارند.<ref>مطهری، مجموعه آثار (نظام حقوق زن در اسلام)، 1377ش، ج‏19، ص134.</ref> وی تفاوت زنان و مردان در قدرت یادگیری را با تردید مطرح کرده و معتقد است که این تفاوت فراگیر نیست.<ref>مطهری، ‏مجموعه آثار (زن و مسائل قضایی و سیاسی)، 1377ش، ج‏29، ص412-411.</ref>

==تفاوت‌های جسمی زن و مرد==

مرتضی مطهری در کتاب «نظام حقوق زن در اسلام» برخی تفاوت‌های جسمی زن و مرد را بدیهی دانسته و با استناد به مطالعات زیستی محققان، تفاوت‌ها را عمیق‌تر از سطح اندام ظاهری زن و مرد می‌داند؛ دستگاه تناسلی آن‌ها سلول‌های نر یا ماده می‌سازد و سلول‌های بدنی، دستگاه‌های عضوی و مخصوصاً سلسلهٔ عصبی نشانهٔ جنس او را بر روی خود دارند.<ref>مطهری، مجموعه آثار (نظام حقوق زن در اسلام)، 1377ش، ج‏19، ص168.</ref> مرد به‌طور متوسط درشت اندام‌تر و قدبلندتر از زن است. مرد خشن‌تر و زن ظریف‌تر است. صدای مرد کلفت و خشن‌تر است و صدای زن نازک و لطیف‌تر. رشد بدنی زن سریع‌تر از مرد است. حتی گفته می‌شود جنین دختر از جنین پسر سریع‌تر رشد می‌کند. رشد عضلانی مرد و نیروی بدنی او از زن بیشتر است. مقاومت زن در بسیاری از بیماری‌ها بیش از مرد است. زن زودتر از مرد به مرحله [[بلوغ]] می‌رسد و توانایی تولید مثل او زودتر از مرد از کار می‌افتد. دختر زودتر از پسر به سخن می‌آید. مغز متوسط مردان از مغز متوسط زنان بزرگ‌تر است ولی با در نظر گرفتن نسبت مغز به مجموع بدن، مغز زن از مغز مرد بزرگتر است. ریه مرد قادر به تنفس هوای بیشتری از ریه زن است. ضربان قلب زن از ضربان قلب مرد سریع‌تر است.<ref>مطهری، مجموعه آثار (نظام حقوق زن در اسلام)، 1377ش، ج‏19، ص178.</ref>

==تفاوت‌های فرهنگی زن و مرد==

از منظر مرتضی مطهری؛ دستگاه خلقت از طریق آفرینش زن و مرد، تولید نسل را تعقیب می‌کند، برای تقویت همکاری آنها طرح اتحاد را ریخته است؛ کاری کرده است که منفعت‌طلبی، تبدیل به خدمت و [[ایثار]] شود، تفاوت‌های طبیعی زن و مرد موجب جذابیت آنها برای همدیگر می‌شوند، علاقه زن و شوهر به همدیگر از جنس اخلاقی بوده و ایثارگرایانه است.<ref>مطهری، مجموعه آثار (نظام حقوق زن در اسلام)، 1377ش، ج‏19، ص182-181.</ref> زن متکی و مرد تکیه‌گاه است.<ref>مطهری، یادداشت‌ها، 1378ش، ج‏11، ص492.</ref> ممکن است زن در علوم استدلالی به پای مرد نرسد ولی در ادبیات و [[نقاشی]] دست کمی از مرد ندارد.<ref>مطهری، مجموعه آثار (نظام حقوق زن در اسلام)، 1377ش، ج‏19، ص179-178.</ref> تعلیم و [[تربیت]] [[دختر|دختران]] و [[پسر|پسران]] باید متناسب با تفاوت‌های جسمی و روانی آنها باشند.<ref>مطهری، مجموعه آثار (نظام حقوق زن در اسلام)، 1377ش، ج‏19، ص169.</ref> سبک‌های زندگی زنانه و مردانه متفاوت است. چون زن با مرد از نظر صلاحیت ذاتی برای قبول مسئولیت‌های اجتماعی متساوی نیستند.<ref>مطهری، یادداشت‌ها، ‏1378ش، ج‏5، ص281.</ref> زنان باید به بسط مواهب طبیعی خود در جهت سرشت خاص خویش بدون تقلید از مردان بکوشند. وظیفه زنان در راه تکامل بشریت خیلی بزرگ‌تر از مردها است و نبایستی آن را اندک تلقی کنند<ref>مطهری، مجموعه آثار (نظام حقوق زن در اسلام)، 1377ش، ج‏19، ص168.</ref> مرتصی مطهری، نگرش استثماری زن و شوهر به همدیگر را نفی کرده، پیوند آنها را بر مبنای اصل مودت و رحمت<ref>سوره روم، آیه 21.</ref> تفسیر می‌کند<ref>مطهری، مجموعه آثار (نظام حقوق زن در اسلام)، 1377ش، ج‏19، ص183.</ref> و معتقد است؛ شالوده اجتماع انسانی و بنیان تربیت نسل آینده بر این اساس نهاده شده است.<ref>مطهری، مجموعه آثار (نظام حقوق زن در اسلام)، 1377ش، ج‏19، ص185.</ref>