بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
=== '''نقش مادری و حمایت عاطفی''' === | === '''نقش مادری و حمایت عاطفی''' === | ||
پیامبر(ص) در زندگی پر فراز و نشیب خود، رنجهای بسیاری مانند یتیمی، آزار مشرکان و سختیهای جنگ را متحمل شد. در این شرایط، حضرت فاطمه(س) از همان دوران کودکی، با دلسوزی، غمخواری و مراقبتی مادرانه از پدرش حمایت میکرد. ایشان چه در زمان مجروحیت پیامبر(ص) در جنگها و چه در لحظات سخت دیگر، مرهمی بر زخمهای جسمی و روحی پدر بودند و بر آرامش ایشان اصرار داشتند. این محبت عمیق و رفتار حمایتی بود که باعث شد پیامبر(ص) با شادمانی، دخترش را مادرِ پدرش خطاب کنند. | پیامبر(ص) در زندگی پر فراز و نشیب خود، رنجهای بسیاری مانند یتیمی، آزار مشرکان و سختیهای جنگ را متحمل شد. در این شرایط، حضرت فاطمه(س) از همان دوران کودکی، با دلسوزی، غمخواری و مراقبتی مادرانه از پدرش حمایت میکرد.<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ۱۴۰۵ق، ج۱، ص۹۴.</ref> ایشان چه در زمان مجروحیت پیامبر(ص) در جنگها و چه در لحظات سخت دیگر، مرهمی بر زخمهای جسمی و روحی پدر بودند و بر آرامش ایشان اصرار داشتند. این محبت عمیق و رفتار حمایتی بود که باعث شد پیامبر(ص) با شادمانی، دخترش را مادرِ پدرش خطاب کنند.<ref>بحرانی، عوالم العلوم، 1405ق، ج6، ص37.</ref> | ||
=== '''ابراز محبت متقابل''' === | === '''ابراز محبت متقابل''' === | ||
این لقب، نشاندهنده یک رابطه عاطفی عمیق و دوطرفه بود. همانطور که در فرهنگ عربی، پدر برای ابراز محبت شدید، فرزندش را ای مادرم! خطاب میکند، پیامبر(ص) نیز با این کنیه، علاقه بیحد خود را به حضرت فاطمه(س) نشان میداد. این محبت در رفتار عملی ایشان نیز آشکار بود؛ مانند بوسیدن دست فاطمه(س) و اینکه در سفرها، آخرین شخصی بود که از او خداحافظی و اولین کسی بود که در بازگشت به دیدارش میرفت. | این لقب، نشاندهنده یک رابطه عاطفی عمیق و دوطرفه بود. همانطور که در فرهنگ عربی، پدر برای ابراز محبت شدید، فرزندش را ای مادرم! خطاب میکند، پیامبر(ص) نیز با این کنیه، علاقه بیحد خود را به حضرت فاطمه(س) نشان میداد. این محبت در رفتار عملی ایشان نیز آشکار بود؛ مانند بوسیدن دست فاطمه(س) و اینکه در سفرها، آخرین شخصی بود که از او خداحافظی و اولین کسی بود که در بازگشت به دیدارش میرفت.<ref>شهیدی، زندگانی حضرت فاطمه(س)، 1363ش، ص40.</ref> | ||
=== '''جایگاهی والا و بینظیر نسبت به همسران پیامبر(ص)''' === | === '''جایگاهی والا و بینظیر نسبت به همسران پیامبر(ص)''' === | ||
اعطای لقب ام ابیها در کنار لقب امالمؤمنین برای همسران پیامبر(ص)، حامل پیام مهمی بود. این تشبیه برتری و جایگاه منحصربهفرد حضرت فاطمه (س) را نشان میداد؛ بدین معنا که اگر همسران پیامبر، مادران جامعه مؤمنان هستند، فاطمه(س) مقامی برابر با مادر برای خود پیامبر(ص) را دارا است. | اعطای لقب ام ابیها در کنار لقب امالمؤمنین برای همسران پیامبر(ص)، حامل پیام مهمی بود. این تشبیه برتری و جایگاه منحصربهفرد حضرت فاطمه (س) را نشان میداد؛ بدین معنا که اگر همسران پیامبر، مادران جامعه مؤمنان هستند، فاطمه(س) مقامی برابر با مادر برای خود پیامبر(ص) را دارا است.<ref>رحمانیهمدانی، فاطمهالزهرا بضعه قلب المصطفی، 1413ق، ج۱، ص266-267.</ref> | ||
=== '''اساس و تداوم رسالت''' === | === '''اساس و تداوم رسالت''' === | ||
در برخی روایات، رسالت پیامبر(ص) به درختی تشبیه شده که ریشهاش حضرت فاطمه(س) است. بر این اساس، وجود ایشان ضامن سرسبزی، حیات و تداوم درخت اسلام است. | در برخی روایات، رسالت پیامبر(ص) به درختی تشبیه شده که ریشهاش حضرت فاطمه(س) است. بر این اساس، وجود ایشان ضامن سرسبزی، حیات و تداوم درخت اسلام است.<ref>رحمانیهمدانی، فاطمهالزهرا بضعه قلب المصطفی، 1413ق، ج۱، ص266-267.</ref> از دیدگاههای عمیقتر عرفانی و کلامی همانند دیدگاه آیتالله بهاءالدینی، این لقب نشان میدهد که فاطمه(س) نقش وجودی و تربیتی در تکمیل و ادامه رسالت پیامبر(ص) از طریق نسل پاک ایشان یعنی اهلبیت(ع) داشتهاند و بدون ایشان، مسیر هدایت به کمال نمیرسید.<ref>یمانی، فاطمهزهرا علیهالسلام، ۱۳۷۸ش، ص۲۶۹-۲۶۸.</ref> | ||
=== '''بیان عظمت مقام''' === | === '''بیان عظمت مقام''' === | ||
با توجه به مقام حکیمانه و معصومانه پیامبر اسلام(ص)، انتخاب هر تعبیر از سوی ایشان دقیق و پر معنا است. بنابراین، استفاده از لقب امابیها تنها یک بیان عاطفی نبود، بلکه بیانکننده وسعت فضایل، کمالات اخلاقی و مقام معنوی بیهمتای حضرت فاطمه(س) بوده است. | با توجه به مقام حکیمانه و معصومانه پیامبر اسلام(ص)، انتخاب هر تعبیر از سوی ایشان دقیق و پر معنا است. بنابراین، استفاده از لقب امابیها تنها یک بیان عاطفی نبود، بلکه بیانکننده وسعت فضایل، کمالات اخلاقی و مقام معنوی بیهمتای حضرت فاطمه(س) بوده است.<ref>رحمانیهمدانی، فاطمهالزهرا بضعه قلب المصطفی، 1413ق، ج۱، ص۲۰۵-۲۰۴.</ref> همچنین در نگاه عرفانی، «اب» (پدر) نماد «عقل کل» و «ام» (مادر) نماد «نفس کل» دانسته میشود تا نشان دهد همه موجودات، زاده این دو اصلِ وجودی به معنای عقل و نفس هستند.<ref>حسنزاده آملی، شرح فصل حکمه عصمتیه فی کلمه فاطمیه، 1379ش، ص144ش.</ref> بر این پایه، علامه حسنزاده آملی این مسئله را در غزلی سروده است.<ref>حسنزاده آملی، دیوان اشعار، 1377ش، ص208.<ref></ref></ref> | ||
کیست مانند تو فرزند کریم الابوین نفس کل مادری و عقل کل او را پدری | کیست مانند تو فرزند کریم الابوین نفس کل مادری و عقل کل او را پدری | ||
