| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
==تحولات آماری== | ==تحولات آماری== | ||
براساس تحقیقات ژورنال بینالمللی گردشگری زیارتی در سال ۲۰۱۷م نشان میدهد حدود ۳۰۰ تا ۳۳۰ میلیون گردشگر هر ساله به اماکن زیارتی مهم جهان سفر میکنند. این تعداد گردشگران تقریباً با ۶۰۰میلیون سفر زیارتی ملی و بینالمللی در خاورمیانه با میانگین رشد سالانه ۱۰درصدی بهعنوان قلب جهان اسلام، سهم قابل توجهی دارند. | براساس تحقیقات ژورنال بینالمللی گردشگری زیارتی در سال ۲۰۱۷م نشان میدهد حدود ۳۰۰ تا ۳۳۰ میلیون گردشگر هر ساله به اماکن زیارتی مهم جهان سفر میکنند. این تعداد گردشگران تقریباً با ۶۰۰میلیون سفر زیارتی ملی و بینالمللی در خاورمیانه با میانگین رشد سالانه ۱۰درصدی بهعنوان قلب جهان اسلام، سهم قابل توجهی دارند.<ref>[[شمسی، «گردشگری مذهبی چیست، بهترین مقاصد سفر زیارتی»، وبسایت قطبنما.|https://www.qotbnama.com/tourism-hospitality/tarvel-and-tourism-market/religious-tourism]]</ref> | ||
===عربستان سعودی=== | ===عربستان سعودی=== | ||
هر سال بیش از ۳ میلیون زائر از سراسر جهان به شهر مکه و مکانهای مذهبی آن همانند خانه کعبه، مسجدالنبی، مسجدالحرام و قدمگاه ابراهیم سفر میکنند. آمارهای سفر زیارتی سال ۲۰۲۵م در عربستان سعودی نشان میدهد که از مجموع ۱,۶۷۳,۲۳۰ زائر حج، ۸۷۷,۸۴۱ نفر (۵۲.۵%) مرد و ۷۹۵,۳۸۹ نفر (۴۷.۵%) زن بودند که بیانگر تعادل نسبی جنسیتی در این سفر زیارتی است. در میان زائران ایرانی که تعدادشان به ۸۱,۴۵۰ نفر میرسید، سهم زنان با ۴۴,۵۰۰ نفر (۵۴%) نسبت به مردان با ۳۶,۹۵۰ نفر (۴۶%) بیشتر بود و کاهش یک درصدی سهم مردان نسبت به سال گذشته را نشان میداد. | هر سال بیش از ۳ میلیون زائر از سراسر جهان به شهر مکه و مکانهای مذهبی آن همانند خانه کعبه، مسجدالنبی، مسجدالحرام و قدمگاه ابراهیم سفر میکنند.<ref>مکارمشیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ص۱۵.</ref> آمارهای سفر زیارتی سال ۲۰۲۵م در عربستان سعودی نشان میدهد که از مجموع ۱,۶۷۳,۲۳۰ زائر حج، ۸۷۷,۸۴۱ نفر (۵۲.۵%) مرد و ۷۹۵,۳۸۹ نفر (۴۷.۵%) زن بودند که بیانگر تعادل نسبی جنسیتی در این سفر زیارتی است.<ref>[[«اخبار اقتصادی عربستان سعودی – جده»، وبسایت معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه.|https://economic.mfa.ir/portal/newsview/769238]]</ref> در میان زائران ایرانی که تعدادشان به ۸۱,۴۵۰ نفر میرسید، سهم زنان با ۴۴,۵۰۰ نفر (۵۴%) نسبت به مردان با ۳۶,۹۵۰ نفر (۴۶%) بیشتر بود و کاهش یک درصدی سهم مردان نسبت به سال گذشته را نشان میداد.<ref>[[بیات، «۵۴ درصد زائران حج تمتع امسال را بانوان تشکیل میدهند»، وبسایت ایرنا.|https://www.irna.ir/news/85820439/]]</ref> | ||
===عراق=== | ===عراق=== | ||
در اربعین سال ۲۰۲۴م بیش از ۲۱ میلیون و ۴۸۰ هزار و ۵۲۵ زائر از سراسر جهان به شهر عراق و عتبات مقدس سفر کردند. در اربعین سال مذکور ۳ میلیون و ۲۸۰ هزار و ۱۶۹ نفر از ایران به زیارت بارگاه امام حسین(ع) رفتند. مردان با سهم ۶۲% معادل ۱ میلیون و 861 هزار و 951 نفر در ثبتنام پیشتاز بودهاند، در حالیکه سهم زنان ۳۷% برابر با ۱ میلیون و 127 هزار و 943 نفر بوده است. | در اربعین سال ۲۰۲۴م بیش از ۲۱ میلیون و ۴۸۰ هزار و ۵۲۵ زائر از سراسر جهان به شهر عراق و عتبات مقدس سفر کردند. در اربعین سال مذکور ۳ میلیون و ۲۸۰ هزار و ۱۶۹ نفر از ایران به زیارت بارگاه امام حسین(ع) رفتند.<ref>[[«حضور بیش از ۲۱ میلیون زائر در اربعین حسینی ۱۴۰۳»، وبسایت ایرنا.|https://www.irna.ir/news/85578453/1403]]</ref> مردان با سهم ۶۲% معادل ۱ میلیون و 861 هزار و 951 نفر در ثبتنام پیشتاز بودهاند، در حالیکه سهم زنان ۳۷% برابر با ۱ میلیون و 127 هزار و 943 نفر بوده است.<ref>[[«ثبتنام مرد ۱۰۳ ساله و نوزاد ۱۷ روزه برای اربعین ۱۴۰۳»، وبسایت عصر ایران.|https://www.asriran.com/fa/news/992107/1403]]</ref> | ||
===ایران=== | ===ایران=== | ||
در ایران، حرم امام رضا(ع) در مشهد با جذب سالانه بیش از ۳۰ میلیون زائر مهمترین مقصد زیارتی کشور محسوب میشود و در رتبهبندی سفرهای زیارتی داخلی، همواره در جایگاه اول یا دوم قرار دارد. شهر قم نیز با میزبانی میلیونها زائر در سال، به ویژه در مناسبتهایی مانند نیمه شعبان، جایگاه هفتم یا بالاتر را در سفرهای زیارتی به خود اختصاص داده است. در طی سالهای ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۳ش در شهر مشهد و قم، ۸ تا ۱۱% مسافران در فصل بهار و ۱۴ تا ۱۶% در فصل تابستان به این شهرها سفر کردهاند که میزان فراوانی از کل سفرهای کل کشور است. شمار زیادی از مردم نیز به دیگر زیارتگاهها همانند قدمگاه امام رضا(ع) در نیشابور و بیتالنور بهعنوان قدمگاه حضرت معصومه(س) در قم یا نظایر آن سفر میکنند ؛ بهطوریکه مجموع زائران در سطح کشور حدود ۵۰ تا ۶۰ میلیون نفر تخمین زده میشوند. | در ایران، حرم امام رضا(ع) در مشهد با جذب سالانه بیش از ۳۰ میلیون زائر مهمترین مقصد زیارتی کشور محسوب میشود و در رتبهبندی سفرهای زیارتی داخلی، همواره در جایگاه اول یا دوم قرار دارد. شهر قم نیز با میزبانی میلیونها زائر در سال، به ویژه در مناسبتهایی مانند نیمه شعبان، جایگاه هفتم یا بالاتر را در سفرهای زیارتی به خود اختصاص داده است. در طی سالهای ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۳ش در شهر مشهد و قم، ۸ تا ۱۱% مسافران در فصل بهار و ۱۴ تا ۱۶% در فصل تابستان به این شهرها سفر کردهاند که میزان فراوانی از کل سفرهای کل کشور است.<ref>[[رضویزاده، «ادراک و تجربه زیسته زائران پیاده ایرانی در عراق (مورد مالعه: پیادهروی اربعین آذر ۱۳۹۳-عراق»، ۱۳۹۶ش، ص۵۹۷.|https://jisr.ut.ac.ir/article_65250.html]]</ref> شمار زیادی از مردم نیز به دیگر زیارتگاهها همانند قدمگاه امام رضا(ع) در نیشابور و بیتالنور بهعنوان قدمگاه حضرت معصومه(س) در قم یا نظایر آن سفر میکنند<ref>[[خانمحمدی و مؤذن، «انسانشناسی قدمگاه (مطالعه موردی بیتالنور)، ۱۳۹۴ش، ص۱۰.|https://www.farhangerazavi.ir/article_45934.html]]</ref>؛ بهطوریکه مجموع زائران در سطح کشور حدود ۵۰ تا ۶۰ میلیون نفر تخمین زده میشوند.<ref>[[«تولیت آستان قدس رضوی: هر ساله بیش از ۳۰ میلیون زائر به مشهد سفر میکنند»، وبسایت شفقنا.|https://fa.shafaqna.com/news/2017861/]]</ref> | ||
==دیدگاهها== | ==دیدگاهها== | ||
