| خط ۴۲: | خط ۴۲: | ||
سفرهای زیارتی در ادیان غیرابراهیمی مانند زرتشت، هندوئیسم و بودیسم با تنوعی چشمگیر در مقاصد و مناسک همراه هستند که بازتابی از نظامهای اعتقادی و بافتارهای فرهنگی خاص هر سنت است. از منظر جنسیت، این زیارتگاهها اغلب الگوهای پیچیدهای از مشارکت زنان را نشان میدهند.<ref>The Gospels of the Guru-Granth Sahib, tr. By: Duncan Greenlees, Adyar, The Theosophical Publishing House, 1952, p.105-121.</ref> | سفرهای زیارتی در ادیان غیرابراهیمی مانند زرتشت، هندوئیسم و بودیسم با تنوعی چشمگیر در مقاصد و مناسک همراه هستند که بازتابی از نظامهای اعتقادی و بافتارهای فرهنگی خاص هر سنت است. از منظر جنسیت، این زیارتگاهها اغلب الگوهای پیچیدهای از مشارکت زنان را نشان میدهند.<ref>The Gospels of the Guru-Granth Sahib, tr. By: Duncan Greenlees, Adyar, The Theosophical Publishing House, 1952, p.105-121.</ref> | ||
====زرتشت==== | ====زرتشت==== | ||
سفر زیارتی به زیارتگاههای زرتشتی در سه دسته آتشکدهها مانند آتشکده بهرام یزد، زیارتگاههای طبیعی مانند پیر سبز چکچک و آرامگاه پیامبران و بزرگان زرتشتی، الگوهای جنسیتی متفاوتی را نمایش میدهند. در آتشکدهها که تحت مدیریت موبدان مرد است، زنان با محدودیتهایی در مناسک مرتبط با آتش مواجه هستند، اما در زیارتگاههای طبیعی که با عناصری مانند آب و درختان مقدس پیوند خوردهاند، زنان نقش فعالتری در اجرای آیینهای زنانه و نیایشهای شخصی ایفا میکنند. مقابر مقدس نیز با وجود تقسیم کار جنسیتی همانند مطالعه متون توسط مردان و تهیه نذورات توسط زنان، فضای عمومیتری برای حضور زنان در سفر را فراهم میآورند. این تنوع نشان میدهد که چگونه نظام سفر زیارتی زرتشتی از سویی ساختارهای سنتی جنسیتی را حفظ میکند و از سوی دیگر در برخی فضاها به زنان امکان بازتعریف نقشهای دینی را میدهد. | سفر زیارتی به زیارتگاههای زرتشتی در سه دسته آتشکدهها مانند آتشکده بهرام یزد، زیارتگاههای طبیعی مانند پیر سبز چکچک و آرامگاه پیامبران و بزرگان زرتشتی، الگوهای جنسیتی متفاوتی را نمایش میدهند. در آتشکدهها که تحت مدیریت موبدان مرد است، زنان با محدودیتهایی در مناسک مرتبط با آتش مواجه هستند، اما در زیارتگاههای طبیعی که با عناصری مانند آب و درختان مقدس پیوند خوردهاند، زنان نقش فعالتری در اجرای آیینهای زنانه و نیایشهای شخصی ایفا میکنند. مقابر مقدس نیز با وجود تقسیم کار جنسیتی همانند مطالعه متون توسط مردان و تهیه نذورات توسط زنان، فضای عمومیتری برای حضور زنان در سفر را فراهم میآورند. این تنوع نشان میدهد که چگونه نظام سفر زیارتی زرتشتی از سویی ساختارهای سنتی جنسیتی را حفظ میکند و از سوی دیگر در برخی فضاها به زنان امکان بازتعریف نقشهای دینی را میدهد.<ref>[[مهرشاهی، «بررسی علل پیدایش و اهمیت زیارتگاههای زرتشتیان در یزد»، ۱۳۷۹ش، ص۱۱۶-۱۱۴.|https://www.sid.ir/paper/29969/fa]]</ref> | ||
====هندوئیسم==== | ====هندوئیسم==== | ||
رود گانگا به عنوان مقدسترین رود، کانون اصلی زیارت محسوب میشود که شهرهای واراناسی (بنارس)، الهآباد (پریاگ راج)، هاریدوار آجودیا و پوری و زیارتگاههای دیگر مهمترین مقاصد زیارتی آن هستند. معابد مهمی مانند کاشی ویاشوانات در واراناسی و معبد ویروپاکشا در هامپی نیز جایگاه ویژهای در زیارت هندوها دارند. امروزه مکانهای مقدس و زیارتی بهعنوان کانونهای زنده باورهای دینی، نقش بسزایی در حفظ و تداوم سنتهای مذهبی مرتبط با خدایان و خدابانوان (الهههای متعدد)، حکیمان باستانی و قهرمانان اسطورهای مرد و قهرمانان زن ایفا میکنند. این دوگانگی، نظام زیارتی هندو را هم حافظ سلسله مراتب جنسیتی و هم بستری برای بازتعریف نقش زنان نشان میدهد. در آیین سیک، اگرچه متون مقدس بر زیارت درونی و انفسی تأکید دارند، در عمل مشارکت فعال زنان و مردان در سفرهای زیارتی به مکانهای مقدسی همچون معبد طلایی امریتسار مشاهده میشود. | رود گانگا به عنوان مقدسترین رود، کانون اصلی زیارت محسوب میشود که شهرهای واراناسی (بنارس)، الهآباد (پریاگ راج)، هاریدوار آجودیا و پوری و زیارتگاههای دیگر مهمترین مقاصد زیارتی آن هستند. معابد مهمی مانند کاشی ویاشوانات در واراناسی و معبد ویروپاکشا در هامپی نیز جایگاه ویژهای در زیارت هندوها دارند. امروزه مکانهای مقدس و زیارتی بهعنوان کانونهای زنده باورهای دینی، نقش بسزایی در حفظ و تداوم سنتهای مذهبی مرتبط با خدایان و خدابانوان (الهههای متعدد)، حکیمان باستانی و قهرمانان اسطورهای مرد و قهرمانان زن ایفا میکنند. این دوگانگی، نظام زیارتی هندو را هم حافظ سلسله مراتب جنسیتی و هم بستری برای بازتعریف نقش زنان نشان میدهد. در آیین سیک، اگرچه متون مقدس بر زیارت درونی و انفسی تأکید دارند، در عمل مشارکت فعال زنان و مردان در سفرهای زیارتی به مکانهای مقدسی همچون معبد طلایی امریتسار مشاهده میشود. | ||
