خط ۴۵: خط ۴۵:


====هندوئیسم====
====هندوئیسم====
رود گانگا به عنوان مقدس‌ترین رود، کانون اصلی زیارت محسوب می‌شود که شهرهای واراناسی (بنارس)، اله‌آباد (پریاگ راج)، هاریدوار آجودیا و پوری و زیارتگاه‌های دیگر مهم‌ترین مقاصد زیارتی آن هستند. معابد مهمی مانند کاشی ویاشوانات در واراناسی و معبد ویروپاکشا در هامپی نیز جایگاه ویژه‌ای در زیارت هندوها دارند. امروزه مکان‌های مقدس و زیارتی به‌عنوان کانون‌های زنده‌ باورهای دینی، نقش بسزایی در حفظ و تداوم سنت‌های مذهبی مرتبط با خدایان و خدابانوان (الهه‌های متعدد)، حکیمان باستانی و قهرمانان اسطوره‌ای مرد و قهرمانان زن ایفا می‌کنند. این دوگانگی، نظام زیارتی هندو را هم حافظ سلسله مراتب جنسیتی و هم بستری برای بازتعریف نقش زنان نشان می‌دهد. در آیین سیک، اگرچه متون مقدس بر زیارت درونی و انفسی تأکید دارند، در عمل مشارکت فعال زنان و مردان در سفرهای زیارتی به مکان‌های مقدسی همچون معبد طلایی امریتسار مشاهده می‌شود.  
رود گانگا به عنوان مقدس‌ترین رود، کانون اصلی زیارت محسوب می‌شود که شهرهای واراناسی (بنارس)، اله‌آباد (پریاگ راج)، هاریدوار آجودیا و پوری و زیارتگاه‌های دیگر مهم‌ترین مقاصد زیارتی آن هستند. معابد مهمی مانند کاشی ویاشوانات در واراناسی و معبد ویروپاکشا در هامپی نیز جایگاه ویژه‌ای در زیارت هندوها دارند. امروزه مکان‌های مقدس و زیارتی به‌عنوان کانون‌های زنده‌ باورهای دینی، نقش بسزایی در حفظ و تداوم سنت‌های مذهبی مرتبط با خدایان و خدابانوان (الهه‌های متعدد)، حکیمان باستانی و قهرمانان اسطوره‌ای مرد و قهرمانان زن ایفا می‌کنند. این دوگانگی، نظام زیارتی هندو را هم حافظ سلسله مراتب جنسیتی و هم بستری برای بازتعریف نقش زنان نشان می‌دهد.<ref>[[شرفایی و اکبری چناری، «سفر و زیارت در ادیان: مطالعه تطبیقی»، ۱۴۰۲ش، ص۱۲۱.|https://sanad.iau.ir/fa/Journal/jrs/Article/830368]]</ref> در آیین سیک، اگرچه متون مقدس بر زیارت درونی و انفسی تأکید دارند، در عمل مشارکت فعال زنان و مردان در سفرهای زیارتی به مکان‌های مقدسی همچون معبد طلایی امریتسار مشاهده می‌شود.<ref>روحانی، دین سیک‌ها، ۱۳۸۸ش، ص۸۰-۷۷.</ref>
 
====بودائیسم====
====بودائیسم====
چهار مکان اصلی زیارتی بوداییان، لومبینی (تولد)، بودگایا (روشن‌شدگی)، سارنات (اولین موعظه) و کوشینگار (وفات) نه تنها نقاط عطف زندگی بودا را نشان می‌دهند، بلکه بازتابی از ساختارهای جنسیتی در سنت سفر زیارتی بودایی هستند.  در حالیکه این مکان‌ها عمدتاً تحت مدیریت مردانه و راهبان قرار دارند، زیارتگاه‌هایی مانند معبد مایادوی در لومبینی (مربوط به مادر بودا) یا پاگودای شویداگون با نقش پررنگ زنان در نذورات فضاهایی برای مشارکت زنان ایجاد کرده‌اند. این تقابل، هم حفظ سلسله مراتب جنسیتی سنتی و هم امکان بازتعریف نقش زنان در سفرهای زیارتی آیین بودا را نشان می‌دهد.
چهار مکان اصلی زیارتی بوداییان، لومبینی (تولد)، بودگایا (روشن‌شدگی)، سارنات (اولین موعظه) و کوشینگار (وفات) نه تنها نقاط عطف زندگی بودا را نشان می‌دهند، بلکه بازتابی از ساختارهای جنسیتی در سنت سفر زیارتی بودایی هستند.  در حالیکه این مکان‌ها عمدتاً تحت مدیریت مردانه و راهبان قرار دارند، زیارتگاه‌هایی مانند معبد مایادوی در لومبینی (مربوط به مادر بودا) یا پاگودای شویداگون با نقش پررنگ زنان در نذورات فضاهایی برای مشارکت زنان ایجاد کرده‌اند. این تقابل، هم حفظ سلسله مراتب جنسیتی سنتی و هم امکان بازتعریف نقش زنان در سفرهای زیارتی آیین بودا را نشان می‌دهد.