imported>فاطمه معصومی
صفحه‌ای تازه حاوی «'''<big>هستی‌شناسی فمینیستی</big>'''؛ مطالعه فلسفی وجود یا حقیقت مسایل جنسی و جنسیتی از منظر فمینیست‌ها. نگاه جریان‌های فمینیستی به هستی و حقیقت زن، همگام با هستی‌شناسی غالب بر جهان غرب، تحولاتی را طی کرده و سه دیدگاه متفاوت از ذات‌انگاری تا برس...» ایجاد کرد
 
خط ۲۲: خط ۲۲:


==تبیین سیر هستی‌شناسی فمینیستی==
==تبیین سیر هستی‌شناسی فمینیستی==
فمینیست­ها در همان مسیر هستی­شناسی کلی تمدن غرب پیش رفتند، به‌نحوی که در ابتدا قایل به وجود واقعیتی خارجی و ثابت بوده و وجود دو جنس زن و مرد و برخورداری آنان از حقوقی مشترک و بعضا حقوقی متفاوت و متناسب با تفاوت طبیعی جنس افراد را جزو بدیهیات شمرده و صرفا به‌دنبال به‌رسمیت شناختن حقوق زنان به‌عنوان شهروند بودند و تمرکزشان بر روی نابرابری­هایی از جمله حق رای و حق مالکیت بود.  
فمینیست­‌ها در همان مسیر هستی­‌شناسی کلی تمدن غرب پیش رفتند، به‌نحوی که در ابتدا قایل به وجود واقعیتی خارجی و ثابت بوده و وجود دو جنس زن و مرد و برخورداری آنان از حقوقی مشترک و بعضا حقوقی متفاوت و متناسب با تفاوت طبیعی جنس افراد را جزو بدیهیات شمرده و صرفا به‌دنبال به‌رسمیت شناختن حقوق زنان به‌عنوان شهروند بودند و تمرکزشان بر روی نابرابری­هایی از جمله حق رای و حق مالکیت بود.  


اما در موج دوم به‌تدریج توجهات از نابرابری‌های رسمی به سمت نابرابری‌های غیر رسمی­تر معطوف شد و با توجه به گسترش این‌اندیشه در جهان‌بینی غرب که جهان اجتماعی، سازه­هایی اجتماعی هستند و این جهان به­طور متفاوتی به‌وسیله انسان‌هایی ساخته و پرداخته می­شود که در موقعیت‌ها و مکان‌های اجتماعی متفاوتی قرارگرفته، و تجارب متفاوتی از زندگی دارند و در پی این تفاوت تجارب، واقعیت‌های چندگانه‌ای از جمله واقعیت­های مردانه و زنانه نیز امکان‌پذیر می­شود.<ref>محمدپور، روش تحقیق کیفی ضد روش، 1392ش، ص293.</ref> فمینیست­ها بر این باور شدند که جهان اجتماعی امروزی براساس سازه­هایی مردانه ساخته شده است؛ ازاین­رو، بر این اصل پافشاری می­کردند که باید بر سازه­های زنان از جهان تمرکز کرد؛ سازه­هایی که با سازه­های مردان متفاوت هستند. تفاوت­شان در آن است که نگرش زنان به طبیعت فعال است و نه منفعل و نیز زنان دارای دیدگاه‌های متفاوتی از روابط اجتماعی نسبت به‌مردان هستند که بیشتر با احساسات­شان مرتبط است و جهانی منعطف­تر و صلح­‌جوتر را به ارمغان می­آورند.<ref>باقری، «علوم اجتماعی فمینیسم و انگاره مرد محوری»،  1384ش، ص120.</ref>
اما در موج دوم به‌تدریج توجهات از نابرابری‌های رسمی به سمت نابرابری‌های غیر رسمی­تر معطوف شد و با توجه به گسترش این‌اندیشه در جهان‌بینی غرب که جهان اجتماعی، سازه­‌هایی اجتماعی هستند و این جهان به­‌طور متفاوتی به‌وسیله انسان‌هایی ساخته و پرداخته می­شود که در موقعیت‌ها و مکان‌های اجتماعی متفاوتی قرارگرفته، و تجارب متفاوتی از زندگی دارند و در پی این تفاوت تجارب، واقعیت‌های چندگانه‌ای از جمله واقعیت­های مردانه و زنانه نیز امکان‌پذیر می­شود.<ref>محمدپور، روش تحقیق کیفی ضد روش، 1392ش، ص293.</ref> فمینیست­ها بر این باور شدند که جهان اجتماعی امروزی براساس سازه­هایی مردانه ساخته شده است؛ ازاین­رو، بر این اصل پافشاری می­کردند که باید بر سازه­های زنان از جهان تمرکز کرد؛ سازه­هایی که با سازه­های مردان متفاوت هستند. تفاوت­شان در آن است که نگرش زنان به طبیعت فعال است و نه منفعل و نیز زنان دارای دیدگاه‌های متفاوتی از روابط اجتماعی نسبت به‌مردان هستند که بیشتر با احساسات­شان مرتبط است و جهانی منعطف­تر و صلح­‌جوتر را به ارمغان می­آورند.<ref>باقری، «علوم اجتماعی فمینیسم و انگاره مرد محوری»،  1384ش، ص120.</ref>


بر اساس همین طرز تفکر است که آنان منتقد فلسفه موجود (هستی‌شناسی غالب) هستند و معتقدند که فلسفه به‌دنبال صورت‌بندی ویژگی­های مردان یا ماهیت مردانگی بوده است. آنچه آنان تحت عنوان ماهیت آدمی مطرح می­کردند، نه تنها زنان را در برنمی­گیرد، بلکه در عمل آنان را از صحنه‌اندیشه و تامل فلسفی خارج می‌ساخته است. آنچه به­عنوان ویژگی بارز آدمی مطرح می­شود در واقع ویژگی بارز مردان است. نظیر انسان ناطق، و انسان ابزار­ساز، در واقع بحث از ماهیت آدمی همواره، بحث از ماهیت مردان بوده است.<ref>باقری، مبانی فلسفی فمینییسم، 1382ش، ص68.</ref>
بر اساس همین طرز تفکر است که آنان منتقد فلسفه موجود (هستی‌شناسی غالب) هستند و معتقدند که فلسفه به‌دنبال صورت‌بندی ویژگی­های مردان یا ماهیت مردانگی بوده است. آنچه آنان تحت عنوان ماهیت آدمی مطرح می­کردند، نه تنها زنان را در برنمی­گیرد، بلکه در عمل آنان را از صحنه‌اندیشه و تامل فلسفی خارج می‌ساخته است. آنچه به­عنوان ویژگی بارز آدمی مطرح می­شود در واقع ویژگی بارز مردان است. نظیر انسان ناطق، و انسان ابزار­ساز، در واقع بحث از ماهیت آدمی همواره، بحث از ماهیت مردان بوده است.<ref>باقری، مبانی فلسفی فمینییسم، 1382ش، ص68.</ref>
خط ۳۵: خط ۳۵:
{{پانویس}}
{{پانویس}}
==منابع==
==منابع==
* باقری، خسرو، مبانی فلسفی فمینیسم، تهران، وزارت علوم تحقیقات و فناوری، دفتر برنامه‌ریزی اجتماعی و مطالعات فرهنگی، 1382ش.  
*باقری، خسرو، مبانی فلسفی فمینیسم، تهران، وزارت علوم تحقیقات و فناوری، دفتر برنامه‌ریزی اجتماعی و مطالعات فرهنگی، 1382ش.
* باقری، شهلا، «علوم اجتماعی فمینیسم و انگاره مردمحوری»،  فصلنامه مطالعات راهبردی زنان، سال هشتم شماره 30، 1384ش.  
*باقری، شهلا، «علوم اجتماعی فمینیسم و انگاره مردمحوری»،  فصلنامه مطالعات راهبردی زنان، سال هشتم شماره 30، 1384ش.
* بنتون، تد و کرایب، یان، فلسفه علوم اجتماعی، ترجمه شهناز مسمی­پرست و محمود متحد، تهران، آگه، چاپ سوم، 1389ش.  
*بنتون، تد و کرایب، یان، فلسفه علوم اجتماعی، ترجمه شهناز مسمی­پرست و محمود متحد، تهران، آگه، چاپ سوم، 1389ش.
* تانگ، رزمری، نقد و نظر: درآمدی جامع بر نظریه­های فمینیستی، ترجمه منیژه نجم عراقی، تهران، نی، 1387ش.  
*تانگ، رزمری، نقد و نظر: درآمدی جامع بر نظریه­های فمینیستی، ترجمه منیژه نجم عراقی، تهران، نی، 1387ش.
* جورج، ریتزر، نظریه جامعه­شناسی در دوران معاصر، ترجمه محسن ثلاثی، تهران، علمی، چاپ پانزدهم، 1389ش.  
*جورج، ریتزر، نظریه جامعه­شناسی در دوران معاصر، ترجمه محسن ثلاثی، تهران، علمی، چاپ پانزدهم، 1389ش.
* زیبایی­نژاد، محمدرضا، جایگاه خانواده و جنسیت در نظام تربیت رسمی، تهران، دفتر مطالعات و تحقیقات زنان، 1391ش.  
*زیبایی­نژاد، محمدرضا، جایگاه خانواده و جنسیت در نظام تربیت رسمی، تهران، دفتر مطالعات و تحقیقات زنان، 1391ش.
* صادقی فسائی، سهیلا، «ضرورت نظریه‌پردازی در حوزه‌ی مسائل زنان از تحقیق تا نظریه»،  مطالعات راهبردی زنان، سال سیزدهم، شماره 50، اسفند 1389ش.  
*صادقی فسائی، سهیلا، «ضرورت نظریه‌پردازی در حوزه‌ی مسائل زنان از تحقیق تا نظریه»،  مطالعات راهبردی زنان، سال سیزدهم، شماره 50، اسفند 1389ش.
* گیدنز، آنتونی، تجدد و تشخص، ترجمه ناصر موفقیان، تهران، نی، چاپ هشتم، 1392ش.  
*گیدنز، آنتونی، تجدد و تشخص، ترجمه ناصر موفقیان، تهران، نی، چاپ هشتم، 1392ش.
* محمدپور، احمد، روش تحقیق کیفی ضد روش، تهران، جامعه‌شناسان، چاپ دوم، 1392ش.  
*محمدپور، احمد، روش تحقیق کیفی ضد روش، تهران، جامعه‌شناسان، چاپ دوم، 1392ش.  
[[رده: ویکی‌جنسیت]]
[[رده: ویکی‌جنسیت]]