مهدی مهدوی (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «بندانگشتی|تابلو رنگ و روغن «سیزده‌ بدر زمان قدیم» اثر فتح‌الله قولر آقاسی به سبک قهوه‌خانه‌ای '''<big>سیزده‌به‌در</big>'''؛ رسم طبیعت‌گردی ایرانیان در سیزدهم فروردین. سیزده به‌در از آیین‌های نوروزی ایرانیان است که در روز سیز...» ایجاد کرد
 
ایجاد لینک داخلی
خط ۶: خط ۶:
کهن‌ترین گزارش درباره سیزده‌بدر، توسط احمدمیرزا فرزند فتحعلی‌شاه در سال 1304ق نگارش شده و به برگزاری مراسم روز سیزده [[عید نوروز]] در دربار اشاره دارد.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86 عضدالدوله، تاریخ عضددی، 1376ش، ص۵۳-۵۴، به نقل از: «سیزده فروردین» در ویکی فقه.]</ref>  در مآخذ فارسی و عربی پیش از آن، اشاره‌ای به مراسم سیزده به‌در دیده نمی‌شود. بیشترین گزارش‌ها مربوط به دوره ناصرالدین‌شاه است که توسط عین‌السلطنه یادداشت می‌شد.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86 سالور (عین‌السلطنه)، روزنامه خاطرات عین‌السلطنه، 1374ش، ج۱، ص۱۵۹، به نقل از: «سیزده فروردین» در ویکی فقه.]</ref> عبدالله مستوفی از مستوفیان خاندان [[قاجار]]، در کتاب «شرح زندگانی من» با جزئیات به مراسم سیزده‌بدر پرداخته است.<ref>[https://www.ibna.ir/fa/report/219699 «روایت سفرنامه نویسان اروپایی و مستوفی قاجار از سیزدهمین روز فروردین»، تارنمای خبرگزاری کتاب ایران، تاریخ درج: 13 فروردین 1397ش.]</ref>  
کهن‌ترین گزارش درباره سیزده‌بدر، توسط احمدمیرزا فرزند فتحعلی‌شاه در سال 1304ق نگارش شده و به برگزاری مراسم روز سیزده [[عید نوروز]] در دربار اشاره دارد.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86 عضدالدوله، تاریخ عضددی، 1376ش، ص۵۳-۵۴، به نقل از: «سیزده فروردین» در ویکی فقه.]</ref>  در مآخذ فارسی و عربی پیش از آن، اشاره‌ای به مراسم سیزده به‌در دیده نمی‌شود. بیشترین گزارش‌ها مربوط به دوره ناصرالدین‌شاه است که توسط عین‌السلطنه یادداشت می‌شد.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86 سالور (عین‌السلطنه)، روزنامه خاطرات عین‌السلطنه، 1374ش، ج۱، ص۱۵۹، به نقل از: «سیزده فروردین» در ویکی فقه.]</ref> عبدالله مستوفی از مستوفیان خاندان [[قاجار]]، در کتاب «شرح زندگانی من» با جزئیات به مراسم سیزده‌بدر پرداخته است.<ref>[https://www.ibna.ir/fa/report/219699 «روایت سفرنامه نویسان اروپایی و مستوفی قاجار از سیزدهمین روز فروردین»، تارنمای خبرگزاری کتاب ایران، تاریخ درج: 13 فروردین 1397ش.]</ref>  
==آداب ‌و رسوم==
==آداب ‌و رسوم==
سیزده [[فروردین]]، آخرین روز از جشن‌های نوروزی ایرانیان است. در این روز، مردم از خانه‌ها بیرون ‌آمده و به دشت‌ها و باغ‌ها می‌روند و روز خود را در کنار آب روان چشمه‌ها و جویبارها، درختان و سبزه‌زارها به شادی می‌گذرانند.<ref>[http://portal.nlai.ir/EI/Wiki%20Pages/%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87%20%D8%A8%D9%87%20%D8%AF%D8%B1.aspx بلوکباشی، نوروز، جشن‌نوزایی آفرینش، 1380ش، ص 89؛ به نقل از: «سیزده به در» در دانشنامه ایران زمین.]</ref> بازی الک دولک، وسط بازی،<ref>[http://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D8%A8%D8%AF%D8%B1 «سیزده بدر»، در ویکی‌جو.]</ref> تاب‌بازی،<ref>[http://portal.nlai.ir/EI/Wiki%20Pages/%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87%20%D8%A8%D9%87%20%D8%AF%D8%B1.aspx بلوکباشی، نوروز، جشن‌نوزایی آفرینش،1380ش، صص 98-109؛ به نقل از: «سیزده به در» در دانشنامه ایران زمین.]</ref> گره‌زدن سبزه، سپردن سبزه به آب روان، خوردن کاهو و سکنجبین و پختن غذاهای مختلف به‌ویژه [[آش رشته]] در دامان طبیعت، از آداب و رسوم ایرانیان در روز سیزدهم فروردین است.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86 «سیزده فروردین» در ویکی فقه.]</ref>  
سیزده [[فروردین]]، آخرین روز از جشن‌های نوروزی ایرانیان است. در این روز، مردم از خانه‌ها بیرون ‌آمده و به دشت‌ها و باغ‌ها می‌روند و روز خود را در کنار آب روان چشمه‌ها و جویبارها، درختان و سبزه‌زارها به شادی می‌گذرانند.<ref>[http://portal.nlai.ir/EI/Wiki%20Pages/%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87%20%D8%A8%D9%87%20%D8%AF%D8%B1.aspx بلوکباشی، نوروز، جشن‌نوزایی آفرینش، 1380ش، ص 89؛ به نقل از: «سیزده به در» در دانشنامه ایران زمین.]</ref> بازی [[الک‌دولک]]، وسط‌بازی،<ref>[http://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D8%A8%D8%AF%D8%B1 «سیزده بدر»، در ویکی‌جو.]</ref> تاب‌بازی،<ref>[http://portal.nlai.ir/EI/Wiki%20Pages/%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87%20%D8%A8%D9%87%20%D8%AF%D8%B1.aspx بلوکباشی، نوروز، جشن‌نوزایی آفرینش،1380ش، صص 98-109؛ به نقل از: «سیزده به در» در دانشنامه ایران زمین.]</ref> گره‌زدن سبزه، سپردن سبزه به آب روان، خوردن کاهو و سکنجبین و پختن غذاهای مختلف به‌ویژه [[آش رشته]] در دامان طبیعت، از آداب و رسوم ایرانیان در روز سیزدهم فروردین است.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/%D8%B3%DB%8C%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86 «سیزده فروردین» در ویکی فقه.]</ref>  


برای برگزاری بهینه این مراسم، از روز قبل یا صبح روز سیزده [[فروردین]]، هر کس به‌میزان توان خود لوازم و خوراکی‌هایی را آماده می‌کند و در روز سیزدهم، به محل تفریح می‌برند. در گذشته، این کار با برداشتن سماورهای کوچک و بقچه‌هایی که در آن خوراکی می‌گذاشتند همراه بود. آجیل، شیرینی، کاهو سکنجبین، اسفناج، [[دوغ]]، [[کشک]] و [[آش رشته]]، از خوراکی‌های مرسوم این آیین است.<ref>مستوفی، شرح زندگانی من، 1371ش، صص364-366.</ref>  
برای برگزاری بهینه این مراسم، از روز قبل یا صبح روز سیزده [[فروردین]]، هر کس به‌میزان توان خود لوازم و خوراکی‌هایی را آماده می‌کند و در روز سیزدهم، به محل تفریح می‌برند. در گذشته، این کار با برداشتن سماورهای کوچک و بقچه‌هایی که در آن خوراکی می‌گذاشتند همراه بود. آجیل، شیرینی، کاهو سکنجبین، اسفناج، [[دوغ]]، [[کشک]] و [[آش رشته]]، از خوراکی‌های مرسوم این آیین است.<ref>مستوفی، شرح زندگانی من، 1371ش، صص364-366.</ref>