بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱۰۱: | خط ۱۰۱: | ||
==== '''اعیاد مذهبی''' ==== | ==== '''اعیاد مذهبی''' ==== | ||
در عصر صفوی، اعیاد مذهبی شیعی مانند عید قربان با برپایی نماز عید، قربانی کردن و توزیع گوشت، عید فطر با برپایی نماز عید پس از ماه رمضان، پرداخت زکات فطره و دید و بازدید و عید غدیر خم براساس جشن گرفتن به مناسبت انتصاب امام علی به جانشینی پیامبر، با برگزاری مراسم شادی و روشنایی برگزار میشدند. | در عصر صفوی، اعیاد مذهبی شیعی مانند عید قربان با برپایی نماز عید، قربانی کردن و توزیع گوشت، عید فطر با برپایی نماز عید پس از ماه رمضان، پرداخت زکات فطره و دید و بازدید و عید غدیر خم براساس جشن گرفتن به مناسبت انتصاب امام علی به جانشینی پیامبر، با برگزاری مراسم شادی و روشنایی برگزار میشدند.<ref>پورعلی، «مطالعه تطبیقی مراسم و اعیاد ملی و مذهبی نزد مذهب شیعه در دربار صفوی و قاجار و مقایسه آنها با رسوم اهل تسنن»، ۱۴۰۲ش، ۲۱۲۳-۱۱۷.</ref> | ||
==== '''سوگواریهای مذهبی''' ==== | ==== '''سوگواریهای مذهبی''' ==== | ||
آیینهای سوگواری برای امامان، بهویژه در ماه محرم و ایام شهادت امام علی در بیستویکم رمضان، در این دوران به اوج خود رسید. روضهخوانی یکی از مهمترین و اساسیترین بخش آیینهای سوگواری عاشورا بود که بخشهایی از کتابهایی مانند روضه الشهداء تأليف ملاحسين واعظ کاشفي سبزواري و مقتلنامهها خوانده میشد. مراسم زنجیرزنی، پوشیدن لباس سیاه، سیاه کردن صورت، آذینبندی معابر، کوچهها و خیابانها با پارچههای مشکی یا به اصطلاح سياهپوشى نیز در دورههاى بعدى توسط اغلب سیاحان گزارش شده است. دستههای معمول عزاداری با ابزارها و آلات خاصی همانند عَلَم، کُتَل، توغ و بیرق زینت داده میشود. علاوه بر ابزارآلات جدید، آیینهای جدیدی در آیینهای عزاداری مانند تیغزنی، قفلزنی، سنگزنی، قمهزنی، نخلگردانی، شمایلگردانی، نقارهزنى، ساخت حجله به یاد قاسم بن حسن تثبیت شده و رواج یافته بود. همچنین علاوه بر سقاخانهها، هر دو مكان تكيه و حسينيه در دوره ميانه صفويه ساخته شد. حضور روسپیان در مجالس عزا، علاوه بر گستره وسیع و نفوذ بالای آیین عزاداری در ایران، نشانگر آن است که عزاداری از یک آئین مذهبی صرف خارج و به آئینی اجتماعی بدل شده است. دو تحول مهم ایران در آئین عزاداری یکی رسمی و حکومتی شدن مجالس سوگواری و دیگری، ابزارمندشدن و نیز تعریف آئینها و رسوم جدید عزاداری بود. | آیینهای سوگواری برای امامان، بهویژه در ماه محرم و ایام شهادت امام علی در بیستویکم رمضان، در این دوران به اوج خود رسید. روضهخوانی یکی از مهمترین و اساسیترین بخش آیینهای سوگواری عاشورا بود که بخشهایی از کتابهایی مانند روضه الشهداء تأليف ملاحسين واعظ کاشفي سبزواري و مقتلنامهها خوانده میشد. مراسم زنجیرزنی، پوشیدن لباس سیاه، سیاه کردن صورت، آذینبندی معابر، کوچهها و خیابانها با پارچههای مشکی یا به اصطلاح سياهپوشى نیز در دورههاى بعدى توسط اغلب سیاحان گزارش شده است. دستههای معمول عزاداری با ابزارها و آلات خاصی همانند عَلَم، کُتَل، توغ و بیرق زینت داده میشود. علاوه بر ابزارآلات جدید، آیینهای جدیدی در آیینهای عزاداری مانند تیغزنی، قفلزنی، سنگزنی، قمهزنی، نخلگردانی، شمایلگردانی، نقارهزنى، ساخت حجله به یاد قاسم بن حسن تثبیت شده و رواج یافته بود. همچنین علاوه بر سقاخانهها، هر دو مكان تكيه و حسينيه در دوره ميانه صفويه ساخته شد. حضور روسپیان در مجالس عزا، علاوه بر گستره وسیع و نفوذ بالای آیین عزاداری در ایران، نشانگر آن است که عزاداری از یک آئین مذهبی صرف خارج و به آئینی اجتماعی بدل شده است. دو تحول مهم ایران در آئین عزاداری یکی رسمی و حکومتی شدن مجالس سوگواری و دیگری، ابزارمندشدن و نیز تعریف آئینها و رسوم جدید عزاداری بود.<ref>کشاورز و چلونگر، «تفسیر و تحلیل نقش آیین عزاداری عاشورا در فرایند تمدنی دولت شیعی صفویه»، ۱۳۹۷ش، ص۱۷۸-۱۷۰.</ref> | ||
=== '''ویژگیهای اخلاقی ایرانیان''' === | === '''ویژگیهای اخلاقی ایرانیان''' === | ||
ویژگی اخلاقی ایرانیان در این دوره نه در یک صفت واحد، بلکه در آمیختگیِ تضادها تعریف شده است. ایرانیان در عین رواقیگرا و خوشگذران، از لحاظ معنوی گرایشمند و در عین حال مبتذل و مادیگرا، شگفتآور بردبار و همچنان متعصب، و با وجود ظرافتهای فرهنگی، به طرز وصفناپذیری ظالم و خشن توصیف شدهاند. غربیان به طور کلی ایران را پسندیدند و در آن احساس راحتی میکردند و صفاتی چون ذکاوت، کنجکاوی فکری، مهماننوازی و امنیت اجتماعی ایرانیان را میستودند. | ویژگی اخلاقی ایرانیان در این دوره نه در یک صفت واحد، بلکه در آمیختگیِ تضادها تعریف شده است. ایرانیان در عین رواقیگرا و خوشگذران، از لحاظ معنوی گرایشمند و در عین حال مبتذل و مادیگرا، شگفتآور بردبار و همچنان متعصب، و با وجود ظرافتهای فرهنگی، به طرز وصفناپذیری ظالم و خشن توصیف شدهاند. غربیان به طور کلی ایران را پسندیدند و در آن احساس راحتی میکردند و صفاتی چون ذکاوت، کنجکاوی فکری، مهماننوازی و امنیت اجتماعی ایرانیان را میستودند.<ref>عباسی، «نگاه ناظران اروپایی به اوضاع فرهنگی و اجتماعی ایران در عصر صفوی»، ۱۳۹۱ش، ص۹۵-۶۵.</ref> | ||
== روابط دیپلماسی == | == روابط دیپلماسی == | ||
