ایران در دوران صفویه: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۶۲: / خط ۶۲: @@
 # ایرانیان علاقه شدیدی به علوم نقلی و عقلی داشتند.
 # با وجود وقوع رنسانس علمی در اروپا و تحولات جدید در عرصه فنون و علوم، به‌علت ضعف ارتباطات و بی‌اعتنایی برخی شاهان صفوی، شخصیت‌های علمی و عدم قطعیت نظریه‌های علمی جدید، گفتمان علمی و جنبش علمی جدید میان ایران و غرب شکل نگرفت.
-# وضعیت علمی ایران در برخی زمینه‌ها از غرب رشد داشته و در برخی جنبه‌ها یا مشابه و یا در ضعف و عقب‌ماندگی بوده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2081527/%D9%85%D9%88%D9%82%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D8%B5%D8%B1-%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7%DB%8C%DB%8C ثواقب، «موقعیت علمی ایران در عصر صفویه از نگاه سیاحان اروپایی»، ۱۴۰۱ش، ص۱۱۳-۱۱۲.]</ref>
+# وضعیت علمی ایران در برخی زمینه‌ها از غرب رشد داشته و در برخی جنبه‌ها یا مشابه و یا در ضعف و عقب‌ماندگی بوده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2081527/%D9%85%D9%88%D9%82%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D8%B5%D8%B1-%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7%DB%8C%DB%8C ثواقب، «موقعیت علمی ایران در عصر صفویه از نگاه سیاحان اروپایی»، ۱۴۰۱ش، ص۱۱۳-۱۱۲.]</ref> در خلال تماس‌های دیپلماتیک و روابط بازرگانی میان ایران و غرب، مراودات آنان در حد استفاده پادشاهان ایران از خدمات علمی متخصصان اروپایی در حرفه‌های ساعت‌سازی، جواهرسازی، توپ‌ریزی، پزشکی و مهندسی بود.
 === منابع مالی ===
@@ خط ۱۰۱: / خط ۱۰۱: @@
 ==== '''اعیاد مذهبی''' ====
-در عصر صفوی، اعیاد مذهبی شیعی مانند عید قربان با برپایی نماز عید، قربانی کردن و توزیع گوشت، عید فطر با برپایی نماز عید پس از ماه رمضان، پرداخت زکات فطره و دید و بازدید و عید غدیر خم  براساس جشن گرفتن به مناسبت انتصاب امام علی به جانشینی پیامبر، با برگزاری مراسم شادی و روشنایی برگزار می‌شدند.<ref>پورعلی، «مطالعه تطبیقی مراسم و اعیاد ملی و مذهبی نزد مذهب شیعه در دربار صفوی و قاجار و مقایسه آنها با رسوم اهل تسنن»، ۱۴۰۲ش، ۲۱۲۳-۱۱۷.</ref>
+در عصر صفوی، اعیاد مذهبی شیعی مانند عید قربان با برپایی نماز عید، قربانی کردن و توزیع گوشت، عید فطر با برپایی نماز عید پس از ماه رمضان، پرداخت زکات فطره و دید و بازدید و عید غدیر خم  براساس جشن گرفتن به مناسبت انتصاب امام علی به جانشینی پیامبر، با برگزاری مراسم شادی و روشنایی برگزار می‌شدند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2143688/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8%DB%8C-%D9%86%D8%B2%D8%AF-%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C-%D9%88-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D9%86%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%A7%D9%87%D9%84-%D8%AA%D8%B3%D9%86%D9%86 پورعلی، «مطالعه تطبیقی مراسم و اعیاد ملی و مذهبی نزد مذهب شیعه در دربار صفوی و قاجار و مقایسه آنها با رسوم اهل تسنن»، ۱۴۰۲ش، ۲۱۲۳-۱۱۷.]</ref>
 ==== '''سوگواری‌های مذهبی''' ====
-آیین‌های سوگواری برای امامان، به‌ویژه در ماه محرم و ایام شهادت امام علی در بیستویکم رمضان، در این دوران به اوج خود رسید. روضهخوانی یکی از مهمترین و اساسیترین بخش آیینهای سوگواری عاشورا بود که بخش‌هایی از کتاب‌‌هایی‌ مانند روضه الشهداء‌ تأليف‌ ملاحسين واعظ کاشفي سبزواري و مقتل‌نامه‌ها خوانده می‌شد. مراسم زنجیرزنی، پوشیدن لباس سیاه، سیاه کردن صورت، آذینبندی معابر، کوچهها و خیابانها  با پارچههای مشکی یا به اصطلاح سياه‌پوشى نیز در دوره‌هاى بعدى توسط اغلب سیاحان گزارش شده است. دسته‌‌های معمول عزاداری با ابزارها و آلات خاصی همانند عَلَم، کُتَل، توغ و بیرق زینت داده می‌شود. علاوه بر ابزار‌آلات جدید، آیینهای جدیدی در آیین‌های عزاداری مانند تیغ‌زنی، قفل‌زنی، سنگ‌زنی، قمه‌زنی، نخل‌گردانی، شمایل‌گردانی، نقاره‌زنى، ساخت حجله‌ به یاد قاسم بن حسن تثبیت شده و رواج یافته بود. همچنین علاوه‌ بر سقاخانه‌ها، هر دو مكان تكيه و حسينيه در دوره ميانه صفويه ساخته شد. حضور روسپیان در مجالس عزا، علاوه بر گستره وسیع و نفوذ بالای آیین عزاداری در ایران، نشانگر آن است که عزاداری از یک آئین مذهبی صرف خارج و به آئینی اجتماعی بدل شده است. دو تحول مهم ایران در آئین عزاداری یکی رسمی و حکومتی شدن مجالس سوگواری و دیگری، ابزارمندشدن و نیز تعریف آئین‌ها و رسوم جدید عزاداری بود.<ref>کشاورز و چلونگر، «تفسیر و تحلیل نقش آیین عزاداری عاشورا در فرایند تمدنی دولت شیعی صفویه»، ۱۳۹۷ش، ص۱۷۸-۱۷۰.</ref>
+آیین‌های سوگواری برای امامان، به‌ویژه در ماه محرم و ایام شهادت امام علی در بیستویکم رمضان، در این دوران به اوج خود رسید. روضهخوانی یکی از مهمترین و اساسیترین بخش آیینهای سوگواری عاشورا بود که بخش‌هایی از کتاب‌‌هایی‌ مانند روضه الشهداء‌ تأليف‌ ملاحسين واعظ کاشفي سبزواري و مقتل‌نامه‌ها خوانده می‌شد. مراسم زنجیرزنی، پوشیدن لباس سیاه، سیاه کردن صورت، آذینبندی معابر، کوچهها و خیابانها  با پارچههای مشکی یا به اصطلاح سياه‌پوشى نیز در دوره‌هاى بعدى توسط اغلب سیاحان گزارش شده است. دسته‌‌های معمول عزاداری با ابزارها و آلات خاصی همانند عَلَم، کُتَل، توغ و بیرق زینت داده می‌شود. علاوه بر ابزار‌آلات جدید، آیینهای جدیدی در آیین‌های عزاداری مانند تیغ‌زنی، قفل‌زنی، سنگ‌زنی، قمه‌زنی، نخل‌گردانی، شمایل‌گردانی، نقاره‌زنى، ساخت حجله‌ به یاد قاسم بن حسن تثبیت شده و رواج یافته بود. همچنین علاوه‌ بر سقاخانه‌ها، هر دو مكان تكيه و حسينيه در دوره ميانه صفويه ساخته شد. حضور روسپیان در مجالس عزا، علاوه بر گستره وسیع و نفوذ بالای آیین عزاداری در ایران، نشانگر آن است که عزاداری از یک آئین مذهبی صرف خارج و به آئینی اجتماعی بدل شده است. دو تحول مهم ایران در آئین عزاداری یکی رسمی و حکومتی شدن مجالس سوگواری و دیگری، ابزارمندشدن و نیز تعریف آئین‌ها و رسوم جدید عزاداری بود.<ref>[https://www.shiitestudies.com/article_37031.html کشاورز و چلونگر، «تفسیر و تحلیل نقش آیین عزاداری عاشورا در فرایند تمدنی دولت شیعی صفویه»، ۱۳۹۷ش، ص۱۷۸-۱۷۰.]</ref>
 === '''ویژگی‌های اخلاقی ایرانیان''' ===