پرش به محتوا

جزیره آریانا: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
تفاوت با ویرایش جدیدتر ←
دیداریویکی‌متن
صفحه‌ای تازه حاوی «== جزیره آریانا؛ == == معرفی == جزیرهٔ آریانا در فاصلهٔ حدود ۱۵۰ کیلومتری جنوب جزیرهٔ کیش قرار دارد. این جزیره فاقد سکنهٔ بومی است و تنها عده‌ای محدود در تأسیسات نفتی موجود در آن مشغول به کار هستند. این جزیره در کنوانسیون رامسر به‌عنوان یک منطقهٔ...» ایجاد کرد
 
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
== جزیره آریانا؛ ==
<big>'''جزیره آریانا؛'''</big> جزیرهٔ ایرانی اشغال شده توسط امارات متحدهٔ عربی در جنوب خلیج فارس.


== معرفی ==
== معرفی ==
جزیرهٔ آریانا در فاصلهٔ حدود ۱۵۰ کیلومتری جنوب جزیرهٔ کیش قرار دارد. این جزیره فاقد سکنهٔ بومی است و تنها عده‌ای محدود در تأسیسات نفتی موجود در آن مشغول به کار هستند. این جزیره در کنوانسیون رامسر به‌عنوان یک منطقهٔ حفاظت‌شده به ثبت رسیده و ادارهٔ آن در حال حاضر بر عهدهٔ شیخ‌نشین شارجه است. از نظر تاریخی، مالکیت این جزیره متعلق به ایران بوده است. در سال ۱۹۰۸م همزمان با اشغال [[جزایر سه‌گانه خلیج فارس|جزایر سه‌گانه]] [[جزایر سه‌گانه خلیج فارس|خلیج فارس]] نیروهای استعماری بریتانیا آن را به اشغال درآوردند؛ اما برخلاف جزایر سه‌گانه، این اشغال پایان نیافت و جزیره به خاک ایران بازنگشته است. پس از تصرف توسط امارات نام این جزیره به «صیر ابونعیر» تغییر یافت.<ref name=":0">[https://www.imna.ir/news/272165/%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%82%D8%B6%D8%A7%D9%8A%D9%8A-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B3-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%B2%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%87 «دادخواست قضايي ایران برای باز پس گیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> از دیدگاه ژئوپلیتیکی، این جزیره در جنوب خلیج‌فارس واقع شده و حدود ۸۰ کیلومتر تا جزیرۀ سیری و به همان میزان تا شهر ابوظبی فاصله دارد.<ref>[https://eghtesadsaramad.ir/Newspaper/item/159514 «کارزار بازپس‌گیری جزایر آریانا و زرکوه»، وب‌سایت اقتصاد سرآمد.]</ref>  
جزیرهٔ آریانا به مساحت 12 کیلومترمربع<ref>[https://civilica.com/note/19146/ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.]</ref> در جنوب خلیج‌فارس و در فاصلهٔ حدود ۱۵۰ کیلومتری جنوب جزیرهٔ کیش<ref>[https://www.imna.ir/news/272165/%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%82%D8%B6%D8%A7%D9%8A%D9%8A-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B3-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%B2%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%87 «دادخواست قضايي ایران برای باز پس گیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> و حدود ۸۰ کیلومتری جزیرۀ سیری قرار دارد و به همان میزان تا شهر ابوظبی فاصله دارد.<ref>[https://eghtesadsaramad.ir/Newspaper/item/159514 «کارزار بازپس‌گیری جزایر آریانا و زرکوه»، وب‌سایت اقتصاد سرآمد.]</ref> این جزیره فاقد سکنهٔ بومی است و تنها عده‌ای محدود در تأسیسات نفتی موجود در آن مشغول به کار هستند. این جزیره در کنوانسیون رامسر به‌عنوان یک منطقهٔ حفاظت‌شده به ثبت رسیده و ادارهٔ آن در حال حاضر بر عهدهٔ شیخ‌نشین شارجه است. از نظر تاریخی، مالکیت این جزیره متعلق به ایران بوده است. پس از تصرف توسط امارات نام این جزیره به «صیر ابونعیر» تغییر یافت.<ref name=":0">[https://www.imna.ir/news/272165/%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%82%D8%B6%D8%A7%D9%8A%D9%8A-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B3-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%B2%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%87 «دادخواست قضايي ایران برای باز پس گیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا.]</ref>  
 
=== کاربری ===
این جزیره در ابتدا تنها به‌صورت موقت و محدود، به‌عنوان محلی برای پهلوگیری قایق‌های ماهی‌گیری و اقامت کوتاه غواصان استفاده می‌شد؛ اما به‌تدریج با کشفیاتی که در آن صورت گرفت، اهمیتش افزایش یافت و جاذبه‌های گردشگری بیشتری پیدا کرد.<ref>[https://yjcnews.ir/fa/news/6131577/%D8%A7%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%B2%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%87 «ادعای جدید امارات در جزایر ایرانی «آریانا» و «زرکوه»»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>
 
== قابلیت‌های ژئوپولیتیکی ==
جزیره آریانا به‌همراه [[جزیره زرکوه]] با دارا بودن منابع نفتی غنی و موقعیت استراتژیک در کریدورهای مهم دریایی، نقش حیاتی در امنیت انرژی و ثبات اقتصادی ایران می‌تواند ایفا کند. حاکمیت بر این جزایر، امکان نظارت بر خطوط ترانزیت انرژی، تضمین ثبات بازارهای منطقه‌ای و تقویت توان بازدارندگی ایران را فراهم می‌سازد و غفلت از آن می‌تواند پیامدهای امنیتی و اقتصادی به همراه داشته باشد.<ref>[https://civilica.com/note/19146/ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.]</ref>


== تاریخچه ==
== تاریخچه ==
از نظر تاریخی، مالکیت این جزیره متعلق به ایران بوده است. در سال ۱۹۰۸م همزمان با اشغال [[جزایر سه‌گانه خلیج فارس|جزایر سه‌گانه]] [[جزایر سه‌گانه خلیج فارس|خلیج فارس]] نیروهای استعماری بریتانیا آن را به اشغال درآوردند؛ اما برخلاف جزایر سه‌گانه، این اشغال پایان نیافت و جزیره به خاک ایران بازنگشته است.<ref name=":0" /> این جزیره و جزیره زرکوه به‌صورت غیرقانونی و بدون هیچ‌گونه معاهده یا قرارداد بین‌المللی، از حدود سال ۱۹۷۱م مصادف با تأسیس کشور امارات متحده عربی تحت اشغال این کشور قرار گرفته‌اند. این اشغال نتیجه سیاست‌هایی میان رژیم پهلوی و بریتانیا بود که در نهایت منجر شد در سال ۱۳۵۲ش این دو جزیره تحت کنترل امارات متحده عربی قرار گیرند.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1205928/%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%B2%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A8%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%85 ««آریانا» و «زرکوه» را پس بگیریم»، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref>
در طول تاریخ از دورهٔ باستان تا دورهٔ معاصر همهٔ جزایر موجود در خلیج فارس تحت حاکمیت ایران بودند.<ref>[https://www.aparat.com/v/Z387y «آریانا و زرکوه: جزایر «ایرانی» که در اِشغال «امارات» هستند»، وب‌سایت آپارات.]</ref> جدایی جزیره زرکوه از حاکمیت ایران، نتیجه روندی تدریجی بود که در سده‌های نوزدهم و بیستم میلادی و در بستر مداخلات استعماری شکل گرفت.<ref>[https://civilica.com/note/19146/ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.]</ref>  در سال ۱۹۰۸م همزمان با اشغال [[جزایر سه‌گانه خلیج فارس|جزایر سه‌گانه]] [[جزایر سه‌گانه خلیج فارس|خلیج فارس]] نیروهای بریتانیا آن را به اشغال درآوردند.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1205928/%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%B2%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A8%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%85 ««آریانا» و «زرکوه» را پس بگیریم»، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref> در این دوره، هم‌زمان با ضعف حکومت پهلوی و نظارت ناکافی بر جزایر دورافتاده، بریتانیا با انعقاد قراردادهای تحت‌الحمایگی با شیوخ محلی و تفسیر یک‌جانبه از موافقت‌نامه‌های مرزی، به‌تدریج کنترل عملی این جزایر را در دست گرفت. پیش از خروج بریتانیا از منطقه در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰م، مرزهای دریایی را میان شیخ‌نشین‌های تازه‌تأسیس تعیین کرد و کنترل جزایر را<ref>[https://civilica.com/note/19146/ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.]</ref> بدون قرارداد بین‌المللی، تحت اشغال این کشور قرار داد. این وضعیت نتیجه سیاست‌های حکومت پهلوی و بریتانیا بود که در نهایت منجر به کنترل جزایر توسط امارات در سال ۱۳۵۲ش شد.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1205928/آریانا-و-زرکوه-را-پس-بگیریم ««آریانا» و «زرکوه» را پس بگیریم»، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref>
 
دولت ایران در آن مقطع، به‌دلیل نبود روابط دیپلماتیک مؤثر و پشتیبانی بین‌المللی کافی، نتوانست ادعای حاکمیت خود را عملی کند. غیبت و عدم کنترل پایدار ایران در عمل، خلأیی حقوقی ایجاد کرده که زمینه را برای تحکیم ادعاهای مالکیت از سوی طرف خارجی فراهم ساخته است.<ref>[https://civilica.com/note/19146/ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.]</ref>
 
== اسناد حاکمیت ایران بر جزیره ==
مستندات و استدلال‌های ناظر بر حاکمیت ایران بر جزیرهٔ زرکوه در سه محور اصلی قابل دسته‌بندی است:
 
'''اسناد تاریخی:''' ارجاع به اسناد کهن مانند کتیبهٔ بیستون که جزیره را بخشی از ایالت پارس معرفی می‌کند و سوابق دوران افشاریه که نشان‌دهندهٔ ادارهٔ جزیره توسط حاکمان ایرانی نظیر لطیف‌خان دشتستانی است.<ref>[https://www.aparat.com/v/e64788w «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وب‌سایت آپارات.]</ref>
 
'''اسناد نقشه‌نگاری:''' نقشه‌های رسمی بریتانیایی در سده‌های نوزدهم و اوایل بیستم میلادی، از جمله نقشه‌های وزارت جنگ بریتانیا، اسناد لرد کرزن<ref>[https://www.aparat.com/v/e64788w «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وب‌سایت آپارات.]</ref> و نقشه‌های دریانوردی انگلیسی که این جزیره را در محدودهٔ مرزها و با رنگ شناسهٔ قلمرو ایران ترسیم کرده‌اند.<ref>[https://www.seratnews.com/fa/news/411038/آریانا-و-زرکوه-جزیره‌های-ایرانی-که-در-اشغال-امارت-است ««آریانا» و «زرکوه»؛ جزیره‌های ایرانی که در اشغال امارت است»، صراط‌نیوز.]</ref>
 
'''مبانی حقوق بین‌الملل دریاها:''' استدلال حقوقی مبنی بر فاصلهٔ جزیره از سواحل امارات متحده عربی که فراتر از محدودهٔ ۲۴ مایلی (حریم آب‌های داخلی و دریای سرزمینی) قرار دارد و از آن برای رد مبنای حقوقی ادعاهای ارضی امارات استفاده می‌شود.<ref>[https://www.seratnews.com/fa/news/411038/آریانا-و-زرکوه-جزیره‌های-ایرانی-که-در-اشغال-امارت-است ««آریانا» و «زرکوه»؛ جزیره‌های ایرانی که در اشغال امارت است»، صراط‌نیوز.]</ref>


== ثبت در یونسکو ==
== ثبت در یونسکو ==
جزیره آریانا دارای سواحل زیبا با ماسه‌های سفیدرنگ است و به‌دلیل طبیعت منحصربه‌فرد و وجود گونه‌های جانوری کمیاب، از سال ۲۰۱۲م در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.<ref>[https://eghtesadsaramad.ir/Newspaper/item/159514 «کارزار بازپس‌گیری جزایر آریانا و زرکوه»، وب‌سایت اقتصاد سرآمد.]</ref>
جزیره آریانا دارای سواحل زیبا با ماسه‌های سفیدرنگ است و به‌دلیل طبیعت منحصربه‌فرد و وجود گونه‌های جانوری کمیاب، از سال ۲۰۱۲م در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.<ref>[https://eghtesadsaramad.ir/Newspaper/item/159514 «کارزار بازپس‌گیری جزایر آریانا و زرکوه»، وب‌سایت اقتصاد سرآمد.]</ref>
== اقدامات انجام شده از سوی ایران برای بازپس‌گیری جزیره ==
=== اقدامات حکومتی ===
در اسفند ۱۳۹۵ش عضو وقت کمیسیون امنیت ملی مجلس، در این رابطه اظهار داشت که مالکیت ایران بر جزایر آریانا و زرکوه بر اساس اسناد حقوقی کاملاً روشن است و وزارت امور خارجه نیز پیگیری‌های لازم را در این خصوص دنبال می‌کند<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/893012/ایران-۲-جزیره-دیگر-هم-در-خلیج-فارس-دارد-وقت-اقامه-دعوی-بین-المللی «ایران ۲ جزیره دیگر هم در خلیج فارس دارد | وقت اقامه دعوی بین‌المللی دربارهٔ بخشی از خاک ایران نرسیده است؟»، وب‌سایت همشهری آنلاین.]</ref> و دادخواست قضایی بین‌المللی برای بازپس‌گیری مالکیت این جزیره از امارات ارائه داده است.<ref>[https://www.imna.ir/news/272165/دادخواست-قضايي-ایران-برای-باز-پس-گیری-آریانا-و-زرکوه «دادخواست قضایی ایران برای باز پس‌گیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا.]</ref>
=== کارزارهای مردمی ===
پویش‌های متعددی در سال‌های اخیر حول موضوع بازپس‌گیری جزایر ایرانی آریانا و زرکوه از امارات متحده عربی شکل گرفته است. از جمله این کارزارها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
# کارزار درخواست بازپس‌گیری دو جزیره ایرانی خلیج‌فارس که خطاب به [[سید ابراهیم رئیسی]] (رئیس‌جمهور وقت) و [[حسین امیرعبداللهیان]] (وزیر امور خارجه وقت) از ۱۷ آبان ۱۴۰۰ش تا ۱۷ دی ۱۴۰۰ش فعالیت داشت.
# کارزار پویش بازگرداندن جزایر زرکوه و آریانا که خطاب به وزیر امور خارجه و رئیس مجلس شورای اسلامی، از ۲۲ شهریور ۱۴۰۳ش تا ۲۹ اسفند ۱۴۰۳ به جمع‌آوری امضا پرداخت.
# کارزار پویش آزادسازی جزایر ایرانی آریانا و زرکوه که خطاب به روسای قوای سه‌گانه، از ۱۹ مهرماه ۱۴۰۴ش تا ۱ فروردین ۱۴۰۶ش فعال است.<ref>[https://eghtesadsaramad.ir/Newspaper/item/159514 «کارزار بازپس‌گیری جزایر آریانا و زرکوه»، وب‌سایت اقتصاد سرآمد.]</ref>
== اقدامات امارات برای تثبیت حاکمیت خود ==
در سال‌های اخیر، امارات متحده عربی با راهبردهایی همچون شهرک‌سازی، توسعه زیرساخت‌های گردشگری و اقتصادی و جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی در جزایر زرکوه و آریانا، کوشیده است تا موقعیت خود را تثبیت کند.<ref>[https://www.aparat.com/v/e64788w «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وب‌سایت آپارات.]</ref>


== منابع ==
== منابع ==


* ««آریانا» و «زرکوه» را پس بگیریم»، وب‌سایت جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: 3 دی 1402ش.
* ««آریانا» و «زرکوه» را پس بگیریم»، وب‌سایت جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: 3 دی 1402ش.
* «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وب‌سایت آپارات، تاریخ بازدید: 18 اردیبهشت 1405ش.
* «ادعای جدید امارات در جزایر ایرانی «آریانا» و «زرکوه»»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: 27 خرداد 1396ش.
* «دادخواست قضايی ایران برای باز پس‌گیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: 8 اسفند 1395ش.
* «دادخواست قضايی ایران برای باز پس‌گیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: 8 اسفند 1395ش.


== پانویس ==
== پانویس ==

نسخهٔ ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۲۲:۵۷

جزیره آریانا؛ جزیرهٔ ایرانی اشغال شده توسط امارات متحدهٔ عربی در جنوب خلیج فارس.

معرفی

جزیرهٔ آریانا به مساحت 12 کیلومترمربع[۱] در جنوب خلیج‌فارس و در فاصلهٔ حدود ۱۵۰ کیلومتری جنوب جزیرهٔ کیش[۲] و حدود ۸۰ کیلومتری جزیرۀ سیری قرار دارد و به همان میزان تا شهر ابوظبی فاصله دارد.[۳] این جزیره فاقد سکنهٔ بومی است و تنها عده‌ای محدود در تأسیسات نفتی موجود در آن مشغول به کار هستند. این جزیره در کنوانسیون رامسر به‌عنوان یک منطقهٔ حفاظت‌شده به ثبت رسیده و ادارهٔ آن در حال حاضر بر عهدهٔ شیخ‌نشین شارجه است. از نظر تاریخی، مالکیت این جزیره متعلق به ایران بوده است. پس از تصرف توسط امارات نام این جزیره به «صیر ابونعیر» تغییر یافت.[۴]

کاربری

این جزیره در ابتدا تنها به‌صورت موقت و محدود، به‌عنوان محلی برای پهلوگیری قایق‌های ماهی‌گیری و اقامت کوتاه غواصان استفاده می‌شد؛ اما به‌تدریج با کشفیاتی که در آن صورت گرفت، اهمیتش افزایش یافت و جاذبه‌های گردشگری بیشتری پیدا کرد.[۵]

قابلیت‌های ژئوپولیتیکی

جزیره آریانا به‌همراه جزیره زرکوه با دارا بودن منابع نفتی غنی و موقعیت استراتژیک در کریدورهای مهم دریایی، نقش حیاتی در امنیت انرژی و ثبات اقتصادی ایران می‌تواند ایفا کند. حاکمیت بر این جزایر، امکان نظارت بر خطوط ترانزیت انرژی، تضمین ثبات بازارهای منطقه‌ای و تقویت توان بازدارندگی ایران را فراهم می‌سازد و غفلت از آن می‌تواند پیامدهای امنیتی و اقتصادی به همراه داشته باشد.[۶]

تاریخچه

در طول تاریخ از دورهٔ باستان تا دورهٔ معاصر همهٔ جزایر موجود در خلیج فارس تحت حاکمیت ایران بودند.[۷] جدایی جزیره زرکوه از حاکمیت ایران، نتیجه روندی تدریجی بود که در سده‌های نوزدهم و بیستم میلادی و در بستر مداخلات استعماری شکل گرفت.[۸] در سال ۱۹۰۸م همزمان با اشغال جزایر سه‌گانه خلیج فارس نیروهای بریتانیا آن را به اشغال درآوردند.[۹] در این دوره، هم‌زمان با ضعف حکومت پهلوی و نظارت ناکافی بر جزایر دورافتاده، بریتانیا با انعقاد قراردادهای تحت‌الحمایگی با شیوخ محلی و تفسیر یک‌جانبه از موافقت‌نامه‌های مرزی، به‌تدریج کنترل عملی این جزایر را در دست گرفت. پیش از خروج بریتانیا از منطقه در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰م، مرزهای دریایی را میان شیخ‌نشین‌های تازه‌تأسیس تعیین کرد و کنترل جزایر را[۱۰] بدون قرارداد بین‌المللی، تحت اشغال این کشور قرار داد. این وضعیت نتیجه سیاست‌های حکومت پهلوی و بریتانیا بود که در نهایت منجر به کنترل جزایر توسط امارات در سال ۱۳۵۲ش شد.[۱۱]

دولت ایران در آن مقطع، به‌دلیل نبود روابط دیپلماتیک مؤثر و پشتیبانی بین‌المللی کافی، نتوانست ادعای حاکمیت خود را عملی کند. غیبت و عدم کنترل پایدار ایران در عمل، خلأیی حقوقی ایجاد کرده که زمینه را برای تحکیم ادعاهای مالکیت از سوی طرف خارجی فراهم ساخته است.[۱۲]

اسناد حاکمیت ایران بر جزیره

مستندات و استدلال‌های ناظر بر حاکمیت ایران بر جزیرهٔ زرکوه در سه محور اصلی قابل دسته‌بندی است:

اسناد تاریخی: ارجاع به اسناد کهن مانند کتیبهٔ بیستون که جزیره را بخشی از ایالت پارس معرفی می‌کند و سوابق دوران افشاریه که نشان‌دهندهٔ ادارهٔ جزیره توسط حاکمان ایرانی نظیر لطیف‌خان دشتستانی است.[۱۳]

اسناد نقشه‌نگاری: نقشه‌های رسمی بریتانیایی در سده‌های نوزدهم و اوایل بیستم میلادی، از جمله نقشه‌های وزارت جنگ بریتانیا، اسناد لرد کرزن[۱۴] و نقشه‌های دریانوردی انگلیسی که این جزیره را در محدودهٔ مرزها و با رنگ شناسهٔ قلمرو ایران ترسیم کرده‌اند.[۱۵]

مبانی حقوق بین‌الملل دریاها: استدلال حقوقی مبنی بر فاصلهٔ جزیره از سواحل امارات متحده عربی که فراتر از محدودهٔ ۲۴ مایلی (حریم آب‌های داخلی و دریای سرزمینی) قرار دارد و از آن برای رد مبنای حقوقی ادعاهای ارضی امارات استفاده می‌شود.[۱۶]

ثبت در یونسکو

جزیره آریانا دارای سواحل زیبا با ماسه‌های سفیدرنگ است و به‌دلیل طبیعت منحصربه‌فرد و وجود گونه‌های جانوری کمیاب، از سال ۲۰۱۲م در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.[۱۷]

اقدامات انجام شده از سوی ایران برای بازپس‌گیری جزیره

اقدامات حکومتی

در اسفند ۱۳۹۵ش عضو وقت کمیسیون امنیت ملی مجلس، در این رابطه اظهار داشت که مالکیت ایران بر جزایر آریانا و زرکوه بر اساس اسناد حقوقی کاملاً روشن است و وزارت امور خارجه نیز پیگیری‌های لازم را در این خصوص دنبال می‌کند[۱۸] و دادخواست قضایی بین‌المللی برای بازپس‌گیری مالکیت این جزیره از امارات ارائه داده است.[۱۹]

کارزارهای مردمی

پویش‌های متعددی در سال‌های اخیر حول موضوع بازپس‌گیری جزایر ایرانی آریانا و زرکوه از امارات متحده عربی شکل گرفته است. از جمله این کارزارها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. کارزار درخواست بازپس‌گیری دو جزیره ایرانی خلیج‌فارس که خطاب به سید ابراهیم رئیسی (رئیس‌جمهور وقت) و حسین امیرعبداللهیان (وزیر امور خارجه وقت) از ۱۷ آبان ۱۴۰۰ش تا ۱۷ دی ۱۴۰۰ش فعالیت داشت.
  2. کارزار پویش بازگرداندن جزایر زرکوه و آریانا که خطاب به وزیر امور خارجه و رئیس مجلس شورای اسلامی، از ۲۲ شهریور ۱۴۰۳ش تا ۲۹ اسفند ۱۴۰۳ به جمع‌آوری امضا پرداخت.
  3. کارزار پویش آزادسازی جزایر ایرانی آریانا و زرکوه که خطاب به روسای قوای سه‌گانه، از ۱۹ مهرماه ۱۴۰۴ش تا ۱ فروردین ۱۴۰۶ش فعال است.[۲۰]

اقدامات امارات برای تثبیت حاکمیت خود

در سال‌های اخیر، امارات متحده عربی با راهبردهایی همچون شهرک‌سازی، توسعه زیرساخت‌های گردشگری و اقتصادی و جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی در جزایر زرکوه و آریانا، کوشیده است تا موقعیت خود را تثبیت کند.[۲۱]

منابع

  • ««آریانا» و «زرکوه» را پس بگیریم»، وب‌سایت جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: 3 دی 1402ش.
  • «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وب‌سایت آپارات، تاریخ بازدید: 18 اردیبهشت 1405ش.
  • «ادعای جدید امارات در جزایر ایرانی «آریانا» و «زرکوه»»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: 27 خرداد 1396ش.
  • «دادخواست قضايی ایران برای باز پس‌گیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: 8 اسفند 1395ش.

پانویس

  1. ↑ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.
  2. ↑ «دادخواست قضايي ایران برای باز پس گیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا.
  3. ↑ «کارزار بازپس‌گیری جزایر آریانا و زرکوه»، وب‌سایت اقتصاد سرآمد.
  4. ↑ «دادخواست قضايي ایران برای باز پس گیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا.
  5. ↑ «ادعای جدید امارات در جزایر ایرانی «آریانا» و «زرکوه»»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.
  6. ↑ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.
  7. ↑ «آریانا و زرکوه: جزایر «ایرانی» که در اِشغال «امارات» هستند»، وب‌سایت آپارات.
  8. ↑ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.
  9. ↑ ««آریانا» و «زرکوه» را پس بگیریم»، وب‌سایت جوان آنلاین.
  10. ↑ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.
  11. ↑ ««آریانا» و «زرکوه» را پس بگیریم»، وب‌سایت جوان آنلاین.
  12. ↑ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.
  13. ↑ «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وب‌سایت آپارات.
  14. ↑ «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وب‌سایت آپارات.
  15. ↑ ««آریانا» و «زرکوه»؛ جزیره‌های ایرانی که در اشغال امارت است»، صراط‌نیوز.
  16. ↑ ««آریانا» و «زرکوه»؛ جزیره‌های ایرانی که در اشغال امارت است»، صراط‌نیوز.
  17. ↑ «کارزار بازپس‌گیری جزایر آریانا و زرکوه»، وب‌سایت اقتصاد سرآمد.
  18. ↑ «ایران ۲ جزیره دیگر هم در خلیج فارس دارد | وقت اقامه دعوی بین‌المللی دربارهٔ بخشی از خاک ایران نرسیده است؟»، وب‌سایت همشهری آنلاین.
  19. ↑ «دادخواست قضایی ایران برای باز پس‌گیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا.
  20. ↑ «کارزار بازپس‌گیری جزایر آریانا و زرکوه»، وب‌سایت اقتصاد سرآمد.
  21. ↑ «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وب‌سایت آپارات.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=جزیره_آریانا&oldid=43870»