زبان فارسی در هند: تفاوت میان نسخه‌ها

<big>'''زبان فارسی در هند،'''</big> میراث نفوذ زبان فارسی در هند.

==تاریخچه زبان فارسی در هند==

[[زبان فارسی]] ابتدا توسط مبلغان ایرانی [[مسلمان]] در هند رواج پیدا کرد. مسافرت «ابومَعشَر خراسانی» به هند و نوشتن کتاب مهمی در علم نجوم به زبان فارسی، نمونه‌ای از این فعالیت‌ها است؛<ref>[https://vista.ir/w/a/16/t3ruv معروفی، «پاسداران زبان و ادبیات فارسی در شبه‌قارۀ هند»، وب‌سایت ویستا نیوز.]</ref> اما این زبان به‌صورت نظام‌یافته در قرن چهارم هجری توسط محمود غزنوی وارد هندوستان شد و با آغاز امپراتوری پادشاهان گورکانی، به اوج خود رسید و به زبان اصلی و اداری هندوستان تبدیل شد.<ref>[https://www.irna.ir/news/83051401/%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%86%D8%AF-%D9%87%D9%85%DA%86%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «فارسی در هند همچنان زنده است»، خبرگزای ایرنا.]</ref> با نفوذ استعمار انگلیس در هند و تسلط زبان انگلیسی در منطقه، زبان فارسی به‌تدریج جایگاه خود را از دست داد؛ اما از بین نرفت. پس از استقلال هند در 1947م، زبان فارسی دوباره مورد توجه مسئولان مملکتی و ادب‌دوستان هندی قرار گرفت. در حال‌حاضر کرسی‌های تدریس این زبان به‌صورت کم‌رونق در مراکز آموزشی هند وجود دارد.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1396/05/01/1471185/%D8%AA%D8%A3%D8%B3%DB%8C%D8%B3-%DA%A9%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%90%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%86%D8%AF-%DA%86%D8%B1%D8%A7%D8%BA-130-%D8%AF%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B4-%D8%B4%D8%AF «تأسیس کرسی‌های زبان عِبری با حمایت آمریکا در هند، چراغ ۱۳۰ دپارتمان فارسی خاموش شد»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>  

==نقش پادشاهان گورکانی در ترویج زبان فارسی در هن==

نقش پادشاهان گورکانی، وزیران و امرای دربار آنها در رشد و گسترش [[زبان فارسی]] در هند بسیار برجسته است. در این دوره شاعران، نویسندگان و ادیبان، مورد حمایت مادی و معنوی دربار قرار می‌گرفتند. در قرن دهم هجری، «ظهیرالدین محمد بابر» مؤسس گورکانیان که نویسنده و اهل ذوق بود، با پادشاهان صفوی [[ایران]] روابط دوستانه داشت. «همایون» پسر او نیز هنرمند و شاعر بود و هنرمندان را به هند دعوت می‌کرد. همایون نزدیک به ۱۵ سال در ایران اقامت کرد و در دورۀ «طهماسب صفوی»، در رشد و گسترش زبان فارسی‌ و فرهنگ‌ اسلامی در هند، تأثیر زیادی داشت. در دربار اکبرشاه گورکانی، ۱۶۷‌ شاعر، ۳۸ عارف و ۶۹ دانشمند و ۱۵ حکیم حضور داشتند که همه ایرانی بودند و به فارسی شعر می‌گفتند و می‌نوشتند.<ref>[https://farhangeeslami.com/1397/09/10/%DA%A9%D8%A7%D9%88%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%DB%80-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%A8/ شهریار، «کاوش در پیشینۀ زبان و ادبیات فارسی در شبه‌قارۀ هند فرهنگ»، وب‌سایت فرهنگ اسلامی.]</ref>  

===متون و قالب‌های شعر فارسی===

میراث عظیم مطالعات زبان فارسی در قلمرو متون دینی، متون تاریخی، متون صوفیانه و عرفانی و متون ادبی در هند تولید و ماندگار شد.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1396/05/01/1471185/%D8%AA%D8%A3%D8%B3%DB%8C%D8%B3-%DA%A9%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%90%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%86%D8%AF-%DA%86%D8%B1%D8%A7%D8%BA-130-%D8%AF%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B4-%D8%B4%D8%AF «تأسیس کرسی‌های زبان عِبری با حمایت آمریکا در هند، چراغ ۱۳۰ دپارتمان فارسی خاموش شد»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> همچنین، انواع قالب‌های شعر فارسی مانند غزل، قصیده و [[مثنوی]] در دورۀ گورکانیان در هند رواج کامل پیدا کرد و «خمسۀ» [[امیرخسرو دهلوی]]، نمونه‌ای از مثنوی‌سرایی این دوره در هند است.<ref>[https://farhangeeslami.com/1397/09/10/%DA%A9%D8%A7%D9%88%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%DB%80-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%A8/ شهریار، «کاوش در پیشینۀ زبان و ادبیات فارسی در شبه‌قارۀ هند فرهنگ»، وب‌سایت فرهنگ اسلامی.]</ref>