صفحهای تازه حاوی «<big>'''خوارزمشاهیان،'''</big> سلسلهای از شاهان مسلمان حاکم بر آسیای میانه و ایران در اواخر قرن پنجم تا اوائل قرن هفتم. خوارَزْمْشاهیان، حاکمان ترکتبار از فرمانروایان مسلمان خوارزم هستند که بیش از یک سده بر بخش وسیعی از ایران و آسیایمیانه...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''خوارزمشاهیان،'''</big> سلسلهای از شاهان مسلمان حاکم بر آسیای میانه و ایران در اواخر قرن پنجم تا اوائل قرن هفتم. | <big>'''خوارزمشاهیان،'''</big> سلسلهای از شاهان مسلمان حاکم بر آسیای میانه و ایران در اواخر قرن پنجم تا اوائل قرن هفتم. | ||
خوارَزْمْشاهیان، حاکمان ترکتبار از فرمانروایان مسلمان خوارزم هستند که بیش از یک سده بر بخش وسیعی از ایران و آسیایمیانه حکومت کردند. آنها در ابتدا تحت حمایت سلجوقیان قرار داشتند و سپس استقلال پیدا کردند اما با هجوم مغولان به ایران، منقرض شدند. در زمان خوارزمشاهیان نویسندگان، ادیبان و دانشمندان مورد حمایت قرار میگرفتند و فرهنگ، هنر و معماری اسلامی رونق پیدا کرد. | خوارَزْمْشاهیان، حاکمان ترکتبار از فرمانروایان مسلمان خوارزم هستند که بیش از یک سده بر بخش وسیعی از ایران و آسیایمیانه حکومت کردند. آنها در ابتدا تحت حمایت سلجوقیان قرار داشتند و سپس استقلال پیدا کردند اما با هجوم مغولان به ایران، منقرض شدند. در زمان خوارزمشاهیان نویسندگان، ادیبان و دانشمندان مورد حمایت قرار میگرفتند و فرهنگ، [[هنر اسلامی|هنر]] و معماری اسلامی رونق پیدا کرد. | ||
==معرفی== | ==معرفی== | ||
در قدیم، منطقۀ وسیعی در جنوب «دریاچۀ آرال» در دو سوی رود جیحون «خوارزم» خوانده میشد که شهرهای مهم آن، «کاث» در شرق و «گرگانج» در کرانۀ غربی رود جیحون بود. بخش شرقی جیحون اکنون جزء جمهوری ازبکستان و قسمت غربی آن جزء جمهوری ترکمنستان است.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/8830 زرشناس، «خوارزم»، وبسایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> بر اساس سنت قدیمی، فرمانروایان و خاندانهایی مانند «آلافریغ»، «آلعراق» و «آلمأمون» که بر این منطقه حکومت کردهاند، لقب «خوارزمشاه» داشتند؛ اما بهطور کلی، مراد از خوارزمشاهیان، خاندان و سلسلۀ ترکتبار از فرزندان «انوشتگین غرجهای» است. خوارزمشاهیان در طول بیش از یک قرن حکومت، با از بینبردن سلجوقیان، غوریان، ایلک خانیان، قراختاییان و باوندیان و مغلوبکردن اتابکان آذربایجان و فارس، دامنۀ قلمرو خود را از خوارزم به سایر مناطق ایران گسترش دادند و مناطق میان رود سیحون تا خلیجفارس را در اختیار گرفتند. خوارزمشاهیان یکی از وسیعترین حکومتهای جهان اسلام را تشکیل دادند، اما به علت کوتاهی عمر حکومت آنها، تأثیر پایداری برجای نگذاشتند. <ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/8833 رحمتی، «خوارزمشاهیان»، وبسایت دانشنامه جهان اسلام.]</ref> | در قدیم، منطقۀ وسیعی در جنوب «دریاچۀ آرال» در دو سوی رود جیحون «خوارزم» خوانده میشد که شهرهای مهم آن، «کاث» در شرق و «گرگانج» در کرانۀ غربی رود جیحون بود. بخش شرقی جیحون اکنون جزء جمهوری ازبکستان و قسمت غربی آن جزء جمهوری ترکمنستان است.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/8830 زرشناس، «خوارزم»، وبسایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> بر اساس سنت قدیمی، فرمانروایان و خاندانهایی مانند «آلافریغ»، «آلعراق» و «آلمأمون» که بر این منطقه حکومت کردهاند، لقب «خوارزمشاه» داشتند؛ اما بهطور کلی، مراد از خوارزمشاهیان، خاندان و سلسلۀ ترکتبار از فرزندان «انوشتگین غرجهای» است. خوارزمشاهیان در طول بیش از یک قرن حکومت، با از بینبردن سلجوقیان، غوریان، ایلک خانیان، قراختاییان و باوندیان و مغلوبکردن اتابکان آذربایجان و فارس، دامنۀ قلمرو خود را از خوارزم به سایر مناطق ایران گسترش دادند و مناطق میان رود سیحون تا خلیجفارس را در اختیار گرفتند. خوارزمشاهیان یکی از وسیعترین حکومتهای جهان اسلام را تشکیل دادند، اما به علت کوتاهی عمر حکومت آنها، تأثیر پایداری برجای نگذاشتند. <ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/8833 رحمتی، «خوارزمشاهیان»، وبسایت دانشنامه جهان اسلام.]</ref> | ||
