اشکانیان: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۷:

سلسلۀ اشکانی در سدۀ 3 قبل از میلاد توسط اشک رهبر قبیلۀ پَرنی، در شمال‌شرقی ایران تأسیس شد. اشکانیان بعد از تأسیس حکومت، علیه یونانیان که بر ایران حاکم بودند، قیام کردند و آنها را شکست دادند. گسترۀ دولت اشکانی در دورۀ اقتدار آنها، از رود فرات تا هندوکش و از کوه‌های قفقاز تا خلیج فارس را شامل می‌شد و آنها 471 سال بر این مناطق حکومت کردند. به‌دلیل قرار گرفتن جادۀ مهم ابریشم در قلمرو حکومت اشکانی و قرار گرفتن در مسیر بازرگانی بین امپراتوری روم و حوزۀ مدیترانه و امپراتوری‌های متعدد در سرزمین چین، حکومت اشکانیان به مرکزی برای تجارت و رونق اقتصاد تبدیل شده بود. حکومت اشکانیان به‌دلیل تضادهای داخلی و شکست‌های خارجی، تضعیف شد و زمینۀ شکست قطعی آنها به دست اردشیر بابکان، بنیانگذار دودمان ساسانی در 226م فراهم آمد.<ref>مطیع، دانشنامۀ تاریخ ایران، 1397ش، ص125 و 147.</ref>

==خاندان==

اشکانیان قومی از تبار ایرانی و از تیرۀ «پَرنی» بودند که شاخه‌ای از طوایف وابسته به اتحادیۀ «داهه» از عشایر سکاهای محدودۀ شرق دریای خزر است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/news/11830/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%C2%AB%D8%B3%D9%87%D9%85-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7 «گزارش نشست علمی سهم پارتیان در فرهنگ ایرانیان باستان»، وب‌سایت دائرۀ المعارف بزرگ اسلامی.] </ref> آنها از ایالت پارت که مشتمل بر خراسان بزرگ فعلی بود برخاستند. نام سرزمین پارت در کتیبه‌های داریوش پرثَوَه آمده است که به زبان فارسی امروزی، «پهلوی» می‌شود. ایالت پارتی‌ها از مغرب به دامغان و سواحل جنوب شرقی دریای خزر و از شمال به ترکستان و از مشرق به رود تجن و از جنوب به کویر نمک و سیستان محدود می‌شد.<ref>مطیع، دانشنامۀ تاریخ ایران، 1397ش، ص126.</ref>

اشکانیان قومی از تبار ایرانی و از تیرۀ «پَرنی» بودند که شاخه‌ای از طوایف وابسته به اتحادیۀ «داهه» از عشایر سکاهای محدودۀ شرق [[دریای خزر]] است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/news/11830/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%C2%AB%D8%B3%D9%87%D9%85-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7 «گزارش نشست علمی سهم پارتیان در فرهنگ ایرانیان باستان»، وب‌سایت دائرۀ المعارف بزرگ اسلامی.] </ref> آنها از ایالت پارت که مشتمل بر خراسان بزرگ فعلی بود برخاستند. نام سرزمین پارت در کتیبه‌های داریوش پرثَوَه آمده است که به زبان فارسی امروزی، «پهلوی» می‌شود. ایالت پارتی‌ها از مغرب به دامغان و سواحل جنوب شرقی دریای خزر و از شمال به ترکستان و از مشرق به رود تجن و از جنوب به کویر نمک و سیستان محدود می‌شد.<ref>مطیع، دانشنامۀ تاریخ ایران، 1397ش، ص126.</ref>

==وضع طبقاتی==

در جامعۀ اشکانی پس از شاه و خاندان شاهنشاهی، فرمانروایان و پس از آنها نجبا و دیوانیان بلندپایه در مراتب بعدی قرار داشتند. پس از این، گروه‌های بازرگانان و گروه بزرگ کشاورزان و پیشهوران بودند.<ref>مطیع، دانشنامۀ تاریخ ایران، 1397ش، ص144.</ref>

@@ خط ۷: / خط ۷: @@
 سلسلۀ اشکانی در سدۀ 3 قبل از میلاد توسط اشک رهبر قبیلۀ پَرنی، در شمال‌شرقی ایران تأسیس شد. اشکانیان بعد از تأسیس حکومت، علیه یونانیان که بر ایران حاکم بودند، قیام کردند و آنها را شکست دادند. گسترۀ دولت اشکانی در دورۀ اقتدار آنها، از رود فرات تا هندوکش و از کوه‌های قفقاز تا خلیج فارس را شامل می‌شد و آنها 471 سال بر این مناطق حکومت کردند. به‌دلیل قرار گرفتن جادۀ مهم ابریشم در قلمرو حکومت اشکانی و قرار گرفتن در مسیر بازرگانی بین امپراتوری روم و حوزۀ مدیترانه و امپراتوری‌های متعدد در سرزمین چین، حکومت اشکانیان به مرکزی برای تجارت و رونق اقتصاد تبدیل شده بود. حکومت اشکانیان به‌دلیل تضادهای داخلی و شکست‌های خارجی، تضعیف شد و زمینۀ شکست قطعی آنها به دست اردشیر بابکان، بنیانگذار دودمان ساسانی در 226م فراهم آمد.<ref>مطیع، دانشنامۀ تاریخ ایران، 1397ش، ص125 و 147.</ref>
 ==خاندان==
-اشکانیان قومی از تبار ایرانی و از تیرۀ «پَرنی» بودند که شاخه‌ای از طوایف وابسته به اتحادیۀ «داهه» از عشایر سکاهای محدودۀ شرق دریای خزر است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/news/11830/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%C2%AB%D8%B3%D9%87%D9%85-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7 «گزارش نشست علمی سهم پارتیان در فرهنگ ایرانیان باستان»، وب‌سایت دائرۀ المعارف بزرگ اسلامی.] </ref>  آنها از ایالت پارت که مشتمل بر خراسان بزرگ فعلی بود برخاستند. نام سرزمین پارت در کتیبه‌های داریوش پرثَوَه آمده است که به زبان فارسی امروزی، «پهلوی» می‌شود. ایالت پارتی‌ها از مغرب به دامغان و سواحل جنوب شرقی دریای خزر و از شمال به ترکستان و از مشرق به رود تجن و از جنوب به کویر نمک و سیستان محدود می‌شد.<ref>مطیع، دانشنامۀ تاریخ ایران، 1397ش، ص126.</ref>
+اشکانیان قومی از تبار ایرانی و از تیرۀ «پَرنی» بودند که شاخه‌ای از طوایف وابسته به اتحادیۀ «داهه» از عشایر سکاهای محدودۀ شرق [[دریای خزر]] است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/news/11830/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%C2%AB%D8%B3%D9%87%D9%85-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7 «گزارش نشست علمی سهم پارتیان در فرهنگ ایرانیان باستان»، وب‌سایت دائرۀ المعارف بزرگ اسلامی.] </ref>  آنها از ایالت پارت که مشتمل بر خراسان بزرگ فعلی بود برخاستند. نام سرزمین پارت در کتیبه‌های داریوش پرثَوَه آمده است که به زبان فارسی امروزی، «پهلوی» می‌شود. ایالت پارتی‌ها از مغرب به دامغان و سواحل جنوب شرقی دریای خزر و از شمال به ترکستان و از مشرق به رود تجن و از جنوب به کویر نمک و سیستان محدود می‌شد.<ref>مطیع، دانشنامۀ تاریخ ایران، 1397ش، ص126.</ref>
 ==وضع طبقاتی==
 در جامعۀ اشکانی پس از شاه و خاندان شاهنشاهی، فرمانروایان و پس از آنها نجبا و دیوانیان بلندپایه در مراتب بعدی قرار داشتند. پس از این، گروه‌های بازرگانان و گروه بزرگ کشاورزان و پیشهوران بودند.<ref>مطیع، دانشنامۀ تاریخ ایران، 1397ش، ص144.</ref>