ابرابزار |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''{{درشت|جزیره زرکوه؛}}''' جزیرهٔ ایرانی اشغال شده توسط امارات متحدهٔ عربی در جنوب خلیج فارس. | ||
جزیره زرکوه در جنوب خلیج فارس قرار دارد که دارای ذخایر نفت و گاز غنی و موقعیت راهبردی در کریدورهای دریایی است. این جزیره از حدود سال | جزیره زرکوه در جنوب خلیج فارس قرار دارد که دارای ذخایر نفت و گاز غنی و موقعیت راهبردی در کریدورهای دریایی است. این جزیره از حدود سال ۱۳۵۲ش، بدون قرارداد بینالمللی، تحت اشغال امارات متحده عربی قرار دارد. اسناد تاریخی و اصول حقوق بینالملل، حاکمیت ایران بر این جزیره را تأیید میکنند و در سالهای اخیر پویشهای مردمی و پیگیریهای رسمی برای بازپسگیری آن ادامه داشته است. | ||
== معرفی == | == معرفی == | ||
=== موقعیت جغرافیایی === | === موقعیت جغرافیایی === | ||
جزیره زرکوه با وسعت | جزیره زرکوه با وسعت ۸ کیلومترمربع، در بخش جنوبی خلیج فارس و در نزدیکی خطوط دریایی ایران واقع شده است.<ref>[https://civilica.com/note/19146/ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.]</ref> از دیدگاه ژئوپلیتیکی، این جزیره در آبهای میان دوحه و ابوظبی واقع شده است. فاصله آن تا ابوظبی حدود ۱۴۰ کیلومتر و تا دوحه حدود ۱۶۰ کیلومتر و فاصلهٔ آن از سرزمین اصلی امارات متحده عربی حدود ۸۰ کیلومتر برآورد شده است.<ref>[https://eghtesadsaramad.ir/Newspaper/item/159514 «کارزار بازپسگیری جزایر آریانا و زرکوه»، وبسایت اقتصاد سرآمد.]</ref> فاصلهٔ آن تا جزیرهٔ ابوموسی نیز ۸۰ کیلومتر<ref>[https://www.aparat.com/v/e64788w «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وبسایت آپارات.]</ref> و در ۱۵۰ کیلومتری جنوب جزیره کیش واقع شده است.<ref>[https://www.aparat.com/v/Z387y «آریانا و زرکوه: جزایر «ایرانی» که در اِشغال «امارات» هستند»، وبسایت آپارات.]</ref> در حال حاضر این جزیره تحت مالکیت امارات متحده عربی قرار دارد.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1197477/ماجرای-تصاحب-۲-جزیره-آریانا-و-زرکوه-توسط-امارات-در-زمان-شاه-چه-بود «ماجرای تصاحب ۲ جزیره آریانا و زرکوه توسط امارات در زمان شاه چه بود؟»، خبرگزاری دانشجو.]</ref> | ||
=== منابع طبیعی === | === منابع طبیعی === | ||
جزیره زرکوه از ذخایر قابل توجه نفت و گاز برخوردار است. شرکت زادکو وابسته به شرکت ملی نفت ابوظبی در این جزیره تأسیسات نفتی گستردهای احداث کرده است. گزارشها حاکی از آن است که در آبهای اطراف این جزیره روزانه حدود ۵۵۰ هزار بشکه نفت استخراج میشود.<ref name=":0">[https://www.imna.ir/news/272165/ | جزیره زرکوه از ذخایر قابل توجه نفت و گاز برخوردار است. شرکت زادکو وابسته به شرکت ملی نفت ابوظبی در این جزیره تأسیسات نفتی گستردهای احداث کرده است. گزارشها حاکی از آن است که در آبهای اطراف این جزیره روزانه حدود ۵۵۰ هزار بشکه نفت استخراج میشود.<ref name=":0">[https://www.imna.ir/news/272165/دادخواست-قضايي-ایران-برای-باز-پس-گیری-آریانا-و-زرکوه «دادخواست قضایی ایران برای باز پسگیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> | ||
=== امکانات === | === امکانات === | ||
ورود افراد عادی به این جزیره ممنوع است. پیش از ایجاد تأسیسات نفتی، بهدلیل عدم وجود منابع طبیعی آب آشامیدنی این جزیره غیرقابل سکونت بود<ref>[https://www.imna.ir/news/272165/ | ورود افراد عادی به این جزیره ممنوع است. پیش از ایجاد تأسیسات نفتی، بهدلیل عدم وجود منابع طبیعی آب آشامیدنی این جزیره غیرقابل سکونت بود<ref>[https://www.imna.ir/news/272165/دادخواست-قضايي-ایران-برای-باز-پس-گیری-آریانا-و-زرکوه «دادخواست قضایی ایران برای باز پسگیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> در زرکوه فرودگاه کوچکی وجود دارد که برای پشتیبانی از فعالیتهای نفتی استفاده میشود.<ref>[https://tejaratnews.com/ادعای-نقش-امارات-در-انفجار-اسکله-بهمن-ق «جزیره آریانا ، جزیره زرکوه و آرایی کجاست؟ + نقشه»، تجارتنیوز.]</ref> | ||
== قابلیتهای ژئوپولیتیکی == | == قابلیتهای ژئوپولیتیکی == | ||
| خط ۱۸: | خط ۱۷: | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
در طول تاریخ از | در طول تاریخ از دورهٔ باستان تا دورهٔ معاصر همهٔ جزایر موجود در خلیج فارس تحت حاکمیت ایران بودند.<ref>[https://www.aparat.com/v/Z387y «آریانا و زرکوه: جزایر «ایرانی» که در اِشغال «امارات» هستند»، وبسایت آپارات.]</ref> جدایی جزیره زرکوه از حاکمیت ایران، نتیجه روندی تدریجی بود که در سدههای نوزدهم و بیستم میلادی و در بستر مداخلات استعماری شکل گرفت. در این دوره، همزمان با ضعف حکومت پهلوی و نظارت ناکافی بر جزایر دورافتاده، بریتانیا با انعقاد قراردادهای تحتالحمایگی با شیوخ محلی و تفسیر یکجانبه از موافقتنامههای مرزی، بهتدریج کنترل عملی این جزایر را در دست گرفت. پیش از خروج بریتانیا از منطقه در دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰م، مرزهای دریایی را میان شیخنشینهای تازهتأسیس تعیین کرد و کنترل جزایر را<ref>[https://civilica.com/note/19146/ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.]</ref> بدون قرارداد بینالمللی، تحت اشغال این کشور قرار داد. این وضعیت نتیجه سیاستهای حکومت پهلوی و بریتانیا بود که در نهایت منجر به کنترل جزایر توسط امارات در سال ۱۳۵۲ش شد.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1205928/آریانا-و-زرکوه-را-پس-بگیریم ««آریانا» و «زرکوه» را پس بگیریم»، وبسایت جوان آنلاین.]</ref> | ||
دولت ایران در آن مقطع، بهدلیل نبود روابط دیپلماتیک مؤثر و پشتیبانی بینالمللی کافی، نتوانست ادعای حاکمیت خود را عملی کند. غیبت و عدم کنترل پایدار ایران در عمل، خلأیی حقوقی ایجاد کرده که زمینه را برای تحکیم ادعاهای مالکیت از سوی طرف خارجی فراهم ساخته است.<ref>[https://civilica.com/note/19146/ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.]</ref> | دولت ایران در آن مقطع، بهدلیل نبود روابط دیپلماتیک مؤثر و پشتیبانی بینالمللی کافی، نتوانست ادعای حاکمیت خود را عملی کند. غیبت و عدم کنترل پایدار ایران در عمل، خلأیی حقوقی ایجاد کرده که زمینه را برای تحکیم ادعاهای مالکیت از سوی طرف خارجی فراهم ساخته است.<ref>[https://civilica.com/note/19146/ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.]</ref> | ||
| خط ۲۷: | خط ۲۶: | ||
'''اسناد تاریخی:''' ارجاع به اسناد کهن مانند کتیبهٔ بیستون که جزیره را بخشی از ایالت پارس معرفی میکند و سوابق دوران افشاریه که نشاندهندهٔ ادارهٔ جزیره توسط حاکمان ایرانی نظیر لطیفخان دشتستانی است.<ref>[https://www.aparat.com/v/e64788w «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وبسایت آپارات.]</ref> | '''اسناد تاریخی:''' ارجاع به اسناد کهن مانند کتیبهٔ بیستون که جزیره را بخشی از ایالت پارس معرفی میکند و سوابق دوران افشاریه که نشاندهندهٔ ادارهٔ جزیره توسط حاکمان ایرانی نظیر لطیفخان دشتستانی است.<ref>[https://www.aparat.com/v/e64788w «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وبسایت آپارات.]</ref> | ||
'''اسناد نقشهنگاری:''' نقشههای رسمی بریتانیایی در سدههای نوزدهم و اوایل بیستم میلادی، از جمله نقشههای وزارت جنگ بریتانیا، اسناد لرد کرزن<ref>[https://www.aparat.com/v/e64788w «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وبسایت آپارات.]</ref> و نقشههای دریانوردی انگلیسی که این جزیره را در محدودهٔ مرزها و با رنگ شناسهٔ قلمرو ایران ترسیم کردهاند.<ref>[https://www.seratnews.com/fa/news/411038/ | '''اسناد نقشهنگاری:''' نقشههای رسمی بریتانیایی در سدههای نوزدهم و اوایل بیستم میلادی، از جمله نقشههای وزارت جنگ بریتانیا، اسناد لرد کرزن<ref>[https://www.aparat.com/v/e64788w «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وبسایت آپارات.]</ref> و نقشههای دریانوردی انگلیسی که این جزیره را در محدودهٔ مرزها و با رنگ شناسهٔ قلمرو ایران ترسیم کردهاند.<ref>[https://www.seratnews.com/fa/news/411038/آریانا-و-زرکوه-جزیرههای-ایرانی-که-در-اشغال-امارت-است ««آریانا» و «زرکوه»؛ جزیرههای ایرانی که در اشغال امارت است»، صراطنیوز.]</ref> | ||
'''مبانی حقوق بینالملل دریاها:''' استدلال حقوقی مبنی بر فاصلهٔ جزیره از سواحل امارات متحده عربی که فراتر از محدودهٔ ۲۴ مایلی (حریم آبهای داخلی و دریای سرزمینی) قرار دارد و از آن برای رد مبنای حقوقی ادعاهای ارضی امارات استفاده میشود.<ref>[https://www.seratnews.com/fa/news/411038/ | '''مبانی حقوق بینالملل دریاها:''' استدلال حقوقی مبنی بر فاصلهٔ جزیره از سواحل امارات متحده عربی که فراتر از محدودهٔ ۲۴ مایلی (حریم آبهای داخلی و دریای سرزمینی) قرار دارد و از آن برای رد مبنای حقوقی ادعاهای ارضی امارات استفاده میشود.<ref>[https://www.seratnews.com/fa/news/411038/آریانا-و-زرکوه-جزیرههای-ایرانی-که-در-اشغال-امارت-است ««آریانا» و «زرکوه»؛ جزیرههای ایرانی که در اشغال امارت است»، صراطنیوز.]</ref> | ||
== اقدامات انجام شده از سوی ایران برای بازپسگیری جزیره == | == اقدامات انجام شده از سوی ایران برای بازپسگیری جزیره == | ||
=== اقدامات حکومتی === | === اقدامات حکومتی === | ||
در اسفند ۱۳۹۵ش عضو وقت کمیسیون امنیت ملی مجلس، در این رابطه اظهار داشت که مالکیت ایران بر جزایر آریانا و زرکوه بر اساس اسناد حقوقی کاملاً روشن است و وزارت امور خارجه نیز پیگیریهای لازم را در این خصوص دنبال میکند<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/893012/ | در اسفند ۱۳۹۵ش عضو وقت کمیسیون امنیت ملی مجلس، در این رابطه اظهار داشت که مالکیت ایران بر جزایر آریانا و زرکوه بر اساس اسناد حقوقی کاملاً روشن است و وزارت امور خارجه نیز پیگیریهای لازم را در این خصوص دنبال میکند<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/893012/ایران-۲-جزیره-دیگر-هم-در-خلیج-فارس-دارد-وقت-اقامه-دعوی-بین-المللی «ایران ۲ جزیره دیگر هم در خلیج فارس دارد | وقت اقامه دعوی بینالمللی دربارهٔ بخشی از خاک ایران نرسیده است؟»، وبسایت همشهری آنلاین.]</ref> و دادخواست قضایی بینالمللی برای بازپسگیری مالکیت این جزیره از امارات ارائه داده است.<ref>[https://www.imna.ir/news/272165/دادخواست-قضايي-ایران-برای-باز-پس-گیری-آریانا-و-زرکوه «دادخواست قضایی ایران برای باز پسگیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> | ||
=== کارزارهای مردمی === | === کارزارهای مردمی === | ||
پویشهای متعددی در سالهای اخیر حول موضوع بازپسگیری جزایر ایرانی آریانا و زرکوه از امارات متحده عربی شکل گرفته است. از جمله این کارزارها میتوان به موارد زیر اشاره کرد: | پویشهای متعددی در سالهای اخیر حول موضوع بازپسگیری جزایر ایرانی آریانا و زرکوه از امارات متحده عربی شکل گرفته است. از جمله این کارزارها میتوان به موارد زیر اشاره کرد: | ||
# کارزار درخواست بازپسگیری دو جزیره ایرانی خلیجفارس که خطاب به [[سید ابراهیم رئیسی]] (رئیسجمهور وقت) و [[حسین امیرعبداللهیان]] (وزیر امور خارجه وقت) از ۱۷ آبان ۱۴۰۰ش تا ۱۷ دی ۱۴۰۰ش فعالیت داشت. | |||
# | |||
# کارزار پویش بازگرداندن جزایر زرکوه و آریانا که خطاب به وزیر امور خارجه و رئیس مجلس شورای اسلامی، از ۲۲ شهریور ۱۴۰۳ش تا ۲۹ اسفند ۱۴۰۳ به جمعآوری امضا پرداخت. | # کارزار پویش بازگرداندن جزایر زرکوه و آریانا که خطاب به وزیر امور خارجه و رئیس مجلس شورای اسلامی، از ۲۲ شهریور ۱۴۰۳ش تا ۲۹ اسفند ۱۴۰۳ به جمعآوری امضا پرداخت. | ||
# کارزار پویش آزادسازی جزایر ایرانی آریانا و زرکوه که خطاب به روسای قوای سهگانه، از ۱۹ مهرماه ۱۴۰۴ش تا ۱ فروردین ۱۴۰۶ش فعال است.<ref>[https://eghtesadsaramad.ir/Newspaper/item/159514 «کارزار بازپسگیری جزایر آریانا و زرکوه»، وبسایت اقتصاد سرآمد.]</ref> | # کارزار پویش آزادسازی جزایر ایرانی آریانا و زرکوه که خطاب به روسای قوای سهگانه، از ۱۹ مهرماه ۱۴۰۴ش تا ۱ فروردین ۱۴۰۶ش فعال است.<ref>[https://eghtesadsaramad.ir/Newspaper/item/159514 «کارزار بازپسگیری جزایر آریانا و زرکوه»، وبسایت اقتصاد سرآمد.]</ref> | ||
| خط ۴۸: | خط ۴۵: | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{آغاز منابع}} | {{آغاز منابع}} | ||
* «آریانا و زرکوه: جزایر «ایرانی» که در اِشغال «امارات» هستند»، وبسایت آپارات، تاریخ بازدید: | * «آریانا و زرکوه: جزایر «ایرانی» که در اِشغال «امارات» هستند»، وبسایت آپارات، تاریخ بازدید: ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ش. | ||
* | * « «آریانا» و «زرکوه»؛ جزیرههای ایرانی که در اشغال امارت است»، صراطنیوز، تاریخ درج مطلب: ۳ اردیبهشت ۱۳۹۷ش. | ||
* | * « «آریانا» و «زرکوه» را پس بگیریم»، وبسایت جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۳ دی ۱۴۰۲ش. | ||
* «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وبسایت آپارات، تاریخ بازدید: | * «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وبسایت آپارات، تاریخ بازدید: ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ش. | ||
* «ایران ۲ جزیره دیگر هم در خلیج فارس دارد | وقت اقامه دعوی بینالمللی | * «ایران ۲ جزیره دیگر هم در خلیج فارس دارد | وقت اقامه دعوی بینالمللی دربارهٔ بخشی از خاک ایران نرسیده است؟»، وبسایت همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱ آبان ۱۴۰۳ش. | ||
* «جزیره | * «جزیره آریانا، جزیره زرکوه و آرایی کجاست؟ + نقشه»، تجارتنیوز، تاریخ درج مطلب: ۴ آذر ۱۴۰۳ش. | ||
* «دادخواست | * «دادخواست قضایی ایران برای باز پسگیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۸ اسفند ۱۳۹۵ش. | ||
* فاخری، مرتضی، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، | * فاخری، مرتضی، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، ۱۴۰۴ش. | ||
* «کارزار بازپسگیری جزایر آریانا و زرکوه»، وبسایت اقتصاد سرآمد، تاریخ درج مطلب: | * «کارزار بازپسگیری جزایر آریانا و زرکوه»، وبسایت اقتصاد سرآمد، تاریخ درج مطلب: ۲۱ مهر ۱۴۰۴ش. | ||
* «ماجرای تصاحب ۲ جزیره آریانا و زرکوه توسط امارات در زمان شاه چه بود؟»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: | * «ماجرای تصاحب ۲ جزیره آریانا و زرکوه توسط امارات در زمان شاه چه بود؟»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۴ آذر ۱۴۰۳ش. | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||