علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) ابرابزار |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''تقویم هجری شمسی،'''}} گاهشمار رایج در ایران و افغانستان با مبدأ هجرت پیامبر اسلام. | {{درشت|'''تقویم هجری شمسی،'''}} گاهشمار رایج در ایران و افغانستان با مبدأ هجرت پیامبر اسلام. | ||
| خط ۹: | خط ۸: | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
تقویم هجری شمسی، از دقیقترین گاهشمارهای جهان محسوب میشود و از عمر آن ۱۲۷ سال میگذرد.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1393/01/12/325530/تقویم-ایران-چه-زمانی-هجری-شمسی-شد «تقویم ایران چه زمانی هجری شمسی شد؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> تقویم رسمی ایران تا سال ۱۲۶۵ش، هجری قمری بود. از تقویم جلالی که مبدأ آن سال برتختنشستن ملکشاه [[سلجوقیان|سلجوقی]] است، بعضی از منجمان و اهل علم باخبر بودند و مردم عادی با آن سروکار نداشتند. از طرف دیگر، استفاده از تقویم قمری برای امور کشاورزی، گرفتن مالیات و امور تجاری بهدلیل گردش ماهها در فصلهای سال، سخت بود. برای حل این مشکل، «عبدالغفارخان نجمالدوله» که در ریاضی و علم نجوم استاد بود، با تلاش و محاسبات علمی مبدأ تقویم جلالی را بهسال هجرت پیامبر اسلام تبدیل کرد.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/14001204000055/تاریخ-هجری-شمسی-را-این-آقا-حساب-و-کتاب-و-اختراع-کرد رحیمی، «تاریخ هجری شمسی را این آقا حساب و کتاب و اختراع کرد»، خبرگزاری فارس.]</ref> او عبارت «۱۲۶۵ هجری شمسی» را در حاشیهٔ تقویم سال ۴–۱۳۰۳ق درج کرد<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1393/01/12/325530/تقویم-ایران-چه-زمانی-هجری-شمسی-شد «تقویم ایران چه زمانی هجری شمسی شد؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> و در سالهای بعد، روزها و برجهای دوازدهگانه با نامهای عربی را در ستون ویژه نوشت و به «تقویم هجری شمسی بُرجی» معروف شد.<ref>[https://calendar.ut.ac.ir/fa/calbase/solarbase.asp «تقویم هجری شمسی»، وبسایت مرکز تقویم دانشگاه تهران.]</ref> در سال ۱۳۰۳ش، پیشنهاد تبدیل نام برجهای عربی به ماههای فارسی از سوی نمایندگان مجلس شورای ملی ایران مطرح شد و بعد از بحث و بررسی زیاد، در ۱۱ فروردین ۱۳۰۴ش، بهتصویب رسید. بعد از آن، تقویم هجری شمسی، بهعنوان تقویم رسمی ایران، پذیرفته شد.<ref>[https://jamejamonline.ir/fa/news/456847/دقیقترین-تقویم-جهان حسنزاده، «دقیقترین تقویم جهان»، جامجم آنلاین.]</ref> تقویم «هجری شمسی» و «هجری شمسی برجی»، فقط در نام و طول هرماه تفاوت دارند.<ref>[https://jamejamonline.ir/fa/news/456847/دقیقترین-تقویم-جهان حسنزاده، «دقیقترین تقویم جهان»، جامجم آنلاین.]</ref> | تقویم هجری شمسی، از دقیقترین گاهشمارهای جهان محسوب میشود و از عمر آن ۱۲۷ سال میگذرد.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1393/01/12/325530/تقویم-ایران-چه-زمانی-هجری-شمسی-شد «تقویم ایران چه زمانی هجری شمسی شد؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> تقویم رسمی ایران تا سال ۱۲۶۵ش، هجری قمری بود. از تقویم جلالی که مبدأ آن سال برتختنشستن ملکشاه [[سلجوقیان|سلجوقی]] است، بعضی از منجمان و اهل علم باخبر بودند و مردم عادی با آن سروکار نداشتند. از طرف دیگر، استفاده از تقویم قمری برای امور کشاورزی، گرفتن مالیات و امور تجاری بهدلیل گردش ماهها در فصلهای سال، سخت بود. برای حل این مشکل، «عبدالغفارخان نجمالدوله» که در ریاضی و علم نجوم استاد بود، با تلاش و محاسبات علمی مبدأ تقویم جلالی را بهسال هجرت پیامبر اسلام تبدیل کرد.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/14001204000055/تاریخ-هجری-شمسی-را-این-آقا-حساب-و-کتاب-و-اختراع-کرد رحیمی، «تاریخ هجری شمسی را این آقا حساب و کتاب و اختراع کرد»، خبرگزاری فارس.]</ref> او عبارت «۱۲۶۵ هجری شمسی» را در حاشیهٔ تقویم سال ۴–۱۳۰۳ق درج کرد<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1393/01/12/325530/تقویم-ایران-چه-زمانی-هجری-شمسی-شد «تقویم ایران چه زمانی هجری شمسی شد؟»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> و در سالهای بعد، روزها و برجهای دوازدهگانه با نامهای عربی را در ستون ویژه نوشت و به «تقویم هجری شمسی بُرجی» معروف شد.<ref>[https://calendar.ut.ac.ir/fa/calbase/solarbase.asp «تقویم هجری شمسی»، وبسایت مرکز تقویم دانشگاه تهران.]</ref> در سال ۱۳۰۳ش، پیشنهاد تبدیل نام برجهای عربی به ماههای فارسی از سوی نمایندگان مجلس شورای ملی ایران مطرح شد و بعد از بحث و بررسی زیاد، در ۱۱ فروردین ۱۳۰۴ش، بهتصویب رسید. بعد از آن، تقویم هجری شمسی، بهعنوان تقویم رسمی ایران، پذیرفته شد.<ref>[https://jamejamonline.ir/fa/news/456847/دقیقترین-تقویم-جهان حسنزاده، «دقیقترین تقویم جهان»، جامجم آنلاین.]</ref> تقویم «هجری شمسی» و «هجری شمسی برجی»، فقط در نام و طول هرماه تفاوت دارند.<ref>[https://jamejamonline.ir/fa/news/456847/دقیقترین-تقویم-جهان حسنزاده، «دقیقترین تقویم جهان»، جامجم آنلاین.]</ref> | ||
== مبنای تقویم هجری شمسی == | == مبنای تقویم هجری شمسی == | ||
مبنای این تقویم، حرکت انتقالی زمین بهدور خورشید است.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/50371/همه-چیز-درمورد-تقویم-هجری-شمسی «همهچیز درمورد تقویم هجری شمسی»، خبرآنلاین.]</ref> | مبنای این تقویم، حرکت انتقالی زمین بهدور خورشید است.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/50371/همه-چیز-درمورد-تقویم-هجری-شمسی «همهچیز درمورد تقویم هجری شمسی»، خبرآنلاین.]</ref> | ||
