قانون حمایت خانواده: تفاوت میان نسخه‌ها

<big>'''قانون حمایت خانواده؛'''</big> مجموعه مقرارت جهت حفظ کیان خانواده در جمهوری اسلامی ایران.  

==اهمیت و جایگاه==

نهاد خانواده در نظام حقوقی ایران و اسلام جایگاه ممتازی دارد و به‌همین دلیل هر نوع تغییر و تحولی در قوانین مرتبط با آن از اهمیت زیادی برخودار است. با توجه به اینکه هدف اصلی قانون حمایت خانواده، کمک به حفظ و استواری خانواده بوده و قانونگذار تلاش دارد تا حد امکان جلوی طلاق و از هم‌پاشیدن این نهاد مهم را بگیرد، این قانون اهمیت و جایگاه دو چندان پیدا می‌کند. قانون حمایت خانواده، دولت را ملزم می‌کند حقوق زن را در تمام جهات با رعایت موازین اسلامی تضمین و زمینه‌های مساعد برای رشد شخصیت زن و احیای حقوق مادی و معنوی او را ایجاد کند. به نظر کارشناسان حقوقی، این قانون در تحقق سیاست قضازدایی و رفع مشکلات موجود در قواعد حقوق خانواده و رفع ابهام و تعارض از قوانین موجود، بسیار مهم است.<ref>گلپور چمرکوهی، «بررسی مبانی فقهی قانون حمایت از خانواده»، 1397ش، ص136.</ref>

==زمنیه‌های فرهنگی و اجتماعی==

در سال‌های اخیر نفوذ و رواج سبک زندگی غربی و مباحث حقوق‌بشری مبتنی بر فرهنگ مادی‌گرای غرب و مطرح‌شدن تساوی حقوق زن و مرد بر اساس دیدگاه‌های فیمینستی در کشور، نهاد خانوادۀ ایرانی را دچار آسیب‌های زیادی کرده که به نظر کارشناسان افزایش طلاق، کاهش [[فرزندآوری]] و مسایل حقوقی، اجتماعی، فرهنگی و جمعیتی از جمله آثار مخرب آن بوده است. قانون حمایت از خانواده در چنین زمینه‌ای تصویب و اجرایی شده است تا از کیان خانواده بر مبنای سبک [[زندگی]] اسلامی و ایرانی و بر اساس مبانی فقهی [[شیعه]] و در راستای رسیدن به حیاط طیبۀ اسلامی دفاع کند.<ref>بهرامیان و خوئینی، «زنان در سِیر تحول و تصویب قوانین حمایت خانواده با تأکید بر قانون حمایت خانواده 1391»، 1402ش، ص8.</ref> از طرف دیگر در چند دهۀ  اخیر نقش و جایگاه زنان در جامعۀ ایران دگرگون شده است. در گذشته زنان در حاشیۀ مناسبات اجتماعی و سیاسی و فضای عمومی قرار داشتند. با ورود آنها به عرصه‌های مختلف و به‌ویژه با افزایش میزان سواد و گسترش آموزش عالی تا حدودی به توانمندی‌های خود آگاهی پیداکردند و خواهان سهم بیشتر در مدیریت جامعه و خانواده شدند و انتظار موقعیت بالاتری را دارند. این تغییرات در جایگاه و نقش زنان نیز موجوب بازنگری در نظام حقوقی مربوط به خانواده شده است.<ref>نیک‎پی و پویا، «جامعه‌شناسی تحول خانواده در ایران (بررسی ابعاد اجتماعی و حقوقی لایحه حمایت خانواده)»، 1391ش، ص144.</ref> همچنین بعد از پیروزی [[انقلاب اسلامی]] ایران با توجه به نظریات شورای نگهبان در غیرشرعی اعلام‌کردن بخشی از مقررات مربوط به حقوق خانواده، به‌ویژه قانون حمایت خانواده مصوب 1353ش برخی موارد با خلأ قانونی روبه‌رو شد. با توجه به این زمینه‌ها، قانون حمایت خانواده در 1391ش تصویب شد.<ref>شجاعی، «رویکردهای حقوق شهروندی نسبت به نوآوری و چالش های ق حمایت خانواده ۹۱‎»، 1399ش، ص90.</ref>

5. ایجاد صلاحیت‌های جدید نسبت به دادگاه خانواده؛ پیش‌بینی و تدوین صلاحیت‌های خاص و جدید مانند احیاء نهاد نامزدی و خسارات ناشی از برهم زدن آن، اذن در نکاح، اهدای جنین  و سرپرستی کودکان بی‌سرپرست و تغییر جنسیت و ایجاد مراکز مشاوره از زمرۀ نوآوری‌های دیگر بوده که با توجه به نیازهای روز جامعه نسبت به قانون اختصاص تعدادی از دادگاه‌های موجود موضوع اصل 21 قانون اساسی (دادگاه خانواده) است و آثار و پیامدهای اجتماعی در حمایت از کانون خانواده دارد.<ref>شجاعی، «رویکردهای حقوق شهروندی نسبت به نوآوری و چالش های ق حمایت خانواده ۹۱‎»، 1399ش، ص84.</ref>

6. شیوه‌های جدید در ابلاغ؛  به موجب مادۀ 8  قانون، رسیدگی در دادگاه خانواده با تقدیم دادخواست و بدون رعایت سایر تشریفات آیین دادرسی مدنی به عمل می‌آید.