ابرابزار
خط ۵: خط ۵:


== معرفی ==
== معرفی ==
آویشن (آزربه)، گیاهی است معطر، خودرو و صحرایی با گل‌های ریز سفید و متمایل به بنفش. این گیاه، ساقه‌ای کوتاه دارد و به‌صورت بوته‌های کوچک به سمت بالا رشد می‌کند.<ref>زرگری، گیاهان دارویی، ج4، ۱۳۶۹ش، ص55؛ عماد، شناسایی گیاهان دارویی و صنعتی جنگلی و مرتعی و موارد مصرف آن‌ها، ۱۳۷۷ش، ص۲۶.</ref> آویشن را از دسته نعناعیان می‌دانند و در قفقاز، [[ایران]]، عراق، آمریکای شمالی و سیبری می‌روید.<ref>مظفریان، درختان و درختچه‌های ایران، ۱۳۸۳ش، ص547.</ref> آویشن با اسامی دیگری مانند آویشنه، آوشین، آویشه، آوشن یا آویشم، پودینهٔ صحرایی، پودینهٔ کوهی و پودینهٔ بری نیز شناخته می‌شود.<ref>انصاری، شهره، تاریخ عطر در ایران، تهران، طبع و نشر، ۱۳۸۱ش، ص۱۱۱؛ [https://www.vajehyab.com/moein/آویشن معین، فرهنگ فارسی معین، ذیل واژه آویشن؛] قهرمان، تطبیق نام‌های کهن گیاهان دارویی با نام‌های علمی، ج1، ۱۳۸۳ش، ص195.</ref> در زبان ترکی به آویشن، کهلیک اوتی، در [[زبان عربی|عربی]] به آن سعتر بری، صعتر و زعتر، در [[کرمانشاه]]، هه زوه و به آویشن کوهی هه زوه کیویله، در سایر مناطق کردنشین به آن آنخ، اَزوِه، در زبان لری، اوشوم، در [[اصفهان|اصفهان،]] اویشم،<ref>امیری، فرهنگ داروها و واژه‌های دشوار، ۱۳۵۳ش، ص۲۴۵.</ref> در اراک، اوشن،<ref>محتاط، سیمای اراک، ۱۳۶۸ش، ص۲۴.</ref> در [[کرمان|کرمان،]] آب پیشن،<ref>پورحسینی، فرهنگ لغات و اصطلاحات مردم کرمان، ۱۳۷۰ش، ص۱۳.</ref> در [[شهر یزد|یزد،]] آبشن<ref>رمضان‌خانی، فرهنگ زرتشتیان یزد، ۱۳۸۷ش، ص۴۹۳.</ref> و [[گیلان|گیلانی‌ها]] آن را پلنگ مشک می‌گویند. آویشن کوهی و آویشن شیرازی از معروف‌ترین انواع آویشن در ایران است که در جنوب ایران، افغانستان و پاکستان می‌روید.<ref>مظفریان، درختان و درختچه‌های ایران، ۱۳۸۳ش، ص328.</ref> این گیاه، امروزه، کاربردهای آشپزی، دارویی و زینتی نیز دارد.
آویشن (آزربه)، گیاهی است معطر، خودرو و صحرایی با گل‌های ریز سفید و متمایل به بنفش. این گیاه، ساقه‌ای کوتاه دارد و به‌صورت بوته‌های کوچک به سمت بالا رشد می‌کند.<ref>زرگری، گیاهان دارویی، ج4، ۱۳۶۹ش، ص55؛ عماد، شناسایی گیاهان دارویی و صنعتی جنگلی و مرتعی و موارد مصرف آن‌ها، ۱۳۷۷ش، ص۲۶.</ref> آویشن را از دسته نعناعیان می‌دانند و در قفقاز، [[ایران]]، عراق، آمریکای شمالی و سیبری می‌روید.<ref>مظفریان، درختان و درختچه‌های ایران، ۱۳۸۳ش، ص547.</ref> آویشن با اسامی دیگری مانند آویشنه، آوشین، آویشه، آوشن یا آویشم، پودینهٔ صحرایی، پودینهٔ کوهی و پودینهٔ بری نیز شناخته می‌شود.<ref>انصاری، شهره، تاریخ عطر در ایران، تهران، طبع و نشر، ۱۳۸۱ش، ص۱۱۱؛ [https://www.vajehyab.com/moein/آویشن معین، فرهنگ فارسی معین، ذیل واژه آویشن؛] قهرمان، تطبیق نام‌های کهن گیاهان دارویی با نام‌های علمی، ج1، ۱۳۸۳ش، ص195.</ref> در زبان ترکی به آویشن، کهلیک اوتی، در [[زبان عربی|عربی]] به آن سعتر بری، صعتر و زعتر، در [[کرمانشاه]]، هه زوه و به آویشن کوهی هه زوه کیویله، در سایر مناطق کردنشین به آن آنخ، اَزوِه، در زبان لری، اوشوم، در [[اصفهان|اصفهان،]] اویشم،<ref>امیری، فرهنگ داروها و واژه‌های دشوار، ۱۳۵۳ش، ص۲۴۵.</ref> در اراک، اوشن،<ref>محتاط، سیمای اراک، ۱۳۶۸ش، ص۲۴.</ref> در [[کرمان|کرمان،]] آب پیشن،<ref>پورحسینی، فرهنگ لغات و اصطلاحات مردم کرمان، ۱۳۷۰ش، ص۱۳.</ref> در [[شهر یزد|یزد،]] آبشن<ref>رمضان‌خانی، فرهنگ زرتشتیان یزد، ۱۳۸۷ش، ص۴۹۳.</ref> و [[گیلان|گیلانی‌ها]] آن را پلنگ مشک می‌گویند. آویشن کوهی و آویشن شیرازی از معروف‌ترین انواع آویشن در ایران است که در جنوب ایران، افغانستان و پاکستان می‌روید.<ref>مظفریان، درختان و درختچه‌های ایران، ۱۳۸۳ش، ص328.</ref>


== پیشینه و باورهای مردم دربارهٔ آویشن ==
== پیشینه و باورهای مردم دربارهٔ آویشن ==