بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۳: | خط ۳: | ||
آیتالکرسی بر بیان آموزههای توحیدی همچون اسامی و صفات الهی استوار شده است. به حیات ازلی و ابدی، قدرت نامحدود و وسعت علم الهی میپردازد. این آیه به دلیل وجود جمله «وَسِعَ کُرسِیُّهُ السَّمواتِ و الارضَ» در آن به «آيةالكرسى» شهرت دارد. کُرسی از دیدگاه مفسران، تعبیری کنایی از قدرت یا علم خدا است. تعبیر سید آیات قرآن و معرفی به عنوان برترین آیه بر اهمیت این آیه اشاره داشته و احادیث بر خواندن آن در حالات مختف سفارش کردهاند. باور مردم بر ویژگی حفاظتبخشی این آیه باعث شده تا آن را بر سردر خانهها نصب کنند و بر خواندن آن در هنگام حاجت و احساس خطر مداومت ورزند. هنرمندان نیز با خلق آثار هنری در کاشیکاریهای اماکن مذهبی و تولید انواع تابلوها بر اهمیت این آیه تأکید دارند. برخی آیات ۲۵۶ و ۲۵۷ را هم جزو آیتالکرسی شمردهاند. | آیتالکرسی بر بیان آموزههای توحیدی همچون اسامی و صفات الهی استوار شده است. به حیات ازلی و ابدی، قدرت نامحدود و وسعت علم الهی میپردازد. این آیه به دلیل وجود جمله «وَسِعَ کُرسِیُّهُ السَّمواتِ و الارضَ» در آن به «آيةالكرسى» شهرت دارد. کُرسی از دیدگاه مفسران، تعبیری کنایی از قدرت یا علم خدا است. تعبیر سید آیات قرآن و معرفی به عنوان برترین آیه بر اهمیت این آیه اشاره داشته و احادیث بر خواندن آن در حالات مختف سفارش کردهاند. باور مردم بر ویژگی حفاظتبخشی این آیه باعث شده تا آن را بر سردر خانهها نصب کنند و بر خواندن آن در هنگام حاجت و احساس خطر مداومت ورزند. هنرمندان نیز با خلق آثار هنری در کاشیکاریهای اماکن مذهبی و تولید انواع تابلوها بر اهمیت این آیه تأکید دارند. برخی آیات ۲۵۶ و ۲۵۷ را هم جزو آیتالکرسی شمردهاند. | ||
== معرفی | == معرفی == | ||
آیتالکرسی نام آیهٔ ۲۵۵ از سورهٔ بقره در [[قرآن]] است.<ref>[https://lib.eshia.ir/13509/6/449 حسینی طهرانی، مطلع انوار، ۱۴۳۴ق، ج۶، ص۴۴۹.]</ref> دلیل این نامگذاری، کاربرد واژهٔ «کُرسی» در متن آیه است و بر پایهٔ روایات، استفاده از این عنوان در زمان پیامبر اسلام رواج داشته است.<ref>[https://lib.eshia.ir/26683/1/307/%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%A2%DB%8C%D9%87_%DB%B2%DB%B5%DB%B5_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87 جمعی از نویسندگان، فرهنگنامه علوم قرآنی، دفتر تبلیغات اسلامی، ص۳۰۷.]</ref> برخی مفسران به دلیل پیوستگی مفهومی، آیات ۲۵۶ و ۲۵۷ را نیز ضمیمهٔ آیتالکرسی میدانند، اما منابع کهن این بسط را تأیید نمیکنند. دلایلی نظیر انحصار واژهٔ «کرسی» در آیهٔ ۲۵۵، روایات ناظر بر تعداد دقیق کلمات (۵۰ کلمه) و حروف (۱۷۰ حرف) این آیه، و روایتی از امام علی که آغاز و انجام آن را به روشنی مشخص میکند، نشان میدهد که آیتالکرسی تنها محدود به همان آیهٔ ۲۵۵ است.<ref>[https://lib.eshia.ir/26683/1/307/%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%A2%DB%8C%D9%87_%DB%B2%DB%B5%DB%B5_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87 جمعی از نویسندگان، فرهنگنامه علوم قرآنی، دفتر تبلیغات اسلامی، ص۳۰۷.]</ref> | |||
آیتالکرسی نام آیهٔ ۲۵۵ از سورهٔ بقره در [[قرآن]] است.<ref>[https://lib.eshia.ir/13509/6/449 حسینی طهرانی، مطلع انوار، ۱۴۳۴ق، ج۶، ص۴۴۹.]</ref> دلیل این نامگذاری، کاربرد واژهٔ «کُرسی» در متن آیه است و بر پایهٔ روایات، استفاده از این عنوان در زمان پیامبر اسلام رواج داشته است.<ref>[https://lib.eshia.ir/26683/1/307/%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%A2%DB%8C%D9%87_%DB%B2%DB%B5%DB%B5_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87 جمعی از نویسندگان، فرهنگنامه علوم قرآنی، دفتر تبلیغات اسلامی، ص۳۰۷.]</ref> | |||
برخی مفسران به دلیل پیوستگی مفهومی، آیات ۲۵۶ و ۲۵۷ را نیز ضمیمهٔ آیتالکرسی میدانند، اما منابع کهن این بسط را تأیید نمیکنند. دلایلی نظیر انحصار واژهٔ «کرسی» در آیهٔ ۲۵۵، روایات ناظر بر تعداد دقیق کلمات (۵۰ کلمه) و حروف (۱۷۰ حرف) این آیه، و روایتی از امام علی که آغاز و انجام آن را به روشنی مشخص میکند، نشان میدهد که آیتالکرسی تنها محدود به همان آیهٔ ۲۵۵ است.<ref>[https://lib.eshia.ir/26683/1/307/%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%A2%DB%8C%D9%87_%DB%B2%DB%B5%DB%B5_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87 جمعی از نویسندگان، فرهنگنامه علوم قرآنی، دفتر تبلیغات اسلامی، ص۳۰۷.]</ref> | |||
=== متن و ترجمه آیتالکرسی === | === متن و ترجمه آیتالکرسی === | ||
اللّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ لاَ تَأْخُذُهُ سِنَهٌ وَ لاَ نَوْمٌ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الأَرْضِ مَن ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَ لاَ یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِمَا شَاء وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَ الأَرْضَ وَ لاَ یَۆُودُهُ حِفْظُهُمَا وَ هُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ.<ref>سوره بقره: آیه ۲۵۵.</ref> | اللّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ لاَ تَأْخُذُهُ سِنَهٌ وَ لاَ نَوْمٌ لَّهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الأَرْضِ مَن ذَا الَّذِی یَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ یَعْلَمُ مَا بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَ لاَ یُحِیطُونَ بِشَیْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِمَا شَاء وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّمَاوَاتِ وَ الأَرْضَ وَ لاَ یَۆُودُهُ حِفْظُهُمَا وَ هُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ.<ref>سوره بقره: آیه ۲۵۵.</ref> | ||
| خط ۱۷: | خط ۱۰: | ||
'''ترجمه''': خداست که معبودى جز او نیست؛ زنده و برپادارنده است؛ نه خوابى سبک او را فرو مىگیرد و نه خوابى گران؛ آنچه در آسمان ها و آنچه در زمین است، از آنِ اوست. کیست آن کس که جز به اذن او در پیشگاهش شفاعت کند؟ آنچه در پیش روى آنان و آنچه در پشت سرشان است مىداند. و به چیزى از علم او، جز به آنچه بخواهد، احاطه نمىیابند. کرسى او آسمان ها و زمین را در بر گرفته، و نگهدارى آنها بر او دشوار نیست، و اوست والاى بزرگ.<ref>[https://lib.eshia.ir/13494/1/42 فولادوند، ترجمه قرآن، ۱۴۱۸ق، ج۱، ص۴۲.]</ref> | '''ترجمه''': خداست که معبودى جز او نیست؛ زنده و برپادارنده است؛ نه خوابى سبک او را فرو مىگیرد و نه خوابى گران؛ آنچه در آسمان ها و آنچه در زمین است، از آنِ اوست. کیست آن کس که جز به اذن او در پیشگاهش شفاعت کند؟ آنچه در پیش روى آنان و آنچه در پشت سرشان است مىداند. و به چیزى از علم او، جز به آنچه بخواهد، احاطه نمىیابند. کرسى او آسمان ها و زمین را در بر گرفته، و نگهدارى آنها بر او دشوار نیست، و اوست والاى بزرگ.<ref>[https://lib.eshia.ir/13494/1/42 فولادوند، ترجمه قرآن، ۱۴۱۸ق، ج۱، ص۴۲.]</ref> | ||
== اهمیت و جایگاه | == اهمیت و جایگاه == | ||
'''اهمیت''': هدف اصلی آیتالکرسی را معرفی معبود واقعی و شایستهٔ پرستش به مردم دانستهاند. باور به آموزههای این آیه در آنها اعتقاد یکتاپرستی را تقویت کرده و از [[شرک]] و بندگیهای باطل آزاد میکند.<ref>فلسفی، آیت الکرسی پیام آسمانی توحید، ۱۳۵۱ش، ص۴ ـ ۵.</ref> در روایتی از امام صادق آمده که ابوذر از پیامبر دربارهٔ برترین آیهٔ نازلشده پرسید و پیامبر آیتالکرسی را معرفی کرد. طبق بعضی روایات نیز [[اسم اعظم|اسم اعظم الهی]] در همین آیه نهفته است.<ref>[https://lib.eshia.ir/26683/1/307/%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%A2%DB%8C%D9%87_%DB%B2%DB%B5%DB%B5_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87 جمعی از نویسندگان، فرهنگنامه علوم قرآنی، دفتر تبلیغات اسلامی، ص۳۰۷.]</ref> احادیث فراوانی در فضیلت این آیه در منابع روایی شیعه و اهلسنت وجود دارد.<ref>[https://lib.eshia.ir/13509/6/449 حسینی طهرانی، مطلع انوار، ۱۴۳۴ق، ج۶، ص۴۴۹.]</ref> | '''اهمیت''': هدف اصلی آیتالکرسی را معرفی معبود واقعی و شایستهٔ پرستش به مردم دانستهاند. باور به آموزههای این آیه در آنها اعتقاد یکتاپرستی را تقویت کرده و از [[شرک]] و بندگیهای باطل آزاد میکند.<ref>فلسفی، آیت الکرسی پیام آسمانی توحید، ۱۳۵۱ش، ص۴ ـ ۵.</ref> در روایتی از امام صادق آمده که ابوذر از پیامبر دربارهٔ برترین آیهٔ نازلشده پرسید و پیامبر آیتالکرسی را معرفی کرد. طبق بعضی روایات نیز [[اسم اعظم|اسم اعظم الهی]] در همین آیه نهفته است.<ref>[https://lib.eshia.ir/26683/1/307/%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%A8%D9%87_%D8%A2%DB%8C%D9%87_%DB%B2%DB%B5%DB%B5_%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87 جمعی از نویسندگان، فرهنگنامه علوم قرآنی، دفتر تبلیغات اسلامی، ص۳۰۷.]</ref> احادیث فراوانی در فضیلت این آیه در منابع روایی شیعه و اهلسنت وجود دارد.<ref>[https://lib.eshia.ir/13509/6/449 حسینی طهرانی، مطلع انوار، ۱۴۳۴ق، ج۶، ص۴۴۹.]</ref> | ||
'''آثار''': این آیه نماد حفظ و قیومیت الهی بوده و تلاوت آن موجب در امان ماندن از خطرات دانسته میشود.<ref>[https://lib.eshia.ir/13509/6/449 حسینی طهرانی، مطلع انوار، ۱۴۳۴ق، ج۶، ص۴۴۹.]</ref> در احادیث منتسب به امامان شیعه، خواندن آن عامل رفع بلایای دنیوی (مانند فقر)، کاهش سختیهای اخروی (نظیر عذاب قبر)<ref>[https://lib.eshia.ir/12013/1/136 عیاشی، التفسیر، ۱۳۸۰ق، ج۱، ص۱۳۶.]</ref> و مؤثر در شفای بیماریها (مانند درد چشم) معرفی شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/15339/2/616 شيخ صدوق، الخصال، ۱۳۶۲ش، ج۲، ص۶۱۶.]</ref> | '''آثار''': این آیه نماد حفظ و قیومیت الهی بوده و تلاوت آن موجب در امان ماندن از خطرات دانسته میشود.<ref>[https://lib.eshia.ir/13509/6/449 حسینی طهرانی، مطلع انوار، ۱۴۳۴ق، ج۶، ص۴۴۹.]</ref> در احادیث منتسب به امامان شیعه، خواندن آن عامل رفع بلایای دنیوی (مانند فقر)، کاهش سختیهای اخروی (نظیر عذاب قبر)<ref>[https://lib.eshia.ir/12013/1/136 عیاشی، التفسیر، ۱۳۸۰ق، ج۱، ص۱۳۶.]</ref> و مؤثر در شفای بیماریها (مانند درد چشم) معرفی شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/15339/2/616 شيخ صدوق، الخصال، ۱۳۶۲ش، ج۲، ص۶۱۶.]</ref> | ||
'''کاربرد:''' قرائت این آیه علاوه بر تلاوت روزمره، در اعمال و نمازهای مستحبی، از جمله «[[نماز شب اول قبر|نماز لیلةالدفن]]» (نماز شب اول قبر) سفارش شده است.<ref>فلسفی، آیت الکرسی پیام آسمانی توحید، ۱۳۵۱ش، ص۴ | '''کاربرد:''' قرائت این آیه علاوه بر تلاوت روزمره، در اعمال و نمازهای مستحبی، از جمله «[[نماز شب اول قبر|نماز لیلةالدفن]]» (نماز شب اول قبر) سفارش شده است.<ref>فلسفی، آیت الکرسی پیام آسمانی توحید، ۱۳۵۱ش، ص۴.</ref> | ||
== محتوای آیه == | == محتوای آیه == | ||
| خط ۴۳: | خط ۲۴: | ||
# مالکیت و احاطهٔ مطلق بر گسترهٔ آسمانها و زمین؛ | # مالکیت و احاطهٔ مطلق بر گسترهٔ آسمانها و زمین؛ | ||
# انحصار حق شفاعت به اذن الهی؛ | # انحصار حق شفاعت به اذن الهی؛ | ||
# عدم دشواری و رنج در تدبیر و نگهبانی کیهان.<ref>جوادی آملی، تفسیر تسنیم، ۱۳۸۸ش، ج۱۲، ص۹۸ ـ ۹۹ و ۱۰۴ ـ ۱۰۵ | # عدم دشواری و رنج در تدبیر و نگهبانی کیهان.<ref>جوادی آملی، تفسیر تسنیم، ۱۳۸۸ش، ج۱۲، ص۹۸ ـ ۹۹ و ۱۰۴ ـ ۱۰۵.</ref> | ||
=== مفهوم کرسی === | === مفهوم کرسی === | ||
