بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
امنیت عینی به وضعیت عینیِ نبود تهدید در محیط اشاره دارد، در حالیکه احساس امنیت، ادراک ذهنی فرد از این وضعیت است. این دو همواره منطبق نیستند؛ ممکن است در جامعهای امنیت عینی وجود داشته باشد اما به دلایلی مانند عملکرد رسانهها، شایعات یا تجربههای پیشین، مردم احساس ناامنی کنند. برعکس، گاهی با وجود تهدیدهای عینی، برخی افراد بهدلیل اعتماد بالا یا عدم آگاهی، احساس امنیت میکنند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/4054641/%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «وجود احساس امنیت در جامعه یک ضرورت است»، خبرگزاری مهر.]</ref> احساس ناامنی حتی در نبود ناامنی عینی نیز میتواند رفتارهای اجتماعی را مختل کند. برای نمونه، وقوع یک جرم ممکن است فقط چند قربانی مستقیم داشته باشد اما احساس ناامنی ناشی از آن، دامنهای گستردهتر یافته و آرامش روانی جمع بزرگی را برهم میزند.<ref>[https://www.omidnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-5/187232-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB «احساس عدم امنیت در جامعه؛ آینهای از واقعیت یا بازتابی از ترسهای درونی؟»، خبرگزاری امید.]</ref> | امنیت عینی به وضعیت عینیِ نبود تهدید در محیط اشاره دارد، در حالیکه احساس امنیت، ادراک ذهنی فرد از این وضعیت است. این دو همواره منطبق نیستند؛ ممکن است در جامعهای امنیت عینی وجود داشته باشد اما به دلایلی مانند عملکرد رسانهها، شایعات یا تجربههای پیشین، مردم احساس ناامنی کنند. برعکس، گاهی با وجود تهدیدهای عینی، برخی افراد بهدلیل اعتماد بالا یا عدم آگاهی، احساس امنیت میکنند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/4054641/%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «وجود احساس امنیت در جامعه یک ضرورت است»، خبرگزاری مهر.]</ref> احساس ناامنی حتی در نبود ناامنی عینی نیز میتواند رفتارهای اجتماعی را مختل کند. برای نمونه، وقوع یک جرم ممکن است فقط چند قربانی مستقیم داشته باشد اما احساس ناامنی ناشی از آن، دامنهای گستردهتر یافته و آرامش روانی جمع بزرگی را برهم میزند.<ref>[https://www.omidnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-5/187232-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB «احساس عدم امنیت در جامعه؛ آینهای از واقعیت یا بازتابی از ترسهای درونی؟»، خبرگزاری امید.]</ref> | ||
== | ==ابعاد و مؤلفههای احساس امنیت== | ||
=== | ===منظر روانشناختی (نیازهای درونی)=== | ||
این جنبه از امنیت، حالتی درونی و معطوف به فرد بوده که از برآورده شدن شش نیاز بنیادین شامل بقا، پیوندجویی، پیشرفت، قدرت، آزادی و تفریح نشئت میگیرد. بر این اساس، احساس امنیت روانی تابعی از نوع تعاملات فردی است؛ بهگونهایکه عواملی همچون احترام به استقلال، تجارب مثبت مشترک، گفتوگو برای حل تعارضات و خوشخلقی مایۀ تقویت آن و در مقابل، ارتباطات معیوب، اعمال کنترل بیرونی و بدخلقی، موجب تشدید ناامنی روانی میشوند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/220046/%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%8A%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%84%D8%B2%D9%85-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%85%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-6-%D9%86%D9%8A%D8% «احساس امنیت روانی، مستلزم بهرهمندی از 6 نیاز درونی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> | |||
=== | ===منظر جامعهشناختی (امنیت وجودی)=== | ||
از | در رویکردی متفاوت، امنیت وجودی بهمعنای درک نظم، استمرار و توانایی معنا بخشیدن به تجربیات زندگی است که ریشه در ناخودآگاه و تجربههای نخستینِ ارتباط با مراقب اولیه دارد. این پدیده بیش از آنکه امری شناختی باشد، ماهیتی عاطفی داشته و به ثبات هویت فرد در برابر دگرگونیها بازمیگردد؛ چنانکه در عصر مدرنیته، علیرغم کاهش برخی مخاطرات سنتی، ظهور پارامترهای ناشناخته و نوین، بازتعریف این امنیت را با چالشهای تازهای مواجه کرده است.<ref>گیدنز، پیامدهای مدرنیته، 1377ش، ص112.</ref> | ||
==ابعاد کارکردی احساس امنیت== | ==ابعاد کارکردی احساس امنیت== | ||
احساس امنیت در عرصههای مشخص زندگی اجتماعی و نهادی ظاهر میشود: | احساس امنیت در عرصههای مشخص زندگی اجتماعی و نهادی ظاهر میشود: | ||