زهرا فاضل (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
زهرا فاضل (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۱۱: خط ۱۱:
امنیت عینی به وضعیت عینیِ نبود تهدید در محیط اشاره دارد، در حالی‌که احساس امنیت، ادراک ذهنی فرد از این وضعیت است. این دو همواره منطبق نیستند؛ ممکن است در جامعه‌ای امنیت عینی وجود داشته باشد اما به‌ دلایلی مانند عملکرد رسانه‌ها، شایعات یا تجربه‌های پیشین، مردم احساس ناامنی کنند. برعکس، گاهی با وجود تهدیدهای عینی، برخی افراد به‌دلیل اعتماد بالا یا عدم آگاهی، احساس امنیت می‌کنند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/4054641/%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «وجود احساس امنیت در جامعه یک ضرورت است»، خبرگزاری مهر.]</ref> احساس ناامنی حتی در نبود ناامنی عینی نیز می‌تواند رفتارهای اجتماعی را مختل کند. برای نمونه، وقوع یک جرم ممکن است فقط چند قربانی مستقیم داشته باشد اما احساس ناامنی ناشی از آن، دامنه‌ای گسترده‌تر یافته و آرامش روانی جمع بزرگی را برهم می‌زند.<ref>[https://www.omidnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-5/187232-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB «احساس عدم امنیت در جامعه؛ آینه‌ای از واقعیت یا بازتابی از ترس‌های درونی؟»، خبرگزاری امید.]</ref>
امنیت عینی به وضعیت عینیِ نبود تهدید در محیط اشاره دارد، در حالی‌که احساس امنیت، ادراک ذهنی فرد از این وضعیت است. این دو همواره منطبق نیستند؛ ممکن است در جامعه‌ای امنیت عینی وجود داشته باشد اما به‌ دلایلی مانند عملکرد رسانه‌ها، شایعات یا تجربه‌های پیشین، مردم احساس ناامنی کنند. برعکس، گاهی با وجود تهدیدهای عینی، برخی افراد به‌دلیل اعتماد بالا یا عدم آگاهی، احساس امنیت می‌کنند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/4054641/%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «وجود احساس امنیت در جامعه یک ضرورت است»، خبرگزاری مهر.]</ref> احساس ناامنی حتی در نبود ناامنی عینی نیز می‌تواند رفتارهای اجتماعی را مختل کند. برای نمونه، وقوع یک جرم ممکن است فقط چند قربانی مستقیم داشته باشد اما احساس ناامنی ناشی از آن، دامنه‌ای گسترده‌تر یافته و آرامش روانی جمع بزرگی را برهم می‌زند.<ref>[https://www.omidnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-5/187232-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB «احساس عدم امنیت در جامعه؛ آینه‌ای از واقعیت یا بازتابی از ترس‌های درونی؟»، خبرگزاری امید.]</ref>


==مبانی<ref group="دیدگاه">کدامها مبانی هستند؟</ref> و انواع احساس امنیت<ref group="دیدگاه">لطفا با مطالعه دقیق منابع بررسی کنید که انواع احساس امنیت کدام موارد هستند؟ احساس امنیت روانی و درونی انواع یکی هست یا دو تا؟ از انواع هستند یا مثل بخش بعدی از ابعاد کارکردی؟ اصلا بحث انواع و ابعاد چه فرقی دارد؟ همین سؤالات درباره امنیت وجودی نیز مطرح است.</ref>==
==ابعاد و مؤلفه‌های احساس امنیت==
===احساس امنیت روانی و درونی===
===منظر روان‌شناختی (نیازهای درونی)===
احساس امنیت روانی حالتی درونی است که از برآورده شدن شش نیاز بنیادین ازجمله بقا، پیوندجویی، پیشرفت، قدرت، آزادی و تفریح پدید می‌آید. عواملی همچون احترام به استقلال فرد، تجارب مثبت مشترک، گفتگو برای حل تعارضات و خوش‌خلقی، این احساس را تقویت می‌کنند؛ در مقابل، ارتباطات معیوب، کنترل بیرونی، بدخلقی و فقدان تجارب مثبت، احساس ناامنی روانی را افزایش می‌دهند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/220046/%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%8A%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%84%D8%B2%D9%85-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%85%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-6-%D9%86%D9%8A%D8% «احساس امنیت روانی، مستلزم بهره‌مندی از 6 نیاز درونی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>   
این جنبه از امنیت، حالتی درونی و معطوف به فرد بوده که از برآورده شدن شش نیاز بنیادین شامل بقا، پیوندجویی، پیشرفت، قدرت، آزادی و تفریح نشئت می‌گیرد. بر این اساس، احساس امنیت روانی تابعی از نوع تعاملات فردی است؛ به‌گونه‌ای‌که عواملی همچون احترام به استقلال، تجارب مثبت مشترک، گفت‌وگو برای حل تعارضات و خوش‌خلقی مایۀ تقویت آن و در مقابل، ارتباطات معیوب، اعمال کنترل بیرونی و بدخلقی، موجب تشدید ناامنی روانی می‌شوند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/220046/%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%8A%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%84%D8%B2%D9%85-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%85%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-6-%D9%86%D9%8A%D8% «احساس امنیت روانی، مستلزم بهره‌مندی از 6 نیاز درونی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>   
====نقش ذکر الهی====
===منظر جامعه‌شناختی (امنیت وجودی)===
از منظر قرآن کریم، «ذکر الله» و یاد خدا، عامل اصلی ایجاد آرامش و اطمینان قلب است؛ چنان‌که آیۀ «أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ»،<ref>سورۀ رعد، آیۀ 28.</ref>  یاد خدا را مایۀ تسکین اضطراب معرفی می‌کند. در مقابل، روی‌گردانی از یاد خدا منشأ ناآرامی‌ها و نگرانی‌ها شمرده شده است.<ref> [https://rjqk.atu.ac.ir/article%205607.html فتحی، «رابطۀ احساس امنیت و بهداشت روانی در قرآن کریم»، 1391ش، ص110-112.]</ref><ref group="دیدگاه">در دیدگاه‌های قبلی این سؤال را مطرح کرده بودم که احساس امنیت چه ارتباطی با آرامش دارد؟ در این منبع ذکر و نیایش و دعا موجب آرامش و رفع ناآرامی و اضطراب معرفی شده است نه احساس امنیت.
در رویکردی متفاوت، امنیت وجودی به‌معنای درک نظم، استمرار و توانایی معنا بخشیدن به تجربیات زندگی است که ریشه در ناخودآگاه و تجربه‌های نخستینِ ارتباط با مراقب اولیه دارد. این پدیده بیش از آن‌که امری شناختی باشد، ماهیتی عاطفی داشته و به ثبات هویت فرد در برابر دگرگونی‌ها بازمی‌گردد؛ چنان‌که در عصر مدرنیته، علی‌رغم کاهش برخی مخاطرات سنتی، ظهور پارامترهای ناشناخته و نوین، بازتعریف این امنیت را با چالش‌های تازه‌ای مواجه کرده است.<ref>گیدنز، پیامدهای مدرنیته، 1377ش، ص112.</ref>


علاوه بر آن، این مطلب را باید در عوامل تقویت احساس امنیت گفت و یک عامل مهم احساس امنیت را دین‌داری معرفی کرد.
http://www.jss-isa.ir/article_21249.html
https://ecc.isc.ac/showJournal/24894/286335/3613501</ref>
===امنیت وجودی (هستی شناختی)===
از نظر گیدنز، «امنیت وجودی» احساس نظم و استمرار در رابطۀ با تجربیات فرد بوده که به توانایی افراد در معنا بخشیدن به زندگی بستگی دارد. این نوع امنیت نه پدیده‌ای شناختی بلکه عاطفی است و در ناخودآگاه آدمی ریشه دارد. سرچشمۀ آن به تجربه‌های کودکی و رابطه با مراقب اولیۀ آدمی بازمی‌گردد. مدرنیته با وجود کاهش برخی خطرات، پارامترهای خطرآفرین نوین و ناشناخته‌ای وارد زندگی انسان کرده است.<ref>گیدنز، پیامدهای مدرنیته، 1377ش، ص112.</ref><ref group="دیدگاه">یعنی امنیت وجودی نوعی از احساس امنیت است؟ من از این متن به چنین برداشتی نرسیدم. آیا منبع را چک کرده اید که حرف دقیق آن چیست؟ من به منبع دسترسی نداشتم</ref>
==ابعاد کارکردی احساس امنیت==
==ابعاد کارکردی احساس امنیت==
احساس امنیت در عرصه‌های مشخص زندگی اجتماعی و نهادی ظاهر می‌شود:
احساس امنیت در عرصه‌های مشخص زندگی اجتماعی و نهادی ظاهر می‌شود: