صفحه‌ای تازه حاوی «'''<big>روز ملی خلیج فارس؛</big>''' دهم اردیبهشت مصادف با سالروز اخراج پرتغالی‌ها از تنگه هرمز. == معرفی == == هدف == == تاریخچه نام‌گذاری == در آغاز سده شانزدهم میلادی و همزمان با اوج‌گیری استعمار اروپایی، پرتغال به آب‌های جنوب ایران وارد شد. اشغال جزی...» ایجاد کرد
 
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲: خط ۲:


== معرفی ==
== معرفی ==
پیشنهاد نامگذاری روز ملی خلیج‌فارس نخستین بار در دی‌ماه ۱۳۸۳ش توسط جعفری مرادی شهدادی، روزنامه‌نگار و پژوهشگر هرمزگانی، به استاندار وقت هرمزگان ارائه شد. این پیشنهاد در سال ۱۳۸۴ش در شورای فرهنگ عمومی کشور به تصویب رسید و دهم اردیبهشت به‌عنوان روز ملی خلیج‌فارس در تقویم رسمی ایران ثبت شد.
هرساله به مناسبت این روز، برنامه‌های گسترده‌ای در سراسر کشور و به‌ویژه در استان‌های ساحلی جنوب ایران برگزار می‌شود. یکی از مهم‌ترین این برنامه‌ها، «جشنواره خلیج‌فارس» که دبیرخانه دائمی آن در استان هرمزگان مستقر است.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1256291/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%DB%B1%DB%B0-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «استاد دانشگاه: روز ملی خلیج فارس، نمادی از مقاومت و پایداری ایرانیان است»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>


== هدف ==
== هدف ==
این نام‌گذاری با دو هدف صورت گرفته است:
۱. تأکید و پاسداری از هویت تاریخی و ملی این پهنه آبی به‌عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از تمدن و جغرافیای ایران.
۲. مقابله فعال با تحریفات تاریخی و رد ادعاهای بی‌اساس و جدید برخی کشورها در مورد نام جعلی خلیج عربی.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1256291/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%DB%B1%DB%B0-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «چرا ۱۰ اردیبهشت روز ملی خلیج فارس است؟»، خبرگزاری دانشجو.]</ref>


== تاریخچه نام‌گذاری ==
== تاریخچه نام‌گذاری ==
خط ۱۱: خط ۱۹:


== زمینه‌های نام‌گذاری ==
== زمینه‌های نام‌گذاری ==
اقدام برخی کشورهای عربی برای تغییر نام خلیج فارس، اقدامی مغایر با قوانین و حقوق بین‌الملل است. تغییر نام این خلیج، نه بحثی تاریخی، بلکه موضوعی کاملاً سیاسی است که ریشه‌های آن به دوران اشغال این منطقه توسط بریتانیا بازمی‌گردد. پس از شکست اعراب از اسرائیل در سال ۱۹۶۸م، برای انحراف افکار عمومی و پوشش تحقیر ناشی از این شکست، طرح تغییر نام خلیج فارس به‌طور جدی مطرح شد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1012979/%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7-%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3 سیف افجه‌ای، «رویدادها: گزارش روز ملی خلیج فارس»، 1389ش، ص6.]</ref>
انتتخاب روز ملی خلیج‌فارس، پاسخی نمادین به جنجال‌های مکرر بر سر نام این دریا است. جنجالی که طی دهه‌ها، بارها از سوی رسانه‌ها و سیاستمداران برخی کشورهای عرب‌زبان مانند امارات متحده عربی، کویت و عربستان سعودی دامن زده شده است. آنان با انگیزه‌های سیاسی و برای مقابله با ایران یا تأکید بر اختلافات موجود بر سر جزایر سه‌گانه، از نام جعلی خلیج عربی استفاده می‌کنند. این جریان، ریشه در دهه‌ها قبل دارد و بخشی از رویکرد سیاسی بلندمدت این کشورها محسوب می‌شود. ریشه‌های جعل نام، به دهۀ ۱۳۳۰ش و تحریک مستقیم استعمار انگلیس بازمی‌گردد. پس از ملی شدن صنعت نفت ایران و قطع روابط تهران و لندن، نماینده سیاسی انگلیس در بحرین از سال ۱۳۲۹ اصطلاح ساحل عربی را برای مناطق تحت‌الحمایه جنوب خلیج‌فارس رواج داد. به‌تدریج و با اهداف سیاسی، این عبارت به خلیج عربی تغییر یافت و سپس به کل این آبراه تعمیم داده شد. اصطلاح خلیج عربی برای نخستین‌بار به‌صورت مکتوب، توسط رودریک اوون، نماینده سیاسی انگلیس در خلیج‌فارس، در کتابی به همین نام در سال ۱۹۵۸م ارائه شد. او خود اعتراف کرده که در تمام کتاب‌ها و نقشه‌ها تنها نام «خلیج‌فارس» را دیده، اما ادعا کرده که چون ساکنان سواحل عرب‌زبان هستند، ادب حکم می‌کند نام آن تغییر کند. تا آن زمان هیچ اختلافی درباره نام خلیج‌فارس وجود نداشت و تمامی منابع معتبر جهانی، نقشه‌ها و دانشنامه‌ها در اروپا، آمریکا و آسیا، از این نام استفاده می‌کردند.<ref>[https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-9/710721-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3 «چرا امروز 10 اردیبهشت را روز ملی خلیج‌فارس نامگذاری کردند؟»، وب‌سایت اعتمادآنلاین.]</ref>
 
این اقدام از سوی برخی کشورهای عربی برای تغییر نام خلیج فارس، اقدامی مغایر با قوانین و حقوق بین‌الملل دانسته می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1012979/%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7-%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3 سیف افجه‌ای، «رویدادها: گزارش روز ملی خلیج فارس»، 1389ش، ص6.]</ref>
 
=== دلایل جعل نام خلیج فارس ===
دلایل طرف‌های عربی برای این جعل نام بر دو پایه استوار است:
۱. تمرکز بر ترکیب قومیتی کنونی ساکنان سواحل که عرب‌زبان هستند و نادیده گرفتن پیشینۀ تاریخی و تمدنی منطقه.
 
۲. استناد به عدم تبعیت سیاسی برخی سواحل از دولت مرکزی ایران در دوره‌هایی خاص.<ref>[https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-9/710721-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3 «چرا امروز 10 اردیبهشت را روز ملی خلیج‌فارس نامگذاری کردند؟»، وب‌سایت اعتمادآنلاین.]</ref>


== جایگاه در فرهنگ عمومی ایران ==
== جایگاه در فرهنگ عمومی ایران ==
خط ۱۷: خط ۳۳:
== منابع ==
== منابع ==


* «استاد دانشگاه: روز ملی خلیج فارس، نمادی از مقاومت و پایداری ایرانیان است»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 10 اردیبهشت 1404ش.
* «چرا امروز 10 اردیبهشت را روز ملی خلیج‌فارس نامگذاری کردند؟»، وب‌سایت اعتمادآنلاین، تاریخ درج مطلب: 10 اردیبهشت 1404ش.
* «چرا ۱۰ اردیبهشت روز ملی خلیج فارس است؟»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: 10 اردیبهشت 1404ش.
* «روز ملی خلیج فارس؛ تلاقی تاریخ، هویت و حاکمیت»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 5 اردیبهشت 1405ش.
* «روز ملی خلیج فارس؛ تلاقی تاریخ، هویت و حاکمیت»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 5 اردیبهشت 1405ش.
* سیف افجه‌ای، معصومه، «رویدادها: گزارش روز ملی خلیج فارس»، رویدادها و تحلیل‌ها، شماره 244، خرداد 1389ش.
* سیف افجه‌ای، معصومه، «رویدادها: گزارش روز ملی خلیج فارس»، رویدادها و تحلیل‌ها، شماره 244، خرداد 1389ش.


== پانویس ==
== پانویس ==