بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۳۶: | خط ۳۶: | ||
زمین در میان آسمانهای هفتگانه، آسمانها در احاطهٔ کرسی، و کرسی در درون عرش قرار میگیرد.<ref>[https://lib.eshia.ir/12832/4/170 مجلسی، لوامع صاحبقرانی، ۱۴۱۴ق، ج۴، ص۱۷۰.]</ref> بر این اساس، کرسی معادل «فلک ثوابت» (آخرین فلک سیارهای و جایگاه ستارگان ثابت) و عرش معادل «فلک اطلس» (بیرونیترین فلک و محرک نخستینِ سایر افلاک) انگاشته میشد.<ref>[https://www.ostad-mosavi.com/articles/56-تحقیق-پیرامون-افلاک/?action=print موسوی، «تحقیق پیرامون افلاک»، وبسایت استاد موسوی.]</ref> در این دیدگاه، دلیل توصیف عرش به عظمت نیز همین احاطهٔ کامل آن بر هستی بیان شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/12832/4/170 مجلسی، لوامع صاحبقرانی، ۱۴۱۴ق، ج۴، ص۱۷۰.]</ref> | زمین در میان آسمانهای هفتگانه، آسمانها در احاطهٔ کرسی، و کرسی در درون عرش قرار میگیرد.<ref>[https://lib.eshia.ir/12832/4/170 مجلسی، لوامع صاحبقرانی، ۱۴۱۴ق، ج۴، ص۱۷۰.]</ref> بر این اساس، کرسی معادل «فلک ثوابت» (آخرین فلک سیارهای و جایگاه ستارگان ثابت) و عرش معادل «فلک اطلس» (بیرونیترین فلک و محرک نخستینِ سایر افلاک) انگاشته میشد.<ref>[https://www.ostad-mosavi.com/articles/56-تحقیق-پیرامون-افلاک/?action=print موسوی، «تحقیق پیرامون افلاک»، وبسایت استاد موسوی.]</ref> در این دیدگاه، دلیل توصیف عرش به عظمت نیز همین احاطهٔ کامل آن بر هستی بیان شده است.<ref>[https://lib.eshia.ir/12832/4/170 مجلسی، لوامع صاحبقرانی، ۱۴۱۴ق، ج۴، ص۱۷۰.]</ref> | ||
== در فرهنگ عمومی<ref group="دیدگاه">به نظر می رسد که این بخش جای کاری بیشتری دارد. این قسمت مهم است و همین نکته است که این مقاله را از مقالات دیگر متمایز می سازد. میشود به کارهای پژوهشی در مورد آیت الکرسی را نیز آورد.</ref> == | == در فرهنگ عمومی و هنر<ref group="دیدگاه">به نظر می رسد که این بخش جای کاری بیشتری دارد. این قسمت مهم است و همین نکته است که این مقاله را از مقالات دیگر متمایز می سازد. میشود به کارهای پژوهشی در مورد آیت الکرسی را نیز آورد.</ref> == | ||
بر پایه باورهای رایج و برخی روایات، برای حفاظت خانه از جنیان، شیاطین و نیروهای منفی مانند طلسم و چشم زخم، آیتالکرسی را بر دیوار و نزدیک سقف مینویسند. افزون بر این در هنگام درخواست حاجتروایی و پیش از خواب هم این آیه خوانده میشود.<ref>[https://hirzrazavi.ir/خواص-اعجاز-آمیز-آیت-الکرسی-در-حل-مشکلات/ «خواص اعجازآمیز آیت الکرسی در حل مشکلات زندگی»، سایت حرز رضوی | بر پایه باورهای رایج و برخی روایات، برای حفاظت خانه از جنیان، شیاطین و نیروهای منفی مانند طلسم و چشم زخم، آیتالکرسی را بر دیوار و نزدیک سقف مینویسند. افزون بر این در هنگام درخواست حاجتروایی و پیش از خواب هم این آیه خوانده میشود.<ref>[https://hirzrazavi.ir/خواص-اعجاز-آمیز-آیت-الکرسی-در-حل-مشکلات/ «خواص اعجازآمیز آیت الکرسی در حل مشکلات زندگی»، سایت حرز رضوی.]</ref> | ||
بزرگترین تابلوی هنری آیتالکرسی جهان در ابعاد ۲/۲۰ در ۱/۶۰ متر در البرز ساخته شده و به حرم امام علی اهدا گردید. طراحی آن هشت ماه و اجرای آن بیش از شش ماه طول کشیده و همه مراحل بهصورت دستی انجام شده است. زمینه تابلو از جیر، حروف از برنز صیقلخورده و قاب آن از چوب منقوش به گلهای زیبا است.<ref>[https://iqna.ir/fa/amp/news/2797156 «ساخت بزرگترین تابلوی آیتالکرسی جهان در البرز»، خبرگزاری ایکنا.]</ref> | === بازتاب در هنر === | ||
آیتالکرسی در هنر ایرانیان گاه بر اشیای کاربردی زندگی روزمره چون سفال، پارچه، فلز، پیراهن و قالیچه نقش میبست. این حضور، بیانگر باور به نیروی حفاظتبخش آیه بود؛ گاهی برای پاسداری از خودِ اثر درمانند قاب آینه یا قالیچه و زمانی برای صیانت از محتوای درون آن، چنانکه بر جعبههای قرآن یا کتیبههای کاشی مساجد، امامزادهها و مدارس نگاشته میشد. در چنین آثاری، دور نگه داشتن انسان از بلا، اندوه و غم نیز ار اهداف اصلی هنرمند بهشمار میرفت.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1637489523-10480-1400-20.pdf ساریخانی و هاشمی زرجآباد، «پژوهشی تحلیلی بر کتیبهنگاری آیةالکرسی در آثار هنری ایرانیان»، ص۷۸ ـ ۷۹.]</ref> ایرانیان در ساخت خانهها آیتالکرسی را بر سردر ورودی آن نصب میکنند. خواندن این آیه هنگام بیرونرفتن و برای برآوردهشدن حاجت سفارش شده و این اقدام شاید در راستای عمل به همین حدیث باشد.<ref>[https://tabriz.iqna.ir/fa/news/3746663/آیات-قرآن-زینت-بخش-سر-در-خانههای-ایرانیان صادقی، «آیات قرآن، زینتبخش سردر خانههای ایرانیان»، خبرگزاری ایکنا.]</ref> | |||
هنرمندان قالیباف در تاریخ ایران آیتالکرسی را نماد و پیامی توحیدی برشمردهاند. آنان به ویژه در عصر صفویه در حاشیه بزرگ قالیچههای سالتینگ محرابی و سجادهای از نقش این آیه استفاده کردهاند.<ref>[https://rajshomar.birjand.ac.ir/article_1779_f2f89581a8736749829e7b899b31136a.pdf وندشعاری و عسکری، «بررسی و تحلیل آیات و احادیث در قالیهای دوره صفویه »، ص۱۱۵ و ۱۲۲.]</ref> بزرگترین تابلوی هنری آیتالکرسی جهان در ابعاد ۲/۲۰ در ۱/۶۰ متر در البرز ساخته شده و به حرم امام علی اهدا گردید. طراحی آن هشت ماه و اجرای آن بیش از شش ماه طول کشیده و همه مراحل بهصورت دستی انجام شده است. زمینه تابلو از جیر، حروف از برنز صیقلخورده و قاب آن از چوب منقوش به گلهای زیبا است.<ref>[https://iqna.ir/fa/amp/news/2797156 «ساخت بزرگترین تابلوی آیتالکرسی جهان در البرز»، خبرگزاری ایکنا.]</ref> | |||
آیتالکرسی گاه به صورت مستقیم در هنر شعر بازتاب داشته است. امید مجد چنین سروده است: | |||
نباشد جز الله پروردگار که زنده است و پاینده آن کردگار | |||
نگیرد خدا را کسالت فرا نه هرگز به خواب اندر آید خدا | |||
زمین و سماوات از آن اوست همه ملک گیتی بهفرمان اوست | |||
چه کس راست در پیش یزدان سزا شفاعت کند جز به اذن خدا | |||
ز روز ازل تا به شام ابد بداند همه چیز از نیک و بد | |||
به چیزی از علم یگانه اله احاطه ندارد کسی هیچ گاه | |||
جز آنچه بخواهد خدای نکو که مردم بدانند از علم او | |||
بود وسعت علم او بیکران فراتر ز ارض است و هفت آسمان | |||
ندارد بر او زحمتی حفظشان علی و عظیم است آن بینشان<ref>[https://neyshabur1.ir/elements/%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AC%D8%AF/ «مشاهیر علمی و فرهنگی نیشابور»، سایت نیشابورشناسی.]</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۶۲: | خط ۸۵: | ||
* فولادوند، محمدمهدی، ترجمه قرآن، تهران، دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی، چاپ دوم، ۱۴۱۸ق. | * فولادوند، محمدمهدی، ترجمه قرآن، تهران، دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی، چاپ دوم، ۱۴۱۸ق. | ||
* مجلسی، محمدباقر، لوامع صاحبقرانی، قم، مؤسسه اسماعیلیان، ۱۴۱۴ق. | * مجلسی، محمدباقر، لوامع صاحبقرانی، قم، مؤسسه اسماعیلیان، ۱۴۱۴ق. | ||
* «مشاهیر علمی و فرهنگی نیشابور»، سایت نیشابورشناسی، تاریخ بازدید: ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ش. | |||
* مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، بیجا، بینا، بیتا. | * مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، بیجا، بینا، بیتا. | ||
* موسوی، سید علی، «تحقیق پیرامون افلاک»، وبسایت استاد موسوی، تاریخ درج مطلب: ۲۸ خرداد ۱۳۹۵ش، تاریخ بازدید: ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ش. | * موسوی، سید علی، «تحقیق پیرامون افلاک»، وبسایت استاد موسوی، تاریخ درج مطلب: ۲۸ خرداد ۱۳۹۵ش، تاریخ بازدید: ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ش. | ||
* وندشعاری، علی و پردیس عسکری، «بررسی و تحلیل آیات و احادیث در قالیهای دوره صفویه »، در دوفصلنامه رجشمار، شماره۲، ۱۳۹۹ش. | |||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
