جز حمید فاضل صفحهٔ شاهنامه‌ خوانی را به شاهنامه‌‌خوانی منتقل کرد
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
خط ۲۲: خط ۲۲:
نولدکه، حماسۀ ملی ایـران، ۱۳۶۹ش، ص۱۵-۲۰.</ref>  
نولدکه، حماسۀ ملی ایـران، ۱۳۶۹ش، ص۱۵-۲۰.</ref>  
==کارکردها==
==کارکردها==
از آن‌جایی که بسیاری از داستان‌های شاهنامه، دارای مفاهیمی همچون پیروزی نیکی بر بدی و استیلای نیروی خیر بر نیروی شر است، از اصلی‌ترین انگیزه‌های شاهنامه‌خوانی توسط پادشاهان و درباریان و گوش فرادادن به داستان‌های شاهان پیشین، پی‌بردن سلاطین به کارهای نیک و بد گذشتگان، پیروی از اعمال و رفتار نیک آنها و نیز دوری از اعمال بدِ آنها بوده است.<ref>اسدی طوسی، گرشاسب‌نامه، ۱۳۵۴ش، ص۲۶۴.</ref><br>
از آن‌جایی که بسیاری از داستان‌های [[شاهنامه]]، دارای مفاهیمی همچون پیروزی نیکی بر بدی و استیلای نیروی خیر بر نیروی شر است، از اصلی‌ترین انگیزه‌های شاهنامه‌خوانی توسط پادشاهان و درباریان و گوش فرادادن به داستان‌های شاهان پیشین، پی‌بردن سلاطین به کارهای نیک و بد گذشتگان، پیروی از اعمال و رفتار نیک آنها و نیز دوری از اعمال بدِ آنها بوده است.<ref>اسدی طوسی، گرشاسب‌نامه، ۱۳۵۴ش، ص۲۶۴.</ref><br>
    
    
این سنت، به پادشاهان و دربار خلفای پس از اسلام نیز نفوذ کرده بود. از آن جمله می‌توان به سلطان محمود غزنوی اشاره کرد که بسیار در پی تقلید از کردار و اعمال شاهان گذشته بود<ref>بیهقی، تاریخ، ۱۳۵۶ش، ص660.</ref>  و علاقۀ بسیار به گوش‌دادن به شاهنامه‌خوانان و سایر دفترخوانان داشته است.<ref>ریاحی، سرچشمه‌های فردوسی‌شناسی، ۱۳۷۲ش، ص194-195.</ref><br>
این سنت، به پادشاهان و دربار خلفای پس از اسلام نیز نفوذ کرده بود. از آن جمله می‌توان به سلطان محمود غزنوی اشاره کرد که بسیار در پی تقلید از کردار و اعمال شاهان گذشته بود<ref>بیهقی، تاریخ، ۱۳۵۶ش، ص660.</ref>  و علاقۀ بسیار به گوش‌دادن به شاهنامه‌خوانان و سایر دفترخوانان داشته است.<ref>ریاحی، سرچشمه‌های فردوسی‌شناسی، ۱۳۷۲ش، ص194-195.</ref><br>
    
    
مردمِ عادی نیز از شنیدن شاهنامه‌خوانی لذت برده و به‌منظور سرگرمی گوش می‌دادند. پژوهشگران بر این باورند که روایت این داستان‌ها، خصلت‌های پاکدامنی، سلحشوری و پهلوانی را در میان مردم زنده نگه داشته و همچون پندِ پیران عمل می‌کرده است. شاهنامه‌پژوهان، از جمله انگیزه‌های امروزی برای شاهنامه‌خوانی را آشنایی شنوندگان با آثار حماسی و پهلوانی و نیز آشنایی نسل جدید با ارزش‌های والای جوانمردی می‌دانند.<ref> [http://agahimarket.com/%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ «شاهنامه‌خوانی چیست؟»، وبلاگ آگهی مارکت، تاریخ بارگذاری: 25 آبان 1400ش.]</ref>  
مردمِ عادی نیز از شنیدن شاهنامه‌خوانی لذت برده و به‌منظور سرگرمی گوش می‌دادند. پژوهشگران بر این باورند که روایت این داستان‌ها، خصلت‌های پاکدامنی، سلحشوری و پهلوانی را در میان مردم زنده نگه داشته و همچون پندِ پیران عمل می‌کرده است. شاهنامه‌پژوهان، از جمله انگیزه‌های امروزی برای شاهنامه‌خوانی را آشنایی شنوندگان با آثار حماسی و پهلوانی و نیز آشنایی نسل جدید با ارزش‌های والای جوانمردی می‌دانند.<ref> [http://agahimarket.com/%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ «شاهنامه‌خوانی چیست؟»، وبلاگ آگهی مارکت، تاریخ بارگذاری: 25 آبان 1400ش.]</ref>
 
==شیوه و آداب شاهنامه‌خوانی==
==شیوه و آداب شاهنامه‌خوانی==
# مکان اجرا: در بسیاری از منابع، به خواندن شاهنامه در میان جمع‌های کوچک و بزرگ اشاره شده است. برای مثال، در داراب‌نامه، عبارت «خواندیم در حضور دوستان»، به شاهنامه‌خوانی در میان جمع اشاره دارد.<ref>بیغمی، داراب‌نامه، ۱۳۳۹ش، ج1، ص271.</ref>  گاهی، خواندن شاهنامه در کوچه و بازار نیز صورت می‌گرفته که هدف از آن، بیشتر استفاده‌های تبلیغاتی بوده است.<ref>قزوینی رازی، نقض، ۱۳۵۸ش، ص67.</ref>  از جمله اماکن مشهور برای شاهنامه‌خوانی، از دورۀ صفویان به بعد نیز قهوه‌خانه‌ها بوده است.<ref>نصرآبادی، تذکره، ۱۳۷۸ش، ج1، ص207.</ref>   
# مکان اجرا: در بسیاری از منابع، به خواندن شاهنامه در میان جمع‌های کوچک و بزرگ اشاره شده است. برای مثال، در داراب‌نامه، عبارت «خواندیم در حضور دوستان»، به شاهنامه‌خوانی در میان جمع اشاره دارد.<ref>بیغمی، داراب‌نامه، ۱۳۳۹ش، ج1، ص271.</ref>  گاهی، خواندن شاهنامه در کوچه و بازار نیز صورت می‌گرفته که هدف از آن، بیشتر استفاده‌های تبلیغاتی بوده است.<ref>قزوینی رازی، نقض، ۱۳۵۸ش، ص67.</ref>  از جمله اماکن مشهور برای شاهنامه‌خوانی، از دورۀ صفویان به بعد نیز قهوه‌خانه‌ها بوده است.<ref>نصرآبادی، تذکره، ۱۳۷۸ش، ج1، ص207.</ref>