زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:آجیدهدوزی.jpg|thumb|نمونهای از کوسنهای آجیدهدوزی شده]] | [[پرونده:آجیدهدوزی.jpg|thumb|نمونهای از کوسنهای آجیدهدوزی شده]] | ||
{{درشت|'''آجیدهدوزی'''}}؛ نوعی سوزندوزی ظریف و رودوزی سنتی ایرانی بر روی پارچه. | {{درشت|'''آجیدهدوزی'''}}؛ نوعی سوزندوزی ظریف و رودوزی سنتی ایرانی بر روی پارچه. | ||
آجیدهدوزی یا [[سوزندوزی]] آجیده، یکی از روشهای سنتی و هنری در [[صنایع دستی]] ایران است که در آن از نخهای رنگی و سوزن برای ایجاد طرحهای زیبا و متنوع روی پارچه استفاده میشود. این هنر بیشتر در مناطق مرکزی ایران، بهویژه در شهرهای [[کرمان (شهر)|کرمان]]، [[اصفهان]] و [[کاشان]]، رواج دارد. آجیدهدوزی بهدلیل استفاده از گرههای کوچک و متراکم، با دیگر روشهای سوزندوزی مانند قلابدوزی یا گلدوزی متفاوت است. این گرهها باعث میشوند طرحها برجستهتر و بادوامتر بهنظر برسند. این هنر زیبا نهتنها نشاندهنده خلاقیت و مهارت هنرمندان ایرانی است، بلکه بخشی از فرهنگ و هویت ایرانی محسوب میشود. | |||
== واژهشناسی آجیدهدوزی == | == واژهشناسی آجیدهدوزی == | ||
| خط ۲۷: | خط ۲۹: | ||
== تکنیکهای آجیدهدوزی == | == تکنیکهای آجیدهدوزی == | ||
در هنر آجیدهدوزی همواره به دو اصل توجه میشود: ۱. انتخاب دقیق و هارمونی رنگها، ۲. به کار بردن قطعات بیشتر.<ref>صبا، نگرشی بر روند سوزندوزیهای سنتی ایرانی از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز، ۱۳۷۰ش، ص۱۰۵.</ref> | در هنر آجیدهدوزی همواره به دو اصل توجه میشود: ۱. انتخاب دقیق و هارمونی رنگها، ۲. به کار بردن قطعات بیشتر.<ref>صبا، نگرشی بر روند سوزندوزیهای سنتی ایرانی از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز، ۱۳۷۰ش، ص۱۰۵.</ref> | ||
=== آجیدهدوزی با پنبه === | === آجیدهدوزی با پنبه === | ||
[[پرونده:آجیدهدوزی۲.jpg|thumb|بالش پنبه ای آجیده]] | [[پرونده:آجیدهدوزی۲.jpg|thumb|بالش پنبه ای آجیده]] | ||
برای آجیدهدوزی با پنبه، ابتدا باید چِلواری را به پارچهٔ رویه دوخت و سپس میان پارچه رویه و آستر، یک لایه از [[پنبه]] قرار داد. در این مرحله، طرح مورد نظر را روی کاغذ پیاده کرده و پس از آن، با سنجاق روی آن را سوراخسوراخ میکنند. در مرحله بعدی، از پودر گچ یا زغال (بستگی به روشن یا تیره بودن رنگ پارچه)، برای انتقال نقش به پارچه استفاده میکنند. امروزه، از وسایلی همچون کاربن، خطکش، نقاله و گونیا برای همین منظور استفاده میشود. در مرحله آخر، دوخت شروع میشود.<ref>فرخسرشت و دیگران، سوزندوزی صنایع دستی، ۱۳۶۴ش، ص۵۲.</ref> | برای آجیدهدوزی با پنبه، ابتدا باید چِلواری را به پارچهٔ رویه دوخت و سپس میان پارچه رویه و آستر، یک لایه از [[پنبه]] قرار داد. در این مرحله، طرح مورد نظر را روی کاغذ پیاده کرده و پس از آن، با سنجاق روی آن را سوراخسوراخ میکنند. در مرحله بعدی، از پودر گچ یا زغال (بستگی به روشن یا تیره بودن رنگ پارچه)، برای انتقال نقش به پارچه استفاده میکنند. امروزه، از وسایلی همچون کاربن، خطکش، نقاله و گونیا برای همین منظور استفاده میشود. در مرحله آخر، دوخت شروع میشود.<ref>فرخسرشت و دیگران، سوزندوزی صنایع دستی، ۱۳۶۴ش، ص۵۲.</ref> | ||
=== آجیدهدوزی لایهدار === | === آجیدهدوزی لایهدار === | ||
در این روش، بین لایهٔ رویه و آستر، از یک لایه [[پنبه|پنبهای]] استفاده شده و هر سه لایه با سوزن بههم دوخته میشوند. پس از آن، کار طراحی و دوخت نقشها صورت میگیرد. | در این روش، بین لایهٔ رویه و آستر، از یک لایه [[پنبه|پنبهای]] استفاده شده و هر سه لایه با سوزن بههم دوخته میشوند. پس از آن، کار طراحی و دوخت نقشها صورت میگیرد.<ref>صبا، نگرشی بر روند سوزندوزیهای سنتی ایرانی از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز، ۱۳۷۰ش، ص۱۰۵؛ سیدصدر، دائرةالمعارف هنرهای صنایع دستی و حِرف مربوط به آن، ۱۳۸۶ش، ص69.</ref> | ||
=== آجیدهدوزی لایهدار با رویه | === آجیدهدوزی لایهدار با رویه تکهدوزی یا چهلتکه === | ||
در این روش، از طرحهای درهم و بدون نظم استفاده میشد؛ اما امروزه هنرمندان از برشهای ششگوش و منظم برای این منظور استفاده میکنند.<ref>صبا، نگرشی بر روند سوزندوزیهای سنتی ایرانی از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز، ۱۳۷۰ش، ص۱۰۵؛ سیدصدر، دائرةالمعارف هنرهای صنایع دستی و حِرف مربوط به آن، ۱۳۸۶ش، ص69.</ref> | در این روش، از طرحهای درهم و بدون نظم استفاده میشد؛ اما امروزه هنرمندان از برشهای ششگوش و منظم برای این منظور استفاده میکنند.<ref>صبا، نگرشی بر روند سوزندوزیهای سنتی ایرانی از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز، ۱۳۷۰ش، ص۱۰۵؛ سیدصدر، دائرةالمعارف هنرهای صنایع دستی و حِرف مربوط به آن، ۱۳۸۶ش، ص69.</ref> | ||
