سعید مقدم (بحث | مشارکت‌ها)
سعید مقدم (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۶۱: خط ۶۱:
دیروز، گر از غنچه به سر تاج کیان داشت}}
دیروز، گر از غنچه به سر تاج کیان داشت}}
==طرز پوشیدن دستار==
==طرز پوشیدن دستار==
پیچیدن دستار به شیوۀ عمامه، نیازمند مهارت بود و در گذشته افرادی با عنوان عمامه‌پیچ از این راه امرار معاش می‌کردند. شیوۀ بستن دستار در مناطق مختلف ایران تفاوت داشت؛ برای نمونه، در برخی نواحی، دنبالۀ عمامه را بر شانه می‌انداختند تا در صورت نیاز چهره را با آن بپوشانند. در خراسان نیز دهقانان بخشی از دستار را به‌صورت تاج‌مانند بر سر نگه می‌داشتند که نشانۀ دارایی و جایگاه اجتماعی آنان بود.<ref>خزائلی، واژه‌نامه پوشش سر در ایران، ۱۳۸۰ش، ص۶۲و۶۵.</ref> زاهدان و صوفیان نیز دستار را به گونه‌ای می‌بستند که یک پیچ آن از زیر زنخدان می‌گذشت و سر دیگرش بر دوش می‌افتاد؛ این نوع دستار «تحت‌الحَنَک» نام داشت.<ref>غیبی، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، ۱۳۸۵ش، ص۳۲۷.</ref>   
پیچیدن دستار به شیوۀ عمامه، نیازمند مهارت بود و در گذشته افرادی با عنوان عمامه‌پیچ از این راه امرار معاش می‌کردند. شیوۀ بستن دستار در مناطق مختلف ایران تفاوت داشت؛ برای نمونه، در برخی نواحی، دنبالۀ عمامه را بر شانه می‌انداختند تا در صورت نیاز چهره را با آن بپوشانند. در خراسان نیز دهقانان بخشی از دستار را به‌صورت تاج‌مانند بر سر نگه می‌داشتند که نشانۀ دارایی و جایگاه اجتماعی آنان بود.<ref>خزائلی، واژه‌نامه پوشش سر در ایران، ۱۳۸۰ش، ص۶۲و۶۵.</ref> زاهدان و صوفیان نیز دستار را به گونه‌ای می‌بستند که یک پیچ آن از زیر زنخدان می‌گذشت و سر دیگرش بر دوش می‌افتاد؛ این نوع دستار تحت‌الحَنَک نام داشت.<ref>غیبی، هشت هزار سال تاریخ پوشاک اقوام ایرانی، ۱۳۸۵ش، ص۳۲۷.</ref>   
==عوامل مؤثر در شیوه بستن دستار==
==عوامل مؤثر در شیوه بستن دستار==
عوامل پیدا و نا‌پیدایی در بستن دستار دخیل هستند؛ به‌طور مثال سنت‌ها و سفارشات دینی یکی از مواردی است که بر نحوه بستن دستار تأثیر‌گذار بوده است. نوع دیگر آن، تقلید از رفتار مرشد و یا شخصیتی محبوب در اجتماع است که مردم برای نمایش هم‌فکری و هم‌سویی خود با او به تقلید پوشش می‌پردازند. دستار بستن امیرعلی‌شیر نوایی که بعد‌ها به‌طرز میرعلی شیری از آن یاد شده یکی از این برخوردها است و یا «ابازه پاشا» عثمانی به‌علت محبوبیت باعث ترویج روشی در بستن  دستار پس از مرگ خود شد. <ref> [https://lire.modares.ac.ir/article-41-41992-fa.pdf موسوی، «اشارات و مضمون‌های دستار و دستاربندی در ادبیات»، 1398ش، ص150.]</ref>
عوامل متعددی در بستن دستار دخیل هستند؛ به‌طور مثال سنت‌ها و سفارشات دینی یکی از مواردی است که بر نحوه بستن دستار تأثیر‌گذار بوده است. نوع دیگر آن، تقلید از رفتار مرشد و یا شخصیتی محبوب در اجتماع است که مردم برای نمایش هم‌فکری و هم‌سویی خود با او به تقلید پوشش می‌پردازند. دستار بستن امیرعلی‌شیر نوایی که بعد‌ها به‌طرز میرعلی شیری از آن یاد شده یکی از این برخوردها است و یا ابازه پاشا عثمانی به‌علت محبوبیت باعث ترویج روشی در بستن  دستار پس از مرگ خود شد.<ref> [https://lire.modares.ac.ir/article-41-41992-fa.pdf موسوی، «اشارات و مضمون‌های دستار و دستاربندی در ادبیات»، 1398ش، ص150.]</ref>


==دستار در فرهنگ ایرانی - اسلامی==
==دستار در فرهنگ ایرانی - اسلامی==