بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
جز ویکی سازی
خط ۱۳: خط ۱۳:
مثنوی‌های پنج‌گانۀ نظامی از لحاظ ساختاری، هیچ کدام با دیگری یکسان نیست؛ یعنی پنج مثنوی، پنج ساختار جداگانه دارند. مثنوی‌ها به‌صورتی تنظیم شده‌اند که چیزی کم یا اضافه در آنها دیده نمی‌شود؛ بلکه همه مناسب با هم و در ذات خود تازه‌اند.<ref>[https://www.honaronline.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA-8/170753-%D9%BE%D9%86%D8%AC-%DA%AF%D9%86%D8%AC-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AD%D9%84%D9%82%D9%87-%D9%88%D8%B5%D9%84-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «پنج گنج نظامی حلقۀ وصل کشورهای فارسی‌زبان است»، هنر آنلاین.] </ref>   
مثنوی‌های پنج‌گانۀ نظامی از لحاظ ساختاری، هیچ کدام با دیگری یکسان نیست؛ یعنی پنج مثنوی، پنج ساختار جداگانه دارند. مثنوی‌ها به‌صورتی تنظیم شده‌اند که چیزی کم یا اضافه در آنها دیده نمی‌شود؛ بلکه همه مناسب با هم و در ذات خود تازه‌اند.<ref>[https://www.honaronline.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA-8/170753-%D9%BE%D9%86%D8%AC-%DA%AF%D9%86%D8%AC-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AD%D9%84%D9%82%D9%87-%D9%88%D8%B5%D9%84-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «پنج گنج نظامی حلقۀ وصل کشورهای فارسی‌زبان است»، هنر آنلاین.] </ref>   
==منظومه‌های خمسۀ نظامی==
==منظومه‌های خمسۀ نظامی==
===1. مخزن الاسرار===
===مخزن الاسرار===
مخزن الاسرار، نام نخستین منظومه‌ای است که حکیم نظامی در 40 سالگی سروده و به «فخرالدین بهرام‌شاه»، تقدیم کرده است.  این منظومه، درون‌مایۀ زاهدانه و پندآمیز دارد و در یک مقدمۀ مفصل (شامل نعت، ستایش و معراج رسول) و بیست مقاله تنظیم شده که هر کدام داستان و حکایت تعلیمی و اخلاقی را در مسائل دینی و اجتماعی شرح می‌دهد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240862/%D8%AE%D9%85%D8%B3%D9%87-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C شایگان‌فر، «خمسه نظامی»، وب‌سایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref>  برای مثال، نظامی در یکی از مقاله‌ها، «دشمن دانا» را بهتر از «دوست نادان» معرفی می‌کند و برای اثبات مدعا داستان تمثیلی می‌آورد تا خواننده به‌صورت ملموس، به برتری دانایی بر نادانی پی ببرد.<ref>[https://www.irna.ir/news/84259466/%D9%BE%D9%86%D8%AC-%DA%AF%D9%86%D8%AC-%DA%AF%D9%86%D8%AC%D9%88%DB%8C «پنج گنج‌ گنجوی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
{{اصلی|مخزن الاسرار}}
مخزن الاسرار، نام نخستین منظومه‌ای است که حکیم نظامی در ۴۰ سالگی سروده و به «فخرالدین بهرام‌شاه»، تقدیم کرده است.  این منظومه، درون‌مایۀ زاهدانه و پندآمیز دارد و در یک مقدمۀ مفصل (شامل نعت، ستایش و معراج رسول) و بیست مقاله تنظیم شده که هر کدام داستان و حکایت تعلیمی و اخلاقی را در مسائل دینی و اجتماعی شرح می‌دهد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/240862/%D8%AE%D9%85%D8%B3%D9%87-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C شایگان‌فر، «خمسه نظامی»، وب‌سایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref>  برای مثال، نظامی در یکی از مقاله‌ها، «دشمن دانا» را بهتر از «دوست نادان» معرفی می‌کند و برای اثبات مدعا داستان تمثیلی می‌آورد تا خواننده به‌صورت ملموس، به برتری دانایی بر نادانی پی ببرد.<ref>[https://www.irna.ir/news/84259466/%D9%BE%D9%86%D8%AC-%DA%AF%D9%86%D8%AC-%DA%AF%D9%86%D8%AC%D9%88%DB%8C «پنج گنج‌ گنجوی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
 
===2. خسرو و شیرین===
===2. خسرو و شیرین===
خسرو و شیرین، عنوان دومین منظومۀ خمسۀ نظامی است که از شاهکارهای ادب غنایی در [[زبان فارسی]] محسوب می‌شود. در این اثر، عشق «خُسرُو» (پادشاه ساسانی) به «شیرین» (شهزادۀ ارمن) به‌نظم درآمده است. در خلال این داستان عاشقانه، از عشق «فرهاد کوهکن» نیز سخن به میان آمده است. شیرین در این منظومه، در قالب یک معشوق متعالی این دنیا تصویر شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/84259466/%D9%BE%D9%86%D8%AC-%DA%AF%D9%86%D8%AC-%DA%AF%D9%86%D8%AC%D9%88%DB%8C «پنج گنج‌ گنجوی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>       
خسرو و شیرین، عنوان دومین منظومۀ خمسۀ نظامی است که از شاهکارهای ادب غنایی در [[زبان فارسی]] محسوب می‌شود. در این اثر، عشق «خُسرُو» (پادشاه ساسانی) به «شیرین» (شهزادۀ ارمن) به‌نظم درآمده است. در خلال این داستان عاشقانه، از عشق «فرهاد کوهکن» نیز سخن به میان آمده است. شیرین در این منظومه، در قالب یک معشوق متعالی این دنیا تصویر شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/84259466/%D9%BE%D9%86%D8%AC-%DA%AF%D9%86%D8%AC-%DA%AF%D9%86%D8%AC%D9%88%DB%8C «پنج گنج‌ گنجوی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>