زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{درشت|'''آغوز؛'''}} اولین شیر مادر که در روزهای اولیه تولد نوزاد ترشح می‌شود.
{{درشت|'''آغوز؛'''}} اولین شیر مادر که در روزهای اولیه تولد نوزاد ترشح می‌شود.


آغوز شیر اولیه‌ای است که در سینه مادر در طول بارداری تولید می‌شود. این شیر هنگام تولد نوزاد و با مکیدن سینه مادر توسط نوزاد برای اولین‌بار ترشح می‌شود. نام دیگر آغوز، «کلستروم» یا «ماک» است. ساخت آغوز از ماه سوم یا چهارم بارداری آغاز می‌شود. از مهم‌ترین ویژگی‌های آغوز، ترکیبات غنی و خاصیت آنتی‌بادی آن بوده که ایمنی بدن نوزاد را به‌ویژه در برابر زردی و پیشرفت یرقان، افزایش می‌دهد.
آغوز شیر اولیه‌ای است که در سینه مادر در طول بارداری تولید می‌شود. این شیر هنگام تولد نوزاد و با مکیدن سینه مادر توسط نوزاد برای اولین‌بار ترشح می‌شود. نام دیگر آغوز، کلستروم یا ماک است. ساخت آغوز از ماه سوم یا چهارم بارداری آغاز می‌شود. از مهم‌ترین ویژگی‌های آغوز، ترکیبات غنی و خاصیت آنتی‌بادی آن بوده که ایمنی بدن نوزاد را به‌ویژه در برابر زردی و پیشرفت یرقان، افزایش می‌دهد.


== ترکیبات آغوز ==
== ترکیبات آغوز ==
[[شیر مادر]] تا قبل از دوسالگی [[کودک|کودک،]] متناسب با رشد و سن کودک دارای ترکیبات متنوعی است.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref> آغوز یا شیر اولیه، مایع غلیظ و شفافی است که رنگ آن تقریباً زرد است.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> رنگ زرد آغوز به‌دلیل ویتامین A موجود در آن است.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری.]</ref> ترکیبات اصلی آغوز شامل حجم بیشتری پروتئین، ویتامین‌های محلول در چربی و برخی مواد معدنی مانند سدیم بوده و حجم کمتری از کربوهیدرات، چربی و ویتامین‌های محلول در [[آب]]، در آن وجود دارد. وجود میزان کمتر چربی و کربوهیدرات در شیر اولیه سبب هضم آسان آن شده است. آغوز، سرشار از آنتی‌بادی‌ها و ایمونوگلوبین‌هایی است که نقش حیاتی در ایمنی‌بخشی بدن نوزاد ایفا می‌کنند.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]؛ [https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref>
[[شیر مادر]] تا قبل از دوسالگی نوزاد، متناسب با رشد و سن نوزاد دارای ترکیبات متنوعی است.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref> آغوز یا شیر اولیه، مایع غلیظ و شفافی است که رنگ آن تقریباً زرد است.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> رنگ زرد آغوز به‌دلیل ویتامین A موجود در آن است.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری.]</ref> ترکیبات اصلی آن شامل حجم بیشتری پروتئین، ویتامین‌های محلول در چربی و برخی مواد معدنی مانند سدیم بوده و حجم کمتری از کربوهیدرات، چربی و ویتامین‌های محلول در [[آب]]، در آن وجود دارد. وجود میزان کمتر چربی و کربوهیدرات در شیر اولیه سبب هضم آسان آن شده است. آغوز، سرشار از آنتی‌بادی‌ها و ایمونوگلوبین‌هایی است که نقش حیاتی در ایمنی‌بخشی بدن نوزاد ایفا می‌کنند.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]؛ [https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref>


== خواص آغوز ==
== خواص آغوز ==
شیر آغوز دارای حجم محدودی است که در هر نوبت شیردهی بیش از یک یا دو قاشق مرباخوری ترشح نمی‌شود.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> این مقدار آغوز با وجود حجم کم؛<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری.]</ref> اما مقوی بوده<ref>[https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref> و نیاز نوزاد را تأمین می‌کند.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> برخی کارشناسان از آغوز یا کلستروم به‌عنوان «شیر پرقدرت» یاد کرده‌اند. وجود آنتی‌بادی و ایمونوگلوبین در آغوز، سبب ایمنی نوزاد در برابر باکتری و ویروس‌ها می‌شود.<ref>[https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref> همچنین وجود پروتئین و ترکیبات آنتی‌اکسیدانی موجود در آغوز، مهم‌ترین عامل ایجاد ایمنی‌بخشی، مقاومت<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو]</ref> و حفاظت نوزاد در برابر عفونت‌ها است.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> از دیگر خواص آغوز، اثر ملینی این شیر است که به نوزاد کمک می‌کند، مدفوع قیرگون اولیه (مکونیوم) را راحت‌تر دفع کند.<ref>[https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref>
شیر آغوز دارای حجم محدودی است که در هر نوبت شیردهی بیش از یک یا دو قاشق مرباخوری ترشح نمی‌شود.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> این مقدار آغوز با وجود حجم کم؛<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری.]</ref> مقوی بوده<ref>[https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref> و نیاز نوزاد را تأمین می‌کند.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> برخی کارشناسان از آغوز یا کلستروم به‌عنوان شیر پرقدرت یاد کرده‌اند. وجود آنتی‌بادی و ایمونوگلوبین در آغوز، سبب ایمنی نوزاد در برابر باکتری و ویروس‌ها می‌شود.<ref>[https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref> همچنین وجود پروتئین و ترکیبات آنتی‌اکسیدانی موجود در آغوز، مهم‌ترین عامل ایجاد ایمنی‌بخشی، مقاومت<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو]</ref> و حفاظت نوزاد در برابر عفونت‌ها است.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> از دیگر خواص آغوز، اثر ملینی این شیر است که به نوزاد کمک می‌کند، مدفوع قیرگون اولیه (مکونیوم) را راحت‌تر دفع کند.<ref>[https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وب‌سایت مادرشو.]</ref>


== مدت زمان شیر آغوز مادر ==
== مدت زمان شیر آغوز مادر ==
برخی پزشکان معتقدند آغوز در ۷ روز اول تولد نوزاد ترشح می‌شود.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> برخی دیگر معتقدند مدت زمان ترشح این شیر اولیه از زمان تولد نوزاد تا روز ۴ یا ۵ است.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref> برخی دیگر نیز مدت ترشح این شیر را ۳ تا ۷ روز دانسته‌اند.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری.]</ref>
برخی پزشکان معتقدند آغوز در ۷ روز اول تولد نوزاد ترشح می‌شود.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیست‌محیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وب‌سایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> برخی دیگر معتقدند مدت زمان ترشح این شیر اولیه از زمان تولد نوزاد تا روز ۴ یا ۵ است.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref> گروهی دیگر نیز مدت ترشح این شیر را ۳ تا ۷ روز دانسته‌اند.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری.]</ref>


== جدول ارزش غذایی آغوز ==
== جدول ارزش غذایی آغوز ==
خط ۴۳: خط ۴۳:
تغذیه کودک در ساعات اولیه تولد با آغوز به‌اندازه‌ای دارای اهمیت است که سازمان بهداشت جهانی آن را به‌عنوان توفیق نوزاد در تغذیه با شیر مادر اعلام کرده است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/72904/fa زاهد پاشا و همکاران، «اسلام و تغذیه با شیر مادر»، ش1391، ص17.]</ref> آغوز منبع غنی از مواد مختلف مانند پپتیدهای ضد میکروب (لاکتوفرین و لاکتوپراکسیداز) و فاکتورهای رشد است. این ترکیبات نقش مهمی در تغذیه کامل، رشد کافی و تکامل نوزاد دارند.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref> همچنین آغوز با افزایش سطح ایمنی بدن و سیستم گوارش نوزاد مانند یک واکسن عمل کرده و بدن نوزاد را مقابل میکروب‌ها و عوامل بیماری‌زا مقاوم می‌کند.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری.]</ref> همچنین مصرف این شیر اولیه به‌خصوص برای نوزادان زودرس (LBW) بسیار حیاتی است.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref>
تغذیه کودک در ساعات اولیه تولد با آغوز به‌اندازه‌ای دارای اهمیت است که سازمان بهداشت جهانی آن را به‌عنوان توفیق نوزاد در تغذیه با شیر مادر اعلام کرده است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/72904/fa زاهد پاشا و همکاران، «اسلام و تغذیه با شیر مادر»، ش1391، ص17.]</ref> آغوز منبع غنی از مواد مختلف مانند پپتیدهای ضد میکروب (لاکتوفرین و لاکتوپراکسیداز) و فاکتورهای رشد است. این ترکیبات نقش مهمی در تغذیه کامل، رشد کافی و تکامل نوزاد دارند.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref> همچنین آغوز با افزایش سطح ایمنی بدن و سیستم گوارش نوزاد مانند یک واکسن عمل کرده و بدن نوزاد را مقابل میکروب‌ها و عوامل بیماری‌زا مقاوم می‌کند.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وب‌سایت دکتر ناهید جعفری.]</ref> همچنین مصرف این شیر اولیه به‌خصوص برای نوزادان زودرس (LBW) بسیار حیاتی است.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وب‌سایت توانی‌نو.]</ref>


ازجمله مهم‌ترین فواید آغوز عبارت‌اند از:
مهم‌ترین فواید آغوز عبارتند از:
# تقویت سیستم ایمنی بدن نوزاد؛
# تقویت سیستم ایمنی بدن نوزاد؛
# پیشگیری از زردی نوزاد با خارج‌کردن بیلی‌روبین (گلبول‌های قرمز خراب شده و عامل زردی) موجود در خون و پیشگیری از یرقان؛<ref>[https://niniplus.com/post/2959-benefits-of-colostrum-for-the-baby «فواید آغوز یا کلستروم شیر مادر برای نوزاد چیست؟»، وب‌سایت نی‌نی پلاس.]</ref>
# پیشگیری از زردی نوزاد با خارج‌کردن بیلی‌روبین (گلبول‌های قرمز خراب شده و عامل زردی) موجود در خون و پیشگیری از یرقان؛<ref>[https://niniplus.com/post/2959-benefits-of-colostrum-for-the-baby «فواید آغوز یا کلستروم شیر مادر برای نوزاد چیست؟»، وب‌سایت نی‌نی پلاس.]</ref>
برگرفته از «https://iranpedia.net/wiki/آغوز»