ایجاد لینک داخلی
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =لوطی‌گری (1).jpg  
| تصویر            =   
| زیرنویس تصویر    =حضور 'کلاه مخملی‌ها' در همایش انتخاباتی آبادگران، اسفند ۹۴ش   
| زیرنویس تصویر    =حضور 'کلاه مخملی‌ها' در همایش انتخاباتی آبادگران، اسفند ۹۴ش   
| image_alt        =کلاه مخملی-لوطی
| image_alt        =کلاه مخملی-لوطی
خط ۴۴: خط ۴۴:


== ویژگی‌ها ==
== ویژگی‌ها ==
[[پرونده:لوطی‌گری (3).jpg|جایگزین=خروس بازی- خروس جنگی|بندانگشتی|دو خروس جنگی درگیر در حال پیکار]]
لوطی‌ها در گذر زمان برای خود آداب ویژه‌ای پدیدآوردند که آن‌ها را از دیگران متمایز ساخت. ازجمله ویژگی‌های بارز لوطی‌ها، داشتن لحن خاصی معروف به داش‌مشدی یا داش‌مشتی بود.<ref>[https://saednews.com/.post/mrahl-ajib-vrod-be-dniai-loti-gri-v-baidha-v-nbaidhaye-anha «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»، وب‌سایت ساعدنیوز.]</ref> اصطلاحات خاص لوطی‌گری به‌مرور زمان در فرهنگ زبانی عموم مردم تأثیر گذاشت.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2065422/ویژگی-های-زبانی-لوطی-ها راستگوفر و همکاران، «ویژگی‌های زبانی لوطی‌ها»، 1398ش، ص95.]</ref> در منش لوطی‌گری، رفیق‌بازی و با هم بودن افراد نیز رایج بود. آنها در محله‌های مختلف شهر، پاتوق‌های مخصوصی برای دورهمی با نوچه‌ها داشتند.<ref>[https://www.darioush-shahbazi.com/articles/تاریخچه-لوطی «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی.]</ref> در منش آنها لازم بود که فرد به حمایت از ضعیفان و مخالفت با ستمگران بپردازد، راستگو باشد، فریفتهٔ مطامع دنیوی نشود و از دوستان خود چیزی را مضایقه نکند.<ref>[https://www.pishkhan.com/news/263462 «لوطی‌گری مرامی از یاد رفته در ایران»، وب‌سایت روزنامۀ آفتاب یزد.]</ref> برخی لوطی‌ها نیز گرفتار انحراف شده و بر سر هر کوی و برزن بساط [[خروس‌جنگی]] راه می‌انداختند یا بر پشت بام خانه، [[کفتربازی]] می‌کردند تا جلب توجه کنند.<ref>[https://saednews.com/.post/mrahl-ajib-vrod-be-dniai-loti-gri-v-baidha-v-nbaidhaye-anha «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»، وب‌سایت ساعدنیوز.]</ref>
لوطی‌ها در گذر زمان برای خود آداب ویژه‌ای پدیدآوردند که آن‌ها را از دیگران متمایز ساخت. ازجمله ویژگی‌های بارز لوطی‌ها، داشتن لحن خاصی معروف به داش‌مشدی یا داش‌مشتی بود.<ref>[https://saednews.com/.post/mrahl-ajib-vrod-be-dniai-loti-gri-v-baidha-v-nbaidhaye-anha «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»، وب‌سایت ساعدنیوز.]</ref> اصطلاحات خاص لوطی‌گری به‌مرور زمان در فرهنگ زبانی عموم مردم تأثیر گذاشت.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2065422/ویژگی-های-زبانی-لوطی-ها راستگوفر و همکاران، «ویژگی‌های زبانی لوطی‌ها»، 1398ش، ص95.]</ref> در منش لوطی‌گری، رفیق‌بازی و با هم بودن افراد نیز رایج بود. آنها در محله‌های مختلف شهر، پاتوق‌های مخصوصی برای دورهمی با نوچه‌ها داشتند.<ref>[https://www.darioush-shahbazi.com/articles/تاریخچه-لوطی «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی.]</ref> در منش آنها لازم بود که فرد به حمایت از ضعیفان و مخالفت با ستمگران بپردازد، راستگو باشد، فریفتهٔ مطامع دنیوی نشود و از دوستان خود چیزی را مضایقه نکند.<ref>[https://www.pishkhan.com/news/263462 «لوطی‌گری مرامی از یاد رفته در ایران»، وب‌سایت روزنامۀ آفتاب یزد.]</ref> برخی لوطی‌ها نیز گرفتار انحراف شده و بر سر هر کوی و برزن بساط [[خروس‌جنگی]] راه می‌انداختند یا بر پشت بام خانه، [[کفتربازی]] می‌کردند تا جلب توجه کنند.<ref>[https://saednews.com/.post/mrahl-ajib-vrod-be-dniai-loti-gri-v-baidha-v-nbaidhaye-anha «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»، وب‌سایت ساعدنیوز.]</ref>


خط ۶۷: خط ۶۶:


== لوطی‌گری در سینما ==
== لوطی‌گری در سینما ==
[[پرونده:لوطی‌گری (2).jpg|جایگزین=فیلم ایرانی قیصر-بهروز وثوقی-ناصر ملک مطیعی|بندانگشتی|صحنه ای از فیلم ایرانی قیصر در سال ۱۹۶۹م؛ ناصر ملک‌مطیعی (سمت چپ) و بهروز وثوقی (سمت راست)]]
از سال ۱۳۳۷ش، لوطی‌گری به‌عنوان یک الگوی رفتاری پسندیده در فرهنگ ایرانی پا به عرصهٔ [[سینمای ایران]] گذاشت. در فیلم‌های متعدد ایرانی، منش لوطی‌گری با دفاع از ناموس مردم و نوعی منش جوانمردی و رفاقت به عموم معرفی شد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1028657/بررسی-تقابل-سنت-و-مدرنیته-در-فیلم-های-جاهلی-با-تاکید-بر-الگوهای-لات-و-لوطی-در-دو-فیلم-لات-جوانمرد-و-قیصر اباذری و پاپی‌یزدی، «بررسی تقابل سنت و مدرنیته در فیلم‌های جاهلی با تأکید بر الگوهای لات و لوطی در دو فلیم لات جوانمرد و قیصر»، 1392ش، ص11-12.]</ref> در آن دوران، سنت پهلوانی ایرانی در قالب لوطی‌گری وارد [[سینما]] شد و چنان قدرت گرفت که تبدیل به نوعی فرهنگ همگانی شد.<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-طنز-سرگرمی-39/2957508-مروری-بر-تاریخ-لوطی-گری-در-ایران-از-رابین-هودهای-سیستان-تا-شورشیان-اصفهان-لوطی-پهلوان-است-یا-شرور «مروری بر تاریخ لوطی‌گری در ایران/ لوطی، پهلوان است یا شرور؟»، وب‌سایت خبر فوری.]</ref> با گذشت زمان و متأثر از شرایط محیطی، سینماگران در فیلم‌ها، تصویر دیگری از لوطی‌ها به نمایش گذاشتند. در برخی از فیلم‌های سینمایی [[دوران پهلوی]] با تخریب مرام لوطی‌گری، لوطی‌ها را افرادی منفور معرفی کردند. برخی معتقدند این امر با انگیزه‌های اجتماعی و سیاسی صورت گرفته است تا در افکار عمومی جایگاه اجتماعی لوطی‌ها را خدشه‌دار کرده و پاسبان‌ها و نیروهای امنیتی حکومت، قدرت بگیرند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1028657/بررسی-تقابل-سنت-و-مدرنیته-در-فیلم-های-جاهلی-با-تاکید-بر-الگوهای-لات-و-لوطی-در-دو-فیلم-لات-جوانمرد-و-قیصر اباذری و پاپی‌یزدی، «بررسی تقابل سنت و مدرنیته در فیلم‌های جاهلی با تأکید بر الگوهای لات و لوطی در دو فلیم لات جوانمرد و قیصر»، 1392ش، ص11-12.]</ref>
از سال ۱۳۳۷ش، لوطی‌گری به‌عنوان یک الگوی رفتاری پسندیده در فرهنگ ایرانی پا به عرصهٔ [[سینمای ایران]] گذاشت. در فیلم‌های متعدد ایرانی، منش لوطی‌گری با دفاع از ناموس مردم و نوعی منش جوانمردی و رفاقت به عموم معرفی شد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1028657/بررسی-تقابل-سنت-و-مدرنیته-در-فیلم-های-جاهلی-با-تاکید-بر-الگوهای-لات-و-لوطی-در-دو-فیلم-لات-جوانمرد-و-قیصر اباذری و پاپی‌یزدی، «بررسی تقابل سنت و مدرنیته در فیلم‌های جاهلی با تأکید بر الگوهای لات و لوطی در دو فلیم لات جوانمرد و قیصر»، 1392ش، ص11-12.]</ref> در آن دوران، سنت پهلوانی ایرانی در قالب لوطی‌گری وارد [[سینما]] شد و چنان قدرت گرفت که تبدیل به نوعی فرهنگ همگانی شد.<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-طنز-سرگرمی-39/2957508-مروری-بر-تاریخ-لوطی-گری-در-ایران-از-رابین-هودهای-سیستان-تا-شورشیان-اصفهان-لوطی-پهلوان-است-یا-شرور «مروری بر تاریخ لوطی‌گری در ایران/ لوطی، پهلوان است یا شرور؟»، وب‌سایت خبر فوری.]</ref> با گذشت زمان و متأثر از شرایط محیطی، سینماگران در فیلم‌ها، تصویر دیگری از لوطی‌ها به نمایش گذاشتند. در برخی از فیلم‌های سینمایی [[دوران پهلوی]] با تخریب مرام لوطی‌گری، لوطی‌ها را افرادی منفور معرفی کردند. برخی معتقدند این امر با انگیزه‌های اجتماعی و سیاسی صورت گرفته است تا در افکار عمومی جایگاه اجتماعی لوطی‌ها را خدشه‌دار کرده و پاسبان‌ها و نیروهای امنیتی حکومت، قدرت بگیرند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1028657/بررسی-تقابل-سنت-و-مدرنیته-در-فیلم-های-جاهلی-با-تاکید-بر-الگوهای-لات-و-لوطی-در-دو-فیلم-لات-جوانمرد-و-قیصر اباذری و پاپی‌یزدی، «بررسی تقابل سنت و مدرنیته در فیلم‌های جاهلی با تأکید بر الگوهای لات و لوطی در دو فلیم لات جوانمرد و قیصر»، 1392ش، ص11-12.]</ref>