ایجاد لینک داخلی
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =دارچین.jpg|thumb   
| تصویر            =|thumb   
| زیرنویس تصویر    =دارچین  
| زیرنویس تصویر    =   
| image_alt        =دارچین
| image_alt        =
| فایل پادکست      =دارچین_.ogg   
| فایل پادکست      =دارچین_.ogg   
| حجم فایلپادکست    =8/12   
| حجم فایلپادکست    =8/12   
خط ۳۴: خط ۳۴:


== معرفی ==
== معرفی ==
[[پرونده:دارچین۱.jpg|جایگزین=پرورش بوته دارچین در گلخانه|بندانگشتی|پرورش بوته دارچین در گلخانه]]
دارچین، پوست خشک‌شدهٔ شاخه‌های درختی همیشه‌سبز است که ارتفاع آن تا ۷ متر می‌رسد و از تمام قسمت‌های آن بوی خوشی استشمام می‌شود. این درخت عمدتاً در مناطق گرمسیری، به‌ویژه چین، هند و به‌طور خاص سریلانکا می‌روید و دارای گل‌های خوشه‌ای سفید است. برای تهیهٔ دارچین، شاخه‌های تازه و بلند درخت را پیش از آن که سخت شوند، بریده و چند روز زیر نور آفتاب قرار می‌دهند. پس از جدا شدن و پیچیده شدن پوست رویهٔ شاخه‌ها، پوسته‌ها را جدا می‌کنند.<ref>عقیلی علوی شیرازی، مخزن الادویة، ۱۳۷۱ش، ص۴۱۰.</ref>
دارچین، پوست خشک‌شدهٔ شاخه‌های درختی همیشه‌سبز است که ارتفاع آن تا ۷ متر می‌رسد و از تمام قسمت‌های آن بوی خوشی استشمام می‌شود. این درخت عمدتاً در مناطق گرمسیری، به‌ویژه چین، هند و به‌طور خاص سریلانکا می‌روید و دارای گل‌های خوشه‌ای سفید است. برای تهیهٔ دارچین، شاخه‌های تازه و بلند درخت را پیش از آن که سخت شوند، بریده و چند روز زیر نور آفتاب قرار می‌دهند. پس از جدا شدن و پیچیده شدن پوست رویهٔ شاخه‌ها، پوسته‌ها را جدا می‌کنند.<ref>عقیلی علوی شیرازی، مخزن الادویة، ۱۳۷۱ش، ص۴۱۰.</ref>


خط ۴۰: خط ۳۹:


== پیشینه ==
== پیشینه ==
دارچین از ادویه‌هایی است که از دیرباز مورد استفاده بشر بوده است. آثاری از این گیاه، در مقابر عهد فراعنه در [[مصر]] و در [[عهد عتیق]] دیده شده است.<ref>غافقی، جامع‌المفردات، ۱۹۴۰م، ص471 و 475.</ref> محققان گذشته، در کتب داروشناسی کهن نیز به بررسی این داروی گیاهی و فواید طبی و خوراکی آن پرداخته‌اند. برای مثال ابومنصور موفق هروی، بخشی از کتاب داروشناسی خود را به دارچین اختصاص داده است.<ref>ابومنصور موفق هروی، الابنیة عن حقائق الادویة، ۱۳۴۶ش، ص154.</ref> [[ابن‌سینا]]، دارچین را به چند دستهٔ خوب یا سیاه، سفید، مایل به سبز، دروغین و زنگی تقسیم کرده است.<ref>ابن‌سینا، قانون، ج2، 1۳۷۰ش، ص115 و 116.</ref>[[پرونده:دارچین۳.jpg|جایگزین=برداشت دارچین|بندانگشتی|برداشت دارچین]]
دارچین از ادویه‌هایی است که از دیرباز مورد استفاده بشر بوده است. آثاری از این گیاه، در مقابر عهد فراعنه در [[مصر]] و در [[عهد عتیق]] دیده شده است.<ref>غافقی، جامع‌المفردات، ۱۹۴۰م، ص471 و 475.</ref> محققان گذشته، در کتب داروشناسی کهن نیز به بررسی این داروی گیاهی و فواید طبی و خوراکی آن پرداخته‌اند. برای مثال ابومنصور موفق هروی، بخشی از کتاب داروشناسی خود را به دارچین اختصاص داده است.<ref>ابومنصور موفق هروی، الابنیة عن حقائق الادویة، ۱۳۴۶ش، ص154.</ref> [[ابن‌سینا]]، دارچین را به چند دستهٔ خوب یا سیاه، سفید، مایل به سبز، دروغین و زنگی تقسیم کرده است.<ref>ابن‌سینا، قانون، ج2، 1۳۷۰ش، ص115 و 116.</ref>
 
== خواص درمانی ==
== خواص درمانی ==
برای دارچین فواید طبی زیادی را عنوان می‌کنند، ازجمله: برخورداری از طبیعت گرم و شادی‌بخش، افزایش قدرت دید و تقویت چشم، رفع درد رحم و رعشه، تقویت معده و قلب، خشک کردن جراحات، بهبود درد مفاصل، پادزهر حشرات موذی،<ref>کاسانی، ترجمه و تحریر کهن فارسی الصیدنهٔ بیرونی، ۱۳۵۸ش، ص۲.</ref> مداوای اگزما، رفع لرزه مفاصل، زکام سر و پالایش دماغ، رفع درد گوش، درمان آب‌مروارید چشم، درمان سرفه و پاک‌سازی سینه، تقویت کبد و معده.<ref>ابن‌سینا، قانون، ج2، 1۳۷۰ش، ص116.</ref>
برای دارچین فواید طبی زیادی را عنوان می‌کنند، ازجمله: برخورداری از طبیعت گرم و شادی‌بخش، افزایش قدرت دید و تقویت چشم، رفع درد رحم و رعشه، تقویت معده و قلب، خشک کردن جراحات، بهبود درد مفاصل، پادزهر حشرات موذی،<ref>کاسانی، ترجمه و تحریر کهن فارسی الصیدنهٔ بیرونی، ۱۳۵۸ش، ص۲.</ref> مداوای اگزما، رفع لرزه مفاصل، زکام سر و پالایش دماغ، رفع درد گوش، درمان آب‌مروارید چشم، درمان سرفه و پاک‌سازی سینه، تقویت کبد و معده.<ref>ابن‌سینا، قانون، ج2، 1۳۷۰ش، ص116.</ref>
خط ۴۸: خط ۴۶:


== دارچین در غذای ایرانی ==
== دارچین در غذای ایرانی ==
[[پرونده:دارچین۲.jpg|جایگزین=برداشت دارچین در تیهاگودا، جنوب کلمبو، پایتخت سریلانکا|بندانگشتی|برداشت دارچین در تیهاگودا، شهری کوچک در ۱۶۰ کیلومتری جنوب کلمبو، پایتخت سریلانکا]]
[[چای‌دارچین]] که از ترکیب دارچین و [[چای]] حاصل می‌شود از قدیم میان ایرانیان محبوبیت داشته است. در بساط چای‌خانه‌ها و قهوه‌خانه‌ها، این ادویهٔ خوش‌بو و شادی‌بخش همواره پرطرفدار بوده است.<ref>فلاندن، سفرنامه، ۱۳۵۶ش، ص۲۵۳؛ پایندهٔ لنگرودی، آیین‌ها و باورداشت‌های گیل و دیلم، ۱۳۵۵ش، ص۹۳.</ref> استفاده از دارچین در تزئین [[شله‌زرد]]، [[حلیم]] و سایر غذاهای [[نذری]] نیز کاربرد دارد؛<ref>شاردن، سیاحت‌نامه، ج2، ۱۳۳۵–۱۳۳۶ش، ص245؛ ج4، ص267 و 268.</ref> ازجمله اینکه در مراسم بزرگداشت پیشوایان دینی، زنان ایرانی، اسامی آن امام یا [[امامزاده]] را با دارچین روی نذری‌های خود می‌نویسند. علاوه بر آن، نوعی غذا به نام آرد روغن، میان عشایر ایران مرسوم است که از دارچین درست می‌شود.<ref>توکلی، ایل باصری از ترناس تا لَهباز، ۱۳۷۹ش، ص۲۳۱.</ref> آش آبادانی میبدی‌ها،<ref>جانب‌اللهی، چهل گفتار در مردم‌شناسی میبد، ۱۳۸۵ش، ص۷۹.</ref> [[رنگینک]]، نوعی حلوای نذری<ref>مظلوم‌زاده، آشپزی در فرهنگ مردم کازرون، ۱۳۸۳ش، ص۲۰۴.</ref> و بسیاری از غذاهای مشهور ایرانی با استفاده از دارچین، خوش‌رنگ، معطر و زیبا می‌شوند.<ref>باورچی بغدادی، «کارنامه، در باب طباخی و صنعت آن»، ۱۳۶۰ش، ص۵۳ و 56 و 57.</ref>
[[چای‌دارچین]] که از ترکیب دارچین و [[چای]] حاصل می‌شود از قدیم میان ایرانیان محبوبیت داشته است. در بساط چای‌خانه‌ها و قهوه‌خانه‌ها، این ادویهٔ خوش‌بو و شادی‌بخش همواره پرطرفدار بوده است.<ref>فلاندن، سفرنامه، ۱۳۵۶ش، ص۲۵۳؛ پایندهٔ لنگرودی، آیین‌ها و باورداشت‌های گیل و دیلم، ۱۳۵۵ش، ص۹۳.</ref> استفاده از دارچین در تزئین [[شله‌زرد]]، [[حلیم]] و سایر غذاهای [[نذری]] نیز کاربرد دارد؛<ref>شاردن، سیاحت‌نامه، ج2، ۱۳۳۵–۱۳۳۶ش، ص245؛ ج4، ص267 و 268.</ref> ازجمله اینکه در مراسم بزرگداشت پیشوایان دینی، زنان ایرانی، اسامی آن امام یا [[امامزاده]] را با دارچین روی نذری‌های خود می‌نویسند. علاوه بر آن، نوعی غذا به نام آرد روغن، میان عشایر ایران مرسوم است که از دارچین درست می‌شود.<ref>توکلی، ایل باصری از ترناس تا لَهباز، ۱۳۷۹ش، ص۲۳۱.</ref> آش آبادانی میبدی‌ها،<ref>جانب‌اللهی، چهل گفتار در مردم‌شناسی میبد، ۱۳۸۵ش، ص۷۹.</ref> [[رنگینک]]، نوعی حلوای نذری<ref>مظلوم‌زاده، آشپزی در فرهنگ مردم کازرون، ۱۳۸۳ش، ص۲۰۴.</ref> و بسیاری از غذاهای مشهور ایرانی با استفاده از دارچین، خوش‌رنگ، معطر و زیبا می‌شوند.<ref>باورچی بغدادی، «کارنامه، در باب طباخی و صنعت آن»، ۱۳۶۰ش، ص۵۳ و 56 و 57.</ref>