صفحه‌ای تازه حاوی «جایگزین=نقشه خطوط ریلی ایران مربوط به پاییز ۱۴۰۳ش|بندانگشتی|نقشه خطوط ریلی ایران مربوط به پاییز ۱۴۰۳ش '''راه‌آهن ایران'''؛ مسیر تردد وسایل نقلیه ریلی به‌منظور جابه‌جایی بار یا مسافر در ایران. راه‌آهن ایران از دورۀ قاجا...» ایجاد کرد
 
جز ویکی سازی
 
خط ۱۶: خط ۱۶:


==دیدگاه‌ها دربارۀ احداث راه‌آهن در دوران ناصرالدین‌شاه==
==دیدگاه‌ها دربارۀ احداث راه‌آهن در دوران ناصرالدین‌شاه==
با وجود آن‌که راه‌آهن عامل رونق اقتصادی، تأمین امنیت، برقراری پیوند تجاری ایران با جهان و زمینه‌ساز گسترش دانش در جامعه است،<ref>پاشازاده، «راه‌آهن و ترقی از نگاه اندیشمندان ایران عصر ناصرالدین شاه»، 1391ش، ص59.</ref> اما دربارۀ احداث بخش‌هایی از راه‌آهن ایران و انگیزه‌های پشت‌پردۀ آن، برخی صاحب‌نظران به مخالفت برخاستند؛ به‌طور مثال، لایحه احداث خط‌آهن خورموسی و بندرخرمشهر به بندر جز (بندرگز) با مخالفت امثال مصدق روبرو شد که اجرای چنین طرحی را در آن زمان، فاقد توجیه اقتصادی می‌دانستند.<ref>هدایت، خاطرات و خطرات، 1344ش، ص372. </ref>  
با وجود آن‌که راه‌آهن عامل رونق اقتصادی، تأمین امنیت، برقراری پیوند تجاری ایران با جهان و زمینه‌ساز گسترش دانش در جامعه است،<ref>پاشازاده، «راه‌آهن و ترقی از نگاه اندیشمندان ایران عصر ناصرالدین شاه»، 1391ش، ص59.</ref> اما دربارۀ احداث بخش‌هایی از راه‌آهن ایران و انگیزه‌های پشت‌پردۀ آن، برخی صاحب‌نظران به مخالفت برخاستند؛ به‌طور مثال، لایحه احداث خط‌آهن خورموسی و [[خرمشهر]] به بندر جز (بندرگز) با مخالفت امثال مصدق روبرو شد که اجرای چنین طرحی را در آن زمان، فاقد توجیه اقتصادی می‌دانستند.<ref>هدایت، خاطرات و خطرات، 1344ش، ص372. </ref>  


بعضی معتقد بودند که قصد دولت انگلستان از احداث خط‌‌‌آهن ایران از شمال به جنوب، استفادۀ نظامی علیه روسیه تزاری است<ref>[http://«نگاهی%20به%20تاریخ%20احداث%20راه‌آهن%20سراسری%20ایران%20از%20دوره%20قاجار%20تا%20پهلوی%20اول»،%20وب‌سایت%20مرکز%20بررسی%20اسناد%20تاریخی. «نگاهی به تاریخ احداث راه‌آهن سراسری ایران از دوره قاجار تا پهلوی اول»، وب‌سایت مرکز بررسی اسناد تاریخی.]</ref> و احداث راه‌آهن شرق به غرب، منافع ایرانیان را بیشتر و بهتر تأمین می‌کند؛<ref>[http://«رد%20پیشنهاد%20انگلیس%20توسط%20احمدشاه/%20ایران%20برای%20ساخت%20راه‌آهن%20باید%20از%20چند%20کشور%20اجازه%20می‌گرفت!»،%20خبرگزاری%20فارس. «رد پیشنهاد انگلیس توسط احمدشاه/ ایران برای ساخت راه‌آهن باید از چند کشور اجازه می‌گرفت!»، خبرگزاری فارس.]</ref> اما با وجود این دیدگاه، رضاشاه مسیر شمال–جنوب را برای احداث راه‌آهن انتخاب کرد.<ref>[http://«نگاهی%20به%20تاریخ%20احداث%20راه‌آهن%20سراسری%20ایران%20از%20دوره%20قاجار%20تا%20پهلوی%20اول»،%20وب‌سایت%20مرکز%20بررسی%20اسناد%20تاریخی. «نگاهی به تاریخ احداث راه‌آهن سراسری ایران از دوره قاجار تا پهلوی اول»، وب‌سایت مرکز بررسی اسناد تاریخی.]</ref>  
بعضی معتقد بودند که قصد دولت انگلستان از احداث خط‌‌‌آهن ایران از شمال به جنوب، استفادۀ نظامی علیه روسیه تزاری است<ref>[http://«نگاهی%20به%20تاریخ%20احداث%20راه‌آهن%20سراسری%20ایران%20از%20دوره%20قاجار%20تا%20پهلوی%20اول»،%20وب‌سایت%20مرکز%20بررسی%20اسناد%20تاریخی. «نگاهی به تاریخ احداث راه‌آهن سراسری ایران از دوره قاجار تا پهلوی اول»، وب‌سایت مرکز بررسی اسناد تاریخی.]</ref> و احداث راه‌آهن شرق به غرب، منافع ایرانیان را بیشتر و بهتر تأمین می‌کند؛<ref>[http://«رد%20پیشنهاد%20انگلیس%20توسط%20احمدشاه/%20ایران%20برای%20ساخت%20راه‌آهن%20باید%20از%20چند%20کشور%20اجازه%20می‌گرفت!»،%20خبرگزاری%20فارس. «رد پیشنهاد انگلیس توسط احمدشاه/ ایران برای ساخت راه‌آهن باید از چند کشور اجازه می‌گرفت!»، خبرگزاری فارس.]</ref> اما با وجود این دیدگاه، رضاشاه مسیر شمال–جنوب را برای احداث راه‌آهن انتخاب کرد.<ref>[http://«نگاهی%20به%20تاریخ%20احداث%20راه‌آهن%20سراسری%20ایران%20از%20دوره%20قاجار%20تا%20پهلوی%20اول»،%20وب‌سایت%20مرکز%20بررسی%20اسناد%20تاریخی. «نگاهی به تاریخ احداث راه‌آهن سراسری ایران از دوره قاجار تا پهلوی اول»، وب‌سایت مرکز بررسی اسناد تاریخی.]</ref>  


این در حالی است که روسیه تزاری، احداث خط‌آهن شمال-جنوب را زمینه‌ساز نفوذ بریتانیا از‌ استان‌های‌ جنوبی‌ به مناطق شمالی و تهدیدی برای منافع روسیه می‌انگاشت<ref>[http://کاظم%20بیگی،%20«مسیر%20راه‌آهن%20سراسری%20ایران%20چگونه%20تعیین%20شد»،%20وب‌سایت%20موسسة%20مطالعات%20و%20پژوهش‌های%20سیاسی. کاظم بیگی، «مسیر راه‌آهن سراسری ایران چگونه تعیین شد»، وب‌سایت موسسة مطالعات و پژوهش‌های سیاسی.]</ref> و با احداث راه‌آهن در ایران مخالفت می‌کرد.<ref>[http://«تاریخچه%20راه‌آهن%20ایران»،%20پایگاه%20جامع%20تاریخ%20معاصر%20ایران. «تاریخچه راه‌آهن ایران»، پایگاه جامع تاریخ معاصر ایران.]</ref> از سوی دیگر، دولت انگلستان هم ساخت راه‌آهن در ايران را تسهیل‌گر حضور نیروهای روسیه در [[خلیج فارس|خليج فارس]] و سپس به مرز هندوستان می‌پنداشت<ref>[http://کاظم%20بیگی،%20«مسیر%20راه‌آهن%20سراسری%20ایران%20چگونه%20تعیین%20شد»،%20وب‌سایت%20موسسة%20مطالعات%20و%20پژوهش‌های%20سیاسی. کاظم بیگی، «مسیر راه‌آهن سراسری ایران چگونه تعیین شد»، وب‌سایت موسسة مطالعات و پژوهش‌های سیاسی. ]</ref> و مسیر غرب به شرق را با منافع استعماری خویش سازگارتر ارزیابی می‌کرد.<ref>[http://«چرا%20ایران%20در%20دورة%20قاجار%20صاحب%20راه‌آهن%20نشد؟»،%20وب‌سایت%20پژوهشکدة%20تاریخ%20معاصر. «چرا ایران در دورة قاجار صاحب راه‌آهن نشد؟»، وب‌سایت پژوهشکدة تاریخ معاصر.]</ref>  
این در حالی است که روسیه تزاری، احداث خط‌آهن شمال-جنوب را زمینه‌ساز نفوذ بریتانیا از‌ استان‌های‌ جنوبی‌ به مناطق شمالی و تهدیدی برای منافع روسیه می‌انگاشت<ref>[http://کاظم%20بیگی،%20«مسیر%20راه‌آهن%20سراسری%20ایران%20چگونه%20تعیین%20شد»،%20وب‌سایت%20موسسة%20مطالعات%20و%20پژوهش‌های%20سیاسی. کاظم بیگی، «مسیر راه‌آهن سراسری ایران چگونه تعیین شد»، وب‌سایت موسسة مطالعات و پژوهش‌های سیاسی.]</ref> و با احداث راه‌آهن در ایران مخالفت می‌کرد.<ref>[http://«تاریخچه%20راه‌آهن%20ایران»،%20پایگاه%20جامع%20تاریخ%20معاصر%20ایران. «تاریخچه راه‌آهن ایران»، پایگاه جامع تاریخ معاصر ایران.]</ref> از سوی دیگر، دولت انگلستان هم ساخت راه‌آهن در ايران را تسهیل‌گر حضور نیروهای روسیه در [[خلیج فارس|خليج فارس]] و سپس به مرز هندوستان می‌پنداشت<ref>[http://کاظم%20بیگی،%20«مسیر%20راه‌آهن%20سراسری%20ایران%20چگونه%20تعیین%20شد»،%20وب‌سایت%20موسسة%20مطالعات%20و%20پژوهش‌های%20سیاسی. کاظم بیگی، «مسیر راه‌آهن سراسری ایران چگونه تعیین شد»، وب‌سایت موسسة مطالعات و پژوهش‌های سیاسی. ]</ref> و مسیر غرب به شرق را با منافع استعماری خویش سازگارتر ارزیابی می‌کرد.<ref>[http://«چرا%20ایران%20در%20دورة%20قاجار%20صاحب%20راه‌آهن%20نشد؟»،%20وب‌سایت%20پژوهشکدة%20تاریخ%20معاصر. «چرا ایران در دورة قاجار صاحب راه‌آهن نشد؟»، وب‌سایت پژوهشکدة تاریخ معاصر.]</ref>


==راه آهن و اتصال ایران به کشورهای همسایه==
==راه آهن و اتصال ایران به کشورهای همسایه==