صفحه‌ای تازه حاوی «جایگزین=ریچیوتو کانودو|بندانگشتی|'''ریچیوتو کانودو''' '''<big>سینمای ایران</big>'''؛ هنر و صنعت تولید و نمایش فیلم در ایران. سینمای ایران، یک هنر غنی با تولیدات متنوع‌ است که در طول تاریخ خود، تحولات بسیاری را تجربه کرده است. سینم...» ایجاد کرد
 
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:Ricciotto Canudo.jpg|جایگزین=ریچیوتو کانودو|بندانگشتی|'''ریچیوتو کانودو''']]
'''<big>سینمای ایران</big>'''؛ هنر و صنعت تولید و نمایش فیلم در ایران.  
'''<big>سینمای ایران</big>'''؛ هنر و صنعت تولید و نمایش فیلم در ایران.  


خط ۱۷: خط ۱۶:


==تاریخچه==
==تاریخچه==
[[پرونده:5114628.jpg|جایگزین=اولین سالن سینما در ایران|بندانگشتی|اولین سالن سینما در ایران]]
سینما در ایران از سال 1280ش با نمایش فیلم‌های خارجی آغاز شد و اولین سالن سینما در [[تهران]] تاسیس شد. از 1330ش فیلم‌های ایرانی با درون‌مایه‌های اجتماعی، تاریخی و کمدی و به‌صورت فزاینده تولید شد. در این دوره، کارگردانان معروفی مانند علی حاتمی و بهرام بیضایی ظهور کردند، اما در دورۀ پیش از انقلاب اسلامی، بسیاری از فیلم‌ها با اثرپذیری از ارزش‌ها و ایده‌های غربی، در عمل موجب تضعیف و تحقیر فرهنگ اصیل ایرانی و ارزش‌های اجتماعی آن شدند.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/1488928/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C رکن‌آبادی، «نگاهی به سینمای ایران پس از انقلاب اسلامی»،  خبرگزاری صداوسیما.]</ref> با پیروزی انقلاب اسلامی، بسیاری از فیلم‌ها به موضوعات انقلابی و دفاع مقدس پرداختند و نهادهایی مانند بنیاد سینمایی فارابی برای حمایت از تولید آثار فرهنگی تاسیس شد. با پایان جنگ تحمیلی، سینما به سمت موضوعات اجتماعی و فرهنگی معاصر گرایش پیدا کرد. در این دوره، فیلم‌های کارگردانانی مانند عباس کیارستمی و مجید مجیدی به موفقیت‌های بین‌المللی دست یافتند. سینمای ایران در این دوره با رویکردی مستقل از فرهنگ غرب به تولید فیلم‌هایی با مضامین اجتماعی، انسانی و فلسفی پرداخت و این تغییر رویکرد باعث شکوفایی و پیشرفت آن در سطح جهانی شد. کارگردانان ایرانی در جشنواره‌های بین‌المللی جوایز متعددی کسب کردند و هویت مستقل و معتبر سینمای ایران را به اثبات رساندند.<ref> [https://www.noormags.ir/view/ar/articlepage/1039055/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 انصاری، «نگاهی به سینمای ایران»،  1391ش، ص28-29. رکن‌آبادی، «نگاهی به سینمای ایران پس از انقلاب اسلامی»،  خبرگزاری صداوسیما.]</ref>
سینما در ایران از سال 1280ش با نمایش فیلم‌های خارجی آغاز شد و اولین سالن سینما در [[تهران]] تاسیس شد. از 1330ش فیلم‌های ایرانی با درون‌مایه‌های اجتماعی، تاریخی و کمدی و به‌صورت فزاینده تولید شد. در این دوره، کارگردانان معروفی مانند علی حاتمی و بهرام بیضایی ظهور کردند، اما در دورۀ پیش از انقلاب اسلامی، بسیاری از فیلم‌ها با اثرپذیری از ارزش‌ها و ایده‌های غربی، در عمل موجب تضعیف و تحقیر فرهنگ اصیل ایرانی و ارزش‌های اجتماعی آن شدند.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/1488928/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C رکن‌آبادی، «نگاهی به سینمای ایران پس از انقلاب اسلامی»،  خبرگزاری صداوسیما.]</ref> با پیروزی انقلاب اسلامی، بسیاری از فیلم‌ها به موضوعات انقلابی و دفاع مقدس پرداختند و نهادهایی مانند بنیاد سینمایی فارابی برای حمایت از تولید آثار فرهنگی تاسیس شد. با پایان جنگ تحمیلی، سینما به سمت موضوعات اجتماعی و فرهنگی معاصر گرایش پیدا کرد. در این دوره، فیلم‌های کارگردانانی مانند عباس کیارستمی و مجید مجیدی به موفقیت‌های بین‌المللی دست یافتند. سینمای ایران در این دوره با رویکردی مستقل از فرهنگ غرب به تولید فیلم‌هایی با مضامین اجتماعی، انسانی و فلسفی پرداخت و این تغییر رویکرد باعث شکوفایی و پیشرفت آن در سطح جهانی شد. کارگردانان ایرانی در جشنواره‌های بین‌المللی جوایز متعددی کسب کردند و هویت مستقل و معتبر سینمای ایران را به اثبات رساندند.<ref> [https://www.noormags.ir/view/ar/articlepage/1039055/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 انصاری، «نگاهی به سینمای ایران»،  1391ش، ص28-29. رکن‌آبادی، «نگاهی به سینمای ایران پس از انقلاب اسلامی»،  خبرگزاری صداوسیما.]</ref>


==رویکردهای فقهی به سینما==
==رویکردهای فقهی به سینما==
[[پرونده:Ali-hatemi-movies.webp|جایگزین=علی حاتمی|بندانگشتی|علی حاتمی]]
فقها در دورۀ آغازین سینما (1280-1300ش)،  آن را ابزاری برای ترویج فرهنگ بیگانه و تضعیف ارزش‌های اسلامی می‌دانستند. این نگرش موجب مخالفت آنها با نمایش برخی محتواها و صحنه‌ها در سینما شد. از 1330 تا 1357ش، تولیدات ایرانی سینما، ارزش‌های فرهنگی و دینی مانند حجاب و [[عفاف]] را به چالش می‌کشید و همین موضوع، واکنش‌های منفی فزاینده از سوی فقها و روحانیون را در پی داشت. پس از پیروزی انقلاب اسلامی که سینما تحت تاثیر تغییرات سیاسی و اجتماعی قرار گرفت، نظارت بر تولیدات سینمایی موجب کاهش چالش‌های فرهنگی سینما در ایران شد، اما همچنان برخی فیلم‌ها با انتقادهایی از سوی فقها روبرو می‌شوند.<ref>[http://ijtihadnet.ir/%D8%AA%D8%AE%D8%B7%DB%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87%D9%87/ سیدنژاد، «تخطی‌های فقهی سینمای ایران و مواجهۀ حوزه با آن»،  شبکۀ اجتهاد.]</ref>
فقها در دورۀ آغازین سینما (1280-1300ش)،  آن را ابزاری برای ترویج فرهنگ بیگانه و تضعیف ارزش‌های اسلامی می‌دانستند. این نگرش موجب مخالفت آنها با نمایش برخی محتواها و صحنه‌ها در سینما شد. از 1330 تا 1357ش، تولیدات ایرانی سینما، ارزش‌های فرهنگی و دینی مانند حجاب و [[عفاف]] را به چالش می‌کشید و همین موضوع، واکنش‌های منفی فزاینده از سوی فقها و روحانیون را در پی داشت. پس از پیروزی انقلاب اسلامی که سینما تحت تاثیر تغییرات سیاسی و اجتماعی قرار گرفت، نظارت بر تولیدات سینمایی موجب کاهش چالش‌های فرهنگی سینما در ایران شد، اما همچنان برخی فیلم‌ها با انتقادهایی از سوی فقها روبرو می‌شوند.<ref>[http://ijtihadnet.ir/%D8%AA%D8%AE%D8%B7%DB%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D9%82%D9%87%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87%D9%87/ سیدنژاد، «تخطی‌های فقهی سینمای ایران و مواجهۀ حوزه با آن»،  شبکۀ اجتهاد.]</ref>


==رویکرد سینماگران ایرانی==
==رویکرد سینماگران ایرانی==
از ابتدای ورود سینما به ایران، اهالی سینما به‌طور فزاینده از این پدیده به‌عنوان یک رسانۀ مؤثر برای نقد جامعه و فرهنگ استفاده کرده‌اند. با گذر زمان و به‌ویژه در دهۀ 1370ش، این قشر به‌سمت مسائل اجتماعی و فردی گرایش پیدا کردند و تولیدات سینما به‌ فضایی برای بررسی تنوع و تکثر اجتماعی تبدیل شد، از جمله «جدایی نادر از سیمین» و «زیر پوست شهر».  <ref>[https://ensani.ir/fa/article/522972/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86%D9%81%DA%A9%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-1340-%D8%AA%D8%A7-1370- امیری و دیگران، «بازنمایی روشنفکر در سینمای ایران (تحلیل روایت چهار فیلم در دهه‌های 1340 تا 1370)»،  1395ش، ص35-47.]</ref>
از ابتدای ورود سینما به ایران، اهالی سینما به‌طور فزاینده از این پدیده به‌عنوان یک رسانۀ مؤثر برای نقد جامعه و فرهنگ استفاده کرده‌اند. با گذر زمان و به‌ویژه در دهۀ 1370ش، این قشر به‌سمت مسائل اجتماعی و فردی گرایش پیدا کردند و تولیدات سینما به‌ فضایی برای بررسی تنوع و تکثر اجتماعی تبدیل شد، از جمله «جدایی نادر از سیمین» و «زیر پوست شهر».  <ref>[https://ensani.ir/fa/article/522972/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86%D9%81%DA%A9%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-1340-%D8%AA%D8%A7-1370- امیری و دیگران، «بازنمایی روشنفکر در سینمای ایران (تحلیل روایت چهار فیلم در دهه‌های 1340 تا 1370)»،  1395ش، ص35-47.]</ref>
[[پرونده:Cc3200542535c615fd02a3e0312062bb79749281-993x610.jpg|جایگزین=بهرام بیضایی|بندانگشتی|بهرام بیضایی]]
==اقتصاد سینما در ایران==
==اقتصاد سینما در ایران==


خط ۶۵: خط ۶۰:


==تاثیر سینما بر سبک زندگی ایرانی==
==تاثیر سینما بر سبک زندگی ایرانی==
[[پرونده:Abi o Rabi.jpg|جایگزین=آبی و رابی (نخستین فیلم صامت ایرانی)|بندانگشتی|''آبی و رابی'' (نخستین فیلم صامت ایرانی)]]
سینمای ایران به‌عنوان یک هنر و رسانۀ فرهنگی، تاثیرات عمیقی بر سبک زندگی ایرانی دارد، ازجمله:  
سینمای ایران به‌عنوان یک هنر و رسانۀ فرهنگی، تاثیرات عمیقی بر سبک زندگی ایرانی دارد، ازجمله:  
#تقویت هویت ملی: سینما با نمایش داستان‌ها و شخصیت‌های فرهنگ و تاریخ ایران، به تقویت هویت ملی کمک می‌کند. این آثار به مخاطبان یادآوری می‌کنند که چه ارزش‌ها و سنت‌هایی را باید حفظ کنند.
#تقویت هویت ملی: سینما با نمایش داستان‌ها و شخصیت‌های فرهنگ و تاریخ ایران، به تقویت هویت ملی کمک می‌کند. این آثار به مخاطبان یادآوری می‌کنند که چه ارزش‌ها و سنت‌هایی را باید حفظ کنند.