ابرابزار
خط ۱: خط ۱:
'''{{درشت|تعیین زمان ظهور امام مهدی؛}}''' بعد از غیبت کبرا و قبل از قیام برای برپایی قسط و حکومت عدل جهانی.
'''{{درشت|تعیین زمان ظهور امام مهدی؛}}''' مشخص کردن زمان دقیق یا حدودی برای پایان غیبت امام مهدی.


تعیین زمان ظهور امام مهدی که در اصطلاح دینی توقیت نامیده می‌شود، به معنای مشخص کردن زمان دقیق یا حدودی برای پایان غیبت و قیام منجی موعود در باورهای شیعه است. بر اساس منابع کلامی و روایات قطعی امامان شیعه، تعیین زمان برای این رویداد به‌شدت نهی شده و علم به آن را منحصراً در اختیار و ارادهٔ خداوند می‌دانند. در منابع مرتبط با مهدویت، مدعیان تعیین وقت صریحاً دروغگو خوانده شده و تکذیب آنان واجب شمرده شده است؛ چرا که تعیین وقت می‌تواند به پیامدهای مخربی چون ناامیدی و سرخوردگی مؤمنان در صورت عدم تحقق، سستی در اعتقادات، تطبیق‌های اشتباه و پیدایش فرقه‌های انحرافی و مدعیان دروغین بینجامد. از این‌رو، حفظ روحیهٔ انتظار دائمی و آمادگی مستمر، بدون وابستگی به زمان‌بندی‌های خاص، از اصول بنیادین باور به موعود در اسلام به‌شمار می‌رود.
تعیین زمان ظهور امام مهدی که در اصطلاح دینی توقیت نامیده می‌شود، به معنای مشخص کردن زمان دقیق یا حدودی برای پایان غیبت و قیام منجی موعود در باورهای شیعه است. بر اساس منابع کلامی و روایات قطعی امامان شیعه، تعیین زمان برای این رویداد به‌شدت نهی شده و علم به آن را منحصراً در اختیار و ارادهٔ خداوند می‌دانند. در منابع مرتبط با مهدویت، مدعیان تعیین وقت صریحاً دروغگو خوانده شده و تکذیب آنان واجب شمرده شده است؛ چرا که تعیین وقت می‌تواند به پیامدهای مخربی چون ناامیدی و سرخوردگی مؤمنان در صورت عدم تحقق، سستی در اعتقادات، تطبیق‌های اشتباه و پیدایش فرقه‌های انحرافی و مدعیان دروغین بینجامد. از این‌رو، حفظ روحیهٔ انتظار دائمی و آمادگی مستمر، بدون وابستگی به زمان‌بندی‌های خاص، از اصول بنیادین باور به موعود در اسلام به‌شمار می‌رود.
خط ۶۴: خط ۶۴:
بر پایه متون حدیثی و دیدگاه اندیشمندان اسلامی، تکذیب علنی مدعیان تعیین وقت و مقابله فکری با آنان، وظیفه‌ای دینی برای معتقدان تلقی می‌شود.<ref>[https://www.entizar.ir/article_75114.html ولی‌زاده، «کنکاشی در زمینه تعیین احتمالی زمان ظهور»، ۱۳۹۱ش، ص۸۶-۸۵.]</ref> در این راستا، ارتقای بصیرت و آگاهی جامعه برای جلوگیری از کج‌اندیشی، روشنگری عالمان دینی، به حاشیه راندن تفکرات سطحی و ظاهرگرا که فاقد انعطاف در اجتهاد هستند و حفظ روحیه انتظارِ نزدیک همراه با تسلیم در برابر اراده خداوند، از مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری از پیامدهای توقیت به‌شمار می‌روند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1457181/تعیین-وقت-برای-ظهور-توقیت گودرزی، «تعیین وقت برای ظهور (توقیت)»، ۱۳۹۸ش، ص۵۴ و ۶۵.]</ref>
بر پایه متون حدیثی و دیدگاه اندیشمندان اسلامی، تکذیب علنی مدعیان تعیین وقت و مقابله فکری با آنان، وظیفه‌ای دینی برای معتقدان تلقی می‌شود.<ref>[https://www.entizar.ir/article_75114.html ولی‌زاده، «کنکاشی در زمینه تعیین احتمالی زمان ظهور»، ۱۳۹۱ش، ص۸۶-۸۵.]</ref> در این راستا، ارتقای بصیرت و آگاهی جامعه برای جلوگیری از کج‌اندیشی، روشنگری عالمان دینی، به حاشیه راندن تفکرات سطحی و ظاهرگرا که فاقد انعطاف در اجتهاد هستند و حفظ روحیه انتظارِ نزدیک همراه با تسلیم در برابر اراده خداوند، از مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری از پیامدهای توقیت به‌شمار می‌روند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1457181/تعیین-وقت-برای-ظهور-توقیت گودرزی، «تعیین وقت برای ظهور (توقیت)»، ۱۳۹۸ش، ص۵۴ و ۶۵.]</ref>


همچنین در مواجهه با آسیب‌های یادشده، بر ضرورت جایگزینی رویکردهای عامیانه و غیرمستند با پژوهش‌های تخصصی و روشمند تأکید می‌شود. به باور سید علی خامنه‌ای، اتکا به روایات ضعیف و تطبیق مکرر و نامعتبر نشانه‌های ظهور بر اشخاص در دوره‌های مختلف تاریخی، زمینه‌ساز انحرافات عقیدتی، مهجوریت حقیقت و پیدایش مدعیان دروغین است. از این‌رو، پرهیز از ترویج شایعات و توهمات بی‌اساس، به‌عنوان راهکاری اساسی برای حفظ اصالت این مفهوم و جلوگیری از گمراهی عمومی تلقی می‌گردد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=12889 خامنه‌ای، «بیانات در دیدار اساتید و فارغ‌التحصیلان تخصصی مهدویت»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref> در همین چارچوب، محققان مسائل مهدویت هرگونه تطبیق علائم ظهور بر انقلاب اسلامی ایران را خطا دانسته و این وقایع و شکلگیری نظام جمهوری اسلامی ایران را صرفاً زمینه‌ساز برای ظهور امام مهدی دانسته‌اند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/95392/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2_%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1_%DB%8C%D8%A7_%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%B3%D8%A7%D8%B2_%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1 آل نبی، «انقلاب اسلامی آغاز ظهور یا زمینه ساز ظهور»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
همچنین در مواجهه با آسیب‌های یادشده، بر ضرورت جایگزینی رویکردهای عامیانه و غیرمستند با پژوهش‌های تخصصی و روشمند تأکید می‌شود. به باور سید علی خامنه‌ای، اتکا به روایات ضعیف و تطبیق مکرر و نامعتبر نشانه‌های ظهور بر اشخاص در دوره‌های مختلف تاریخی، زمینه‌ساز انحرافات عقیدتی، مهجوریت حقیقت و پیدایش مدعیان دروغین است. از این‌رو، پرهیز از ترویج شایعات و توهمات بی‌اساس، به‌عنوان راهکاری اساسی برای حفظ اصالت این مفهوم و جلوگیری از گمراهی عمومی تلقی می‌گردد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=12889 خامنه‌ای، «بیانات در دیدار اساتید و فارغ‌التحصیلان تخصصی مهدویت»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref> در همین چارچوب، محققان مسائل مهدویت هرگونه تطبیق علائم ظهور بر انقلاب اسلامی ایران را خطا دانسته و این وقایع و شکلگیری نظام جمهوری اسلامی ایران را صرفاً زمینه‌ساز برای ظهور امام مهدی دانسته‌اند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/95392/انقلاب_اسلامی_آغاز_ظهور_یا_زمینه_ساز_ظهور آل نبی، «انقلاب اسلامی آغاز ظهور یا زمینه‌ساز ظهور»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۷۱: خط ۷۱:
== منابع ==
== منابع ==
{{آغاز منابع}}
{{آغاز منابع}}
* آل نبی، سید محسن، «انقلاب اسلامی آغاز ظهور یا زمینه‌ساز ظهور»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۲۵ شهریور ۱۳۹۶ش.
* اقلیدی‌نژاد، علی، «آخرین نبرد در آخرالزمان»، معرفت، سال۱۱، شماره۵۹، ۱۳۸۱ش.
* اقلیدی‌نژاد، علی، «آخرین نبرد در آخرالزمان»، معرفت، سال۱۱، شماره۵۹، ۱۳۸۱ش.
* جمعی از نویسندگان، گونه‌شناسی اندیشه منجی موعود در ادیان، قم، دانشگاه ادیان و مذاهب، ۱۳۸۹ش.
* جمعی از نویسندگان، گونه‌شناسی اندیشه منجی موعود در ادیان، قم، دانشگاه ادیان و مذاهب، ۱۳۸۹ش.
* خامنه‌ای، سید علی «بیانات در دیدار اساتید و فارغ‌التحصیلان تخصصی مهدویت»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: ۱۸ تیر ۱۳۹۰ش.
* رنجبری حیدرباغی، احمد، «گزارشی از توقیت‌ها در گستره تاریخ»، پژوهش‌های مهدوی، سال۲، شماره۵، ۱۳۹۲ش.
* رنجبری حیدرباغی، احمد، «گزارشی از توقیت‌ها در گستره تاریخ»، پژوهش‌های مهدوی، سال۲، شماره۵، ۱۳۹۲ش.
* سبحانی‌نیا، محمد، «تحلیل حدیث‌شناسانهٔ تعیین وقت ظهور»، حدیث‌پژوهی، سال۸، شماره۲، شماره پیاپی ۱۶، ۱۳۹۵ش.
* سبحانی‌نیا، محمد، «تحلیل حدیث‌شناسانهٔ تعیین وقت ظهور»، حدیث‌پژوهی، سال۸، شماره۲، شماره پیاپی ۱۶، ۱۳۹۵ش.
* سلیمیان، خدامراد، «تبارشناسی واژگانی «ظهور» مهدی (ع) در منابع اسلامی»، مشرق موعود، سال۱۰، شماره۳۸، ۱۳۹۵ش.
* سلیمیان، خدامراد، «تبارشناسی واژگانی «ظهور» مهدی (ع) در منابع اسلامی»، مشرق موعود، سال۱۰، شماره۳۸، ۱۳۹۵ش.
* سلیمیان، خدامراد، «تبارشناسی واژگانی «ظهور» مهدی علیه السّلام در منابع اسلامی»، همایش بین‌المللی دکترین مهدویت پیشگویی‌های آخرالزمان از دیدگاه ادیان ابراهیمی (مجموعه مقالات دوازدهمین همایش بین‌المللی دکترین مهدویت)، ۱۳۹۶ش.
* سلیمیان، خدامراد، «تبارشناسی واژگانی «ظهور» مهدی علیه السّلام در منابع اسلامی»، همایش بین‌المللی دکترین مهدویت پیشگویی‌های آخرالزمان از دیدگاه ادیان ابراهیمی (مجموعه مقالات دوازدهمین همایش بین‌المللی دکترین مهدویت)، ۱۳۹۶ش.
* سلیمیان، خدامراد، «تحلیل مفهومی توقیت ظهور حضرت مهدی عجل‌الله تعالی فرجه الشریف و کارکرد آن در تعیین مصداق»، مجله جامعه مهدوی، شماره پیاپی 11، بهار و تابستان ۱۴۰۴ش.
* سلیمیان، خدامراد، «تحلیل مفهومی توقیت ظهور حضرت مهدی عجل‌الله تعالی فرجه الشریف و کارکرد آن در تعیین مصداق»، مجله جامعه مهدوی، شماره پیاپی ۱۱، بهار و تابستان ۱۴۰۴ش.
* شاکری زواردهی، روح‌الله؛ فقیه خراسانی، فاطمه‌زهرا، «بررسی و اثبات یکی بودن مهدی و ماشیح با تطبیق پیشگویی‌های عصر ظهور در عهد عتیق و منابع اسلامی»، مشرق موعود، سال۱۲، شماره۴۲، ۱۳۹۶ش.
* شاکری زواردهی، روح‌الله؛ فقیه خراسانی، فاطمه‌زهرا، «بررسی و اثبات یکی بودن مهدی و ماشیح با تطبیق پیشگویی‌های عصر ظهور در عهد عتیق و منابع اسلامی»، مشرق موعود، سال۱۲، شماره۴۲، ۱۳۹۶ش.
* شعبانی، مجید، «بررسی آثار و لوازم اعتقاد به آموزه بداء»، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه اصفهان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، ۱۳۸۹ش.
* شعبانی، مجید، «بررسی آثار و لوازم اعتقاد به آموزه بداء»، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه اصفهان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، ۱۳۸۹ش.