ابرابزار |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''{{درشت|تعیین زمان ظهور امام مهدی؛}}''' مشخص کردن زمان دقیق یا حدودی برای پایان غیبت امام مهدی. | '''{{درشت|تعیین زمان ظهور امام مهدی؛}}''' مشخص کردن زمان دقیق یا حدودی برای پایان غیبت امام مهدی.<ref group="دیدگاه">مقاله انتزاعی و کتابی نگارش شده است. اگر مقاله برای ویکی شیعه هم نگارش میشد همین مطالب را باید می آورد. رویکرد حاکم هر برآن رویکرد کلامی است. در حالیکه تفاوت اصلی ایران پدیا با دیگر ویکی ها در این است که ایران پدیا رویکرد اجتماعی و سبک شناسی دارد. باید مصادیق عینی و نمودهای اجتماعی در مباحث نشان داده شود. صبغههای تاریخی، فرهنگی و سبکی مدخل در این مقاله کاملا مغفول مانده است. باید جریان ها معرفی شود. اگر عینیت اجتماعی ندارد، نیازی به مدخل جدید نیست، در حد یک و دو بند در اخر مقاله انتظار که نگارش هم شده است اضافه شود. یا مقاله امام مهدی. موارد دیگر در متن نگارش شده است. </ref> | ||
تعیین زمان ظهور امام مهدی که در اصطلاح دینی توقیت نامیده میشود، به معنای مشخص کردن زمان دقیق یا حدودی برای پایان غیبت و قیام منجی موعود در باورهای شیعه است. بر اساس منابع کلامی و روایات قطعی امامان شیعه، تعیین زمان برای این رویداد بهشدت نهی شده و علم به آن را منحصراً در اختیار و ارادهٔ خداوند میدانند. در منابع مرتبط با مهدویت، مدعیان تعیین وقت صریحاً دروغگو خوانده شده و تکذیب آنان واجب شمرده شده است؛ چرا که تعیین وقت میتواند به پیامدهای مخربی چون ناامیدی و سرخوردگی مؤمنان در صورت عدم تحقق، سستی در اعتقادات، تطبیقهای اشتباه و پیدایش فرقههای انحرافی و مدعیان دروغین بینجامد. از اینرو، حفظ روحیهٔ انتظار دائمی و آمادگی مستمر، بدون وابستگی به زمانبندیهای خاص، از اصول بنیادین باور به موعود در اسلام بهشمار میرود. | تعیین زمان ظهور امام مهدی که در اصطلاح دینی توقیت نامیده میشود، به معنای مشخص کردن زمان دقیق یا حدودی برای پایان غیبت و قیام منجی موعود در باورهای شیعه است. بر اساس منابع کلامی و روایات قطعی امامان شیعه، تعیین زمان برای این رویداد بهشدت نهی شده و علم به آن را منحصراً در اختیار و ارادهٔ خداوند میدانند. در منابع مرتبط با مهدویت، مدعیان تعیین وقت صریحاً دروغگو خوانده شده و تکذیب آنان واجب شمرده شده است؛ چرا که تعیین وقت میتواند به پیامدهای مخربی چون ناامیدی و سرخوردگی مؤمنان در صورت عدم تحقق، سستی در اعتقادات، تطبیقهای اشتباه و پیدایش فرقههای انحرافی و مدعیان دروغین بینجامد. از اینرو، حفظ روحیهٔ انتظار دائمی و آمادگی مستمر، بدون وابستگی به زمانبندیهای خاص، از اصول بنیادین باور به موعود در اسلام بهشمار میرود. | ||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
تعیین زمان ظهور امام مهدی در منابع اسلامی به توقیت معروف است. واژه توقیت از نظر لغوی، مصدر باب تفعیل و برگرفته از ریشه وقت است. از این ریشه، واژه وقت به معنای زمان معلوم و مشخص استخراج شده است. همچنین واژه موقوت به چیزی گفته میشود که محدود و معین گردیده باشد. از نظر اصطلاحی، در فرهنگ مهدویت، مقصور از توقیت، تعیین زمان ظهور امام مهدی چه با اشاره با جزئیات زمانی مانند ساعت، روز، ماه یا سال و چه به صورت اشارهای کلی اما مقید به یک زمان معین است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/635399/تحلیل-مفهومی-توقیت-ظهور-حضرت-مهدی-ع-و-کارکرد-آن-در-تعیین-مصداق سلیمیان، «تحلیل مفهومی توقیت ظهور حضرت مهدی عجلالله تعالی فرجه الشریف و کارکرد آن در تعیین مصداق»، ۱۴۰۴ش، ص۱۷۴-۱۷۳.]</ref> | تعیین زمان ظهور امام مهدی در منابع اسلامی به توقیت معروف است. واژه توقیت از نظر لغوی، مصدر باب تفعیل و برگرفته از ریشه وقت است. از این ریشه، واژه وقت به معنای زمان معلوم و مشخص استخراج شده است. همچنین واژه موقوت به چیزی گفته میشود که محدود و معین گردیده باشد. از نظر اصطلاحی، در فرهنگ مهدویت، مقصور از توقیت، تعیین زمان ظهور امام مهدی چه با اشاره با جزئیات زمانی مانند ساعت، روز، ماه یا سال و چه به صورت اشارهای کلی اما مقید به یک زمان معین است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/635399/تحلیل-مفهومی-توقیت-ظهور-حضرت-مهدی-ع-و-کارکرد-آن-در-تعیین-مصداق سلیمیان، «تحلیل مفهومی توقیت ظهور حضرت مهدی عجلالله تعالی فرجه الشریف و کارکرد آن در تعیین مصداق»، ۱۴۰۴ش، ص۱۷۴-۱۷۳.]</ref> | ||
== موعودباوری و تعیین زمان ظهور در ادیان == | == موعودباوری و تعیین زمان ظهور در ادیان<ref group="دیدگاه">مدخل تعیین زمان ظهور مهدی است. مهدی هم یک باور اسلامی و خصوصا شیعی است. آیا در ادیان، یهود و مسیحیت نشانه های ظهور حضرت مهدی بحث شده است؟ </ref> == | ||
باور به ظهور منجی در آخرالزمان، مفهومی مشترک در میان پیروان بیشتر ادیان و مکاتب است که در سنتهای مختلف با نامهای گوناگونی شناخته میشود.<ref>منتظرالقائم، تاریخ امامت، ۱۳۹۶ش، ص۲۷۲؛ [https://www.ensani.ir/fa/article/374938/بررسی-و-اثبات-یکی-بودن-مهدی-و-ماشیح-با-تطبیق-پیشگویی-های-عصر-ظهور-در-عهد-عتیق-و-منابع-اسلامی شاکری زواردهی و فقیه خراسانی، «بررسی و اثبات یکی بودن مهدی و ماشیح با تطبیق پیشگوییهای عصر ظهور در عهد عتیق و منابع اسلامی»، ۱۳۹۶ش، ص۲۳۲.]</ref> در متون عهد عتیق و آیین یهودیت، از این موعود با عناوینی چون عبد یهوه، شاه عادل، شبان، پادشاه موعود، پسر انسان، مسیحا و ماشیح یاد شده است.<ref>[https://www.ensani.ir/fa/article/374938/بررسی-و-اثبات-یکی-بودن-مهدی-و-ماشیح-با-تطبیق-پیشگویی-های-عصر-ظهور-در-عهد-عتیق-و-منابع-اسلامی شاکری زواردهی و فقیه خراسانی، «بررسی و اثبات یکی بودن مهدی و ماشیح با تطبیق پیشگوییهای عصر ظهور در عهد عتیق و منابع اسلامی»، ۱۳۹۶ش، ص۲۳۲.]</ref> زرتشتیان در انتظار سوشیانت،<ref>جمعی از نویسندگان، گونهشناسی اندیشه منجی موعود در ادیان، ۱۳۸۹ش، ص۳۶–۴۴.</ref> مسیحیان در انتظار بازگشت عیسی،<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/12658/اخرین-نبرد-در-اخرالزمان اقلیدینژاد، «آخرین نبرد در آخرالزمان»، ۱۳۸۱ش، ص۷۴.]</ref> هندوها در انتظار دهمین اَوَتاره با نام کَلْکی یا کَلکین<ref>[https://www.tkalam.ir/article_39080.html قرائی و کریمپور، «موعود آخرالزّمان در دین هندو»، ۱۳۹۷ش، ص۳۰-۲۸.]</ref> و مسلمانان در انتظار ظهور مهدی هستند.<ref>منتظرالقائم، تاریخ امامت، ۱۳۹۶ش، ص۲۷۲.</ref> در الهیات شیعه، برای اشاره به این رویداد از اصطلاحاتی نظیر ظهور و<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1721226/تبارشناسی-واژگانی-ظهور-مهدی-علیه-السلام-در-منابع-اسلامی سلیمیان، «تبارشناسی واژگانی «ظهور» مهدی علیه السّلام در منابع اسلامی»، ۱۳۹۶ش، ج۲، ص۱۵۱-۱۵۰؛][https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1795446/وضعیت-شیعیان-قبل-از-ظهور-امام-مهدی-عج کاظمی و موسوی، «وضعیت شیعیان قبل از ظهور امام مهدی(عج)»، ۱۳۹۹ش، ص۶۶.]</ref> قیام استفاده میشود.<ref>[https://2.189.160.148/fa/article/357507/تبارشناسی-واژگانی-ظهور-مهدی-در-منابع-اسلامی سلیمیان، «تبارشناسی واژگانی «ظهور» مهدی(ع) در منابع اسلامی»، ۱۳۹۵ش، ص۱۰.]</ref> | باور به ظهور منجی در آخرالزمان، مفهومی مشترک در میان پیروان بیشتر ادیان و مکاتب است که در سنتهای مختلف با نامهای گوناگونی شناخته میشود.<ref>منتظرالقائم، تاریخ امامت، ۱۳۹۶ش، ص۲۷۲؛ [https://www.ensani.ir/fa/article/374938/بررسی-و-اثبات-یکی-بودن-مهدی-و-ماشیح-با-تطبیق-پیشگویی-های-عصر-ظهور-در-عهد-عتیق-و-منابع-اسلامی شاکری زواردهی و فقیه خراسانی، «بررسی و اثبات یکی بودن مهدی و ماشیح با تطبیق پیشگوییهای عصر ظهور در عهد عتیق و منابع اسلامی»، ۱۳۹۶ش، ص۲۳۲.]</ref> در متون عهد عتیق و آیین یهودیت، از این موعود با عناوینی چون عبد یهوه، شاه عادل، شبان، پادشاه موعود، پسر انسان، مسیحا و ماشیح یاد شده است.<ref>[https://www.ensani.ir/fa/article/374938/بررسی-و-اثبات-یکی-بودن-مهدی-و-ماشیح-با-تطبیق-پیشگویی-های-عصر-ظهور-در-عهد-عتیق-و-منابع-اسلامی شاکری زواردهی و فقیه خراسانی، «بررسی و اثبات یکی بودن مهدی و ماشیح با تطبیق پیشگوییهای عصر ظهور در عهد عتیق و منابع اسلامی»، ۱۳۹۶ش، ص۲۳۲.]</ref> زرتشتیان در انتظار سوشیانت،<ref>جمعی از نویسندگان، گونهشناسی اندیشه منجی موعود در ادیان، ۱۳۸۹ش، ص۳۶–۴۴.</ref> مسیحیان در انتظار بازگشت عیسی،<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/12658/اخرین-نبرد-در-اخرالزمان اقلیدینژاد، «آخرین نبرد در آخرالزمان»، ۱۳۸۱ش، ص۷۴.]</ref> هندوها در انتظار دهمین اَوَتاره با نام کَلْکی یا کَلکین<ref>[https://www.tkalam.ir/article_39080.html قرائی و کریمپور، «موعود آخرالزّمان در دین هندو»، ۱۳۹۷ش، ص۳۰-۲۸.]</ref> و مسلمانان در انتظار ظهور مهدی هستند.<ref>منتظرالقائم، تاریخ امامت، ۱۳۹۶ش، ص۲۷۲.</ref> در الهیات شیعه، برای اشاره به این رویداد از اصطلاحاتی نظیر ظهور و<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1721226/تبارشناسی-واژگانی-ظهور-مهدی-علیه-السلام-در-منابع-اسلامی سلیمیان، «تبارشناسی واژگانی «ظهور» مهدی علیه السّلام در منابع اسلامی»، ۱۳۹۶ش، ج۲، ص۱۵۱-۱۵۰؛][https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1795446/وضعیت-شیعیان-قبل-از-ظهور-امام-مهدی-عج کاظمی و موسوی، «وضعیت شیعیان قبل از ظهور امام مهدی(عج)»، ۱۳۹۹ش، ص۶۶.]</ref> قیام استفاده میشود.<ref>[https://2.189.160.148/fa/article/357507/تبارشناسی-واژگانی-ظهور-مهدی-در-منابع-اسلامی سلیمیان، «تبارشناسی واژگانی «ظهور» مهدی(ع) در منابع اسلامی»، ۱۳۹۵ش، ص۱۰.]</ref> | ||
| خط ۶۰: | خط ۶۰: | ||
== پیامدها و چالشها == | == پیامدها و چالشها == | ||
در باورهای مهدویت، پنهان بودن زمان ظهور کارکردهایی چون حفظ امید، آزمون عمومی و غافلگیری مخالفان دارد.<ref>[https://s-hadith.kashanu.ac.ir/article_111154.html سبحانینیا، «تحلیل حدیثشناسانۀ تعیین وقت ظهور»، ۱۳۹۵ش، ص۱۲۱-۱۲۰.]</ref> در مقابل، تعیین زمان، آسیبهای متعددی به همراه دارد که شامل رواج یأس، توهمگرایی، مسئولیتگریزی،<ref>[https://s-hadith.kashanu.ac.ir/article_111154.html سبحانینیا، «تحلیل حدیثشناسانۀ تعیین وقت ظهور»، ۱۳۹۵ش، ص۱۰۵.]</ref> بدبینی به دین و ایجاد بستر مناسب برای مدعیان دروغین و فرقههای انحرافی میشود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1457181/تعیین-وقت-برای-ظهور-توقیت گودرزی، «تعیین وقت برای ظهور (توقیت)»، ۱۳۹۸ش، ص۶۴.]</ref> یکی از آسیبهای رایج توقیت، تطبیق نشانهها و شخصیتهای آخرالزمانی با افراد معاصر است؛ رویکردی که در تاریخ معاصر ایران به شکلگیری جریانهایی چون بابیت و بهائیت انجامید. در سالهای اخیر نیز انتشار مستندهایی با رویکرد مشابه، مانند مستند «ظهور بسیار نزدیک است» با انتقاد صریح مراجع تقلید و مراکز تخصصی حوزوی مواجه شد.<ref>[https://s-hadith.kashanu.ac.ir/article_111154.html سبحانینیا، «تحلیل حدیثشناسانۀ تعیین وقت ظهور»، ۱۳۹۵ش، ص۱۰۵.]</ref> پیامدهای تعیین زمان ظهور موعود، محدود به اسلام نبوده و در یهودیت، مانند فرقه شبائیه یا دونمه<ref>[https://www.entizar.ir/article_75301.html فلاح یخدانی و لطفی، «واکاوی توقیت و آسیبهای آن در ادیان ابراهیمی»، ۱۳۹۴ش، ص۷۸.]</ref> آناباپتیست، ایروینگیان، فرقههای هزارهگرا مثل انجمن شاهدان یهوه (سازمان یهودی-مسیحی)<ref>[https://www.entizar.ir/article_75301.html فلاح یخدانی و لطفی، «واکاوی توقیت و آسیبهای آن در ادیان ابراهیمی»، ۱۳۹۴ش، ص۸۳-۸۱.]</ref> و ادونتیستهای روز هفتم نیز موجب انشعاب و شکلگیری گروههای جدید شده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1449146/اسیب-شناسی-توقیت-با-تاکید-بر-کلیسای-ادونتیسم طباطباییستوده، «آسیبشناسی توقیت با تأکید بر کلیسای ادونتیسم»، ۱۳۹۷ش، ص۲۷.]</ref> | در باورهای مهدویت، پنهان بودن زمان ظهور کارکردهایی چون حفظ امید، آزمون عمومی و غافلگیری مخالفان دارد.<ref>[https://s-hadith.kashanu.ac.ir/article_111154.html سبحانینیا، «تحلیل حدیثشناسانۀ تعیین وقت ظهور»، ۱۳۹۵ش، ص۱۲۱-۱۲۰.]</ref> در مقابل، تعیین زمان، آسیبهای متعددی به همراه دارد که شامل رواج یأس، توهمگرایی، مسئولیتگریزی،<ref>[https://s-hadith.kashanu.ac.ir/article_111154.html سبحانینیا، «تحلیل حدیثشناسانۀ تعیین وقت ظهور»، ۱۳۹۵ش، ص۱۰۵.]</ref> بدبینی به دین و ایجاد بستر مناسب برای مدعیان دروغین و فرقههای انحرافی میشود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1457181/تعیین-وقت-برای-ظهور-توقیت گودرزی، «تعیین وقت برای ظهور (توقیت)»، ۱۳۹۸ش، ص۶۴.]</ref> یکی از آسیبهای<ref group="دیدگاه">بحث از آسیب بحث دانشنامه نگاری نیست</ref> رایج توقیت، تطبیق نشانهها و شخصیتهای آخرالزمانی با افراد معاصر است؛ رویکردی که در تاریخ معاصر ایران به شکلگیری جریانهایی چون بابیت و بهائیت انجامید. در سالهای اخیر نیز انتشار مستندهایی با رویکرد مشابه، مانند مستند «ظهور بسیار نزدیک است» با انتقاد صریح مراجع تقلید و مراکز تخصصی حوزوی مواجه شد.<ref>[https://s-hadith.kashanu.ac.ir/article_111154.html سبحانینیا، «تحلیل حدیثشناسانۀ تعیین وقت ظهور»، ۱۳۹۵ش، ص۱۰۵.]</ref> پیامدهای تعیین زمان ظهور موعود، محدود به اسلام نبوده و در یهودیت، مانند فرقه شبائیه یا دونمه<ref>[https://www.entizar.ir/article_75301.html فلاح یخدانی و لطفی، «واکاوی توقیت و آسیبهای آن در ادیان ابراهیمی»، ۱۳۹۴ش، ص۷۸.]</ref> آناباپتیست، ایروینگیان، فرقههای هزارهگرا مثل انجمن شاهدان یهوه (سازمان یهودی-مسیحی)<ref>[https://www.entizar.ir/article_75301.html فلاح یخدانی و لطفی، «واکاوی توقیت و آسیبهای آن در ادیان ابراهیمی»، ۱۳۹۴ش، ص۸۳-۸۱.]</ref> و ادونتیستهای روز هفتم نیز موجب انشعاب و شکلگیری گروههای جدید شده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1449146/اسیب-شناسی-توقیت-با-تاکید-بر-کلیسای-ادونتیسم طباطباییستوده، «آسیبشناسی توقیت با تأکید بر کلیسای ادونتیسم»، ۱۳۹۷ش، ص۲۷.]</ref><ref group="دیدگاه">در این قسمت هم به نظرم خارج از چارچوب مقاله شده اید. مقاله شما تعیین ظهور مهدی است</ref> | ||
بر پایه متون حدیثی و دیدگاه اندیشمندان اسلامی، تکذیب علنی مدعیان تعیین وقت و مقابله فکری با آنان، وظیفهای دینی برای معتقدان تلقی میشود.<ref>[https://www.entizar.ir/article_75114.html ولیزاده، «کنکاشی در زمینه تعیین احتمالی زمان ظهور»، ۱۳۹۱ش، ص۸۶-۸۵.]</ref> در این راستا، ارتقای بصیرت و آگاهی جامعه برای جلوگیری از کجاندیشی، روشنگری عالمان دینی، به حاشیه راندن تفکرات سطحی و ظاهرگرا که فاقد انعطاف در اجتهاد هستند و حفظ روحیه انتظارِ نزدیک همراه با تسلیم در برابر اراده خداوند، از مهمترین راهکارهای پیشگیری از پیامدهای توقیت بهشمار میروند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1457181/تعیین-وقت-برای-ظهور-توقیت گودرزی، «تعیین وقت برای ظهور (توقیت)»، ۱۳۹۸ش، ص۵۴ و ۶۵.]</ref> | بر پایه متون حدیثی و دیدگاه اندیشمندان اسلامی، تکذیب علنی مدعیان تعیین وقت و مقابله فکری با آنان، وظیفهای دینی برای معتقدان تلقی میشود<ref group="دیدگاه">شما جز بهائیت جریان دیگر را معرفی نکردید که تا با آن مخالفت شود. </ref>.<ref>[https://www.entizar.ir/article_75114.html ولیزاده، «کنکاشی در زمینه تعیین احتمالی زمان ظهور»، ۱۳۹۱ش، ص۸۶-۸۵.]</ref> در این راستا، ارتقای بصیرت و آگاهی جامعه برای جلوگیری از کجاندیشی، روشنگری عالمان دینی، به حاشیه راندن تفکرات سطحی و ظاهرگرا که فاقد انعطاف در اجتهاد هستند و حفظ روحیه انتظارِ نزدیک همراه با تسلیم در برابر اراده خداوند، از مهمترین راهکارهای پیشگیری از پیامدهای توقیت بهشمار میروند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1457181/تعیین-وقت-برای-ظهور-توقیت گودرزی، «تعیین وقت برای ظهور (توقیت)»، ۱۳۹۸ش، ص۵۴ و ۶۵.]</ref> | ||
همچنین در مواجهه با آسیبهای یادشده، بر ضرورت جایگزینی رویکردهای عامیانه و غیرمستند با پژوهشهای تخصصی و روشمند تأکید میشود. به باور سید علی خامنهای، اتکا به روایات ضعیف و تطبیق مکرر و نامعتبر نشانههای ظهور بر اشخاص در دورههای مختلف تاریخی، زمینهساز انحرافات عقیدتی، مهجوریت حقیقت و پیدایش مدعیان دروغین است. از اینرو، پرهیز از ترویج شایعات و توهمات بیاساس، بهعنوان راهکاری اساسی برای حفظ اصالت این مفهوم و جلوگیری از گمراهی عمومی تلقی میگردد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=12889 خامنهای، «بیانات در دیدار اساتید و فارغالتحصیلان تخصصی مهدویت»، دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای.]</ref> در همین چارچوب، محققان مسائل مهدویت هرگونه تطبیق علائم ظهور بر انقلاب اسلامی ایران را خطا دانسته و این وقایع و شکلگیری نظام جمهوری اسلامی ایران را صرفاً زمینهساز برای ظهور امام مهدی دانستهاند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/95392/انقلاب_اسلامی_آغاز_ظهور_یا_زمینه_ساز_ظهور آل نبی، «انقلاب اسلامی آغاز ظهور یا زمینهساز ظهور»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | همچنین در مواجهه با آسیبهای یادشده، بر ضرورت جایگزینی رویکردهای عامیانه و غیرمستند با پژوهشهای تخصصی و روشمند تأکید میشود. به باور سید علی خامنهای، اتکا به روایات ضعیف و تطبیق مکرر و نامعتبر نشانههای ظهور بر اشخاص در دورههای مختلف تاریخی، زمینهساز انحرافات عقیدتی، مهجوریت حقیقت و پیدایش مدعیان دروغین است. از اینرو، پرهیز از ترویج شایعات و توهمات بیاساس، بهعنوان راهکاری اساسی برای حفظ اصالت این مفهوم و جلوگیری از گمراهی عمومی تلقی میگردد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=12889 خامنهای، «بیانات در دیدار اساتید و فارغالتحصیلان تخصصی مهدویت»، دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای.]</ref> در همین چارچوب، محققان مسائل مهدویت هرگونه تطبیق علائم ظهور بر انقلاب اسلامی ایران را خطا دانسته و این وقایع و شکلگیری نظام جمهوری اسلامی ایران را صرفاً زمینهساز برای ظهور امام مهدی دانستهاند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/95392/انقلاب_اسلامی_آغاز_ظهور_یا_زمینه_ساز_ظهور آل نبی، «انقلاب اسلامی آغاز ظهور یا زمینهساز ظهور»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
