ایجاد لینک داخلی |
←آسمان در ادبیات فارسی: ابرابزار |
||
| خط ۳۴: | خط ۳۴: | ||
آسمان، ازجمله واژگان کهن است که در نظم و نثر ایرانیان، حضوری پررنگ دارد. بخشی از أمثال و حِکَم ایرانیان از شعرها وارد فرهنگ و زبان عامه شده است، مانند «آسمان از کجا و ریسمان از کجا» که به معنی حرف ناحساب زدن در برابر سخن معقول است و آن را برگرفته از شعر معروف [[مولانا]] میدانند که میگوید:<ref>[https://ganjoor.net/moulavi/masnavi/daftar6/sh18 مولانا، مثنوی معنوی، دفتر ششم، بخش 18، بیت 6، وبسایت گنجور.]</ref> | آسمان، ازجمله واژگان کهن است که در نظم و نثر ایرانیان، حضوری پررنگ دارد. بخشی از أمثال و حِکَم ایرانیان از شعرها وارد فرهنگ و زبان عامه شده است، مانند «آسمان از کجا و ریسمان از کجا» که به معنی حرف ناحساب زدن در برابر سخن معقول است و آن را برگرفته از شعر معروف [[مولانا]] میدانند که میگوید:<ref>[https://ganjoor.net/moulavi/masnavi/daftar6/sh18 مولانا، مثنوی معنوی، دفتر ششم، بخش 18، بیت 6، وبسایت گنجور.]</ref> | ||
{{شعر جدید|متن=اشتباهی هست لفظی در بیان \\ لیک خود کو آسمان تا ریسمان}} | {{شعر جدید|متن=اشتباهی هست لفظی در بیان \\ لیک خود کو آسمان تا ریسمان}} | ||
بخشی دیگر از امثال رایج نیز یا خود، شعر هستند یا بهصورت عبارت آمدهاند، ازجمله: | |||
بخشی دیگر از امثال رایج نیز یا خود، شعر هستند یا بهصورت عبارت آمدهاند، ازجمله: | |||
* آهسته که آسمان نداند | * آهسته که آسمان نداند | ||
* زر نباریده از آسمان به سرش / یا خودش دزد بوده یا پدرش | * زر نباریده از آسمان به سرش / یا خودش دزد بوده یا پدرش | ||
| خط ۴۲: | خط ۴۰: | ||
* میان ماه من تا ماه گردون / تفاوت از زمین تا آسمان است | * میان ماه من تا ماه گردون / تفاوت از زمین تا آسمان است | ||
* نه در آسمان تخت، نه در زمین بخت.<ref>امینی، فرهنگ عوام، ۱۳۷۱ش، ص۲۲؛ جمالزاده، فرهنگ لغات عامیانه، ۱۳۴۱ش، ص۳؛ شاملو، کتاب کوچه، ج1، ۱۳۶۱ش، ص454-468.</ref> | * نه در آسمان تخت، نه در زمین بخت.<ref>امینی، فرهنگ عوام، ۱۳۷۱ش، ص۲۲؛ جمالزاده، فرهنگ لغات عامیانه، ۱۳۴۱ش، ص۳؛ شاملو، کتاب کوچه، ج1، ۱۳۶۱ش، ص454-468.</ref> | ||
از آسمان در عبارات کنایی نیز استفاده شده است، برای مثال، «آسمان سوراخ نخواهد شد» به معنی اتفاق نیفتادن هیچ واقعه عظیمی؛ «آسمانجل» به معنی لات و ندار؛<ref>امینی، فرهنگ عوام، ۱۳۷۱ش، ص۲۲؛ جمالزاده، فرهنگ لغات عامیانه، ۱۳۴۱ش، ص۳؛ شاملو، کتاب کوچه، ج1، ۱۳۶۱ش، ص454-468.</ref> «آسمان را به زمین دوختن» به معنی قدرت در تیراندازی؛ «آسمان را به ابر پوشیدن» کنایه از پنهان ساختن امری روشن؛ «آسمان را به زمین آوردن» کنایه از کاری عجیب و غریب انجام دادن؛ «آسمان روانداز و زمین زیرانداز» که کنایه از [[فقر]] و نداری است.<ref>آنندراج، محمد پادشاه، ۱۳۶۳ش، ذیل واژه آسمان.</ref> | از آسمان در عبارات کنایی نیز استفاده شده است، برای مثال، «آسمان سوراخ نخواهد شد» به معنی اتفاق نیفتادن هیچ واقعه عظیمی؛ «آسمانجل» به معنی لات و ندار؛<ref>امینی، فرهنگ عوام، ۱۳۷۱ش، ص۲۲؛ جمالزاده، فرهنگ لغات عامیانه، ۱۳۴۱ش، ص۳؛ شاملو، کتاب کوچه، ج1، ۱۳۶۱ش، ص454-468.</ref> «آسمان را به زمین دوختن» به معنی قدرت در تیراندازی؛ «آسمان را به ابر پوشیدن» کنایه از پنهان ساختن امری روشن؛ «آسمان را به زمین آوردن» کنایه از کاری عجیب و غریب انجام دادن؛ «آسمان روانداز و زمین زیرانداز» که کنایه از [[فقر]] و نداری است.<ref>آنندراج، محمد پادشاه، ۱۳۶۳ش، ذیل واژه آسمان.</ref> | ||
