فرشته کریمی (بحث | مشارکتها) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''{{درشت|زیر سقف دودی (فیلم)؛}}''' درامی خانوادگی | '''{{درشت|زیر سقف دودی (فیلم)؛}}''' درامی خانوادگی با پسزمینه طلاق عاطفی و پدیده خیانت. | ||
زیر سقف دودی یک از تولیدات سینمای ایران در ژانر درام است که به واکاوی عمیق پدیده طلاق عاطفی و فروپاشی تدریجی ارکان خانواده در بستر جامعه مدرن میپردازد. فیلم با نگاهی آسیبشناسانه، تضاد میان ایثارگری سنتی و استقلال مدرن را به تصویر کشیده و پیامدهای مخرب عدم توانایی در برقراری گفتگو و تمایز هیجانی را تحلیل میکند. | زیر سقف دودی یک از تولیدات سینمای ایران در ژانر درام است که به واکاوی عمیق پدیده طلاق عاطفی و فروپاشی تدریجی ارکان خانواده در بستر جامعه مدرن میپردازد. فیلم با نگاهی آسیبشناسانه، تضاد میان ایثارگری سنتی و استقلال مدرن را به تصویر کشیده و پیامدهای مخرب عدم توانایی در برقراری گفتگو و تمایز هیجانی را تحلیل میکند. | ||
== '''معرفی فیلم''' == | == '''معرفی فیلم''' == | ||
فیلم زیر سقف دودی یک فیلم سینمایی در ژانر خانوادگی | فیلم زیر سقف دودی یک فیلم سینمایی در ژانر خانوادگی است که داستان خانوادهای را روایت میکند که درگیر مشکلات عدیدهای است.<ref>[https://noorsin.ir/product/under-the-smoky-ceiling/ «تحلیل روانشناسی فیلم زیر سقف دودی»، وبسایت نورسین.]</ref> در واقع فیلم با دیدی متفاوت به بیان مسائل میان زن و شوهر در خانواده میپردازد.<ref>[http://wikiwook.ir/blog/film/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C/ «مروری بر فیلم زیر سقف دودی اثر پوران درخشنده»، وبسایت ویکی ووک.]</ref> زیر سقف دودی در سال 1395ش تولید و خرداد ماه 1396ش پخش خود را توسط پخشکننده حوزه هنری در سینما آغاز کرد که توانست آمار فروش 2،794،998،000 تومان را به ثبت برساند.<ref name=":0">[https://www.manzoom.ir/title/tt7890453/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C-1395 «زیر سقف دودی (1395)»، وبسایت منظوم.]</ref> | ||
== '''عوامل فیلم زیر سقف دودی''' == | == '''عوامل فیلم زیر سقف دودی''' == | ||
| خط ۲۳: | خط ۲۳: | ||
# شیرین: نماد زنی است که تمام زندگی خود را وقف خانواده کرده است؛ اما نه تنها از طرف خانواده مورد احترام و قدردانی قرار نمیگیرد بلکه موجب طرد و رها شدن او<ref name=":2">[https://farakhoud.com/2023/07/06/%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF/ صیاد، «برداشتی روانشناختی از فیلم زیر سقف دودی»، وبسایت موسسه روانشناختی فراخود.]</ref> و در نتیجه، منفعل شدن او شده است.<ref name=":3">[https://bodo-biya-2.rozsite.ir/post/2 «نقد و بررسی فیلم «زیر سقف دودی»»، وبسایت جدیدترین اخبار.]</ref> | # شیرین: نماد زنی است که تمام زندگی خود را وقف خانواده کرده است؛ اما نه تنها از طرف خانواده مورد احترام و قدردانی قرار نمیگیرد بلکه موجب طرد و رها شدن او<ref name=":2">[https://farakhoud.com/2023/07/06/%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF/ صیاد، «برداشتی روانشناختی از فیلم زیر سقف دودی»، وبسایت موسسه روانشناختی فراخود.]</ref> و در نتیجه، منفعل شدن او شده است.<ref name=":3">[https://bodo-biya-2.rozsite.ir/post/2 «نقد و بررسی فیلم «زیر سقف دودی»»، وبسایت جدیدترین اخبار.]</ref> | ||
# رعنا: نماد | # رعنا: نماد یک شخصیت مستقل، سرزنده و بهروز.<ref group="دیدگاه">یعنی انسان فداکار و زحمت کش نمی تواند مستقل، به روز و صفاتی که برای رعنا درج شده باشد؟</ref> | ||
# آرمان: نماد | # آرمان: نماد شخصیتی پرخاشگر و مضطرب، برگرفته از تربیت نادرست والدین و عدم توانایی در یادگیری مرزهای رفتاری.<ref>[https://farakhoud.com/2023/07/06/%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF/ صیاد، «برداشتی روانشناختی از فیلم زیر سقف دودی»، وبسایت موسسه روانشناختی فراخود.]</ref> | ||
# بهرام: نماد یک مرد عصبی و پرخاشگر است؛ بهگونهای که هرگز توان برقراری گفتوگو را ندارد و فاقد انعطافپذیری است.<ref>[https://bodo-biya-2.rozsite.ir/post/2 «نقد و بررسی فیلم «زیر سقف دودی»»، وبسایت جدیدترین اخبار.]</ref> | # بهرام: نماد یک مرد عصبی و پرخاشگر است؛ بهگونهای که هرگز توان برقراری گفتوگو را ندارد و فاقد انعطافپذیری است.<ref>[https://bodo-biya-2.rozsite.ir/post/2 «نقد و بررسی فیلم «زیر سقف دودی»»، وبسایت جدیدترین اخبار.]</ref> | ||
== '''تحلیل محتوای فیلم''' == | == '''تحلیل محتوای فیلم''' == | ||
'''طلاق عاطفی:''' فیلم زیر یک سقف دودی بیانگر زندگی مشترک زوجینی است که هدف و درکی از زندگی ندارند و علیرغم زندگی در کنار یکدیگر، | '''طلاق عاطفی:''' فیلم زیر یک سقف دودی بیانگر زندگی مشترک زوجینی است که هدف و درکی از زندگی ندارند و علیرغم زندگی در کنار یکدیگر، [[طلاق عاطفی]] گرفتهاند.<ref>[https://borna.news/fa/news/579540/%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DA%A9%D8%AB%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «طلاق عاطفی در اکثر خانوادهها اتفاق افتاده است»، خبرگزاری برنا.]</ref> | ||
'''توانایی ایجاد تمایز هیجانی:''' در فیلم زیر سقف دودی، آرمان، فرزند خانواده شخصیتی است فاقد توانایی تشخیص هیجانی که از خانواده فاصله گرفته است و دیگران را بهصورت سیاه یا سفید طبقهبندی میکند.<ref>[https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://frooyesh.ir/article-1-2268-fa.pdf&ved=2ahUKEwjBpo3_womUAxUfm_0HHbMYMc0QFnoECDwQAQ&usg=AOvVaw2tW5JqUk88_zesrPWv2xMq درمانی، «تحلیل فیلم سینمایی "زیر سقف دودی" بر اساس نظریههای خانوادهدرمانی».]</ref> | '''توانایی ایجاد تمایز هیجانی:''' در فیلم زیر سقف دودی، آرمان، فرزند خانواده شخصیتی است فاقد توانایی تشخیص هیجانی که از خانواده فاصله گرفته است و دیگران را بهصورت سیاه یا سفید طبقهبندی میکند.<ref>[https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://frooyesh.ir/article-1-2268-fa.pdf&ved=2ahUKEwjBpo3_womUAxUfm_0HHbMYMc0QFnoECDwQAQ&usg=AOvVaw2tW5JqUk88_zesrPWv2xMq درمانی، «تحلیل فیلم سینمایی "زیر سقف دودی" بر اساس نظریههای خانوادهدرمانی».]</ref> | ||
| خط ۳۶: | خط ۳۶: | ||
'''تقصیرانگاری و عدم پذیرش متقابل:''' یکی از مسائل کلیدی که در این اثر به تصویر کشیده شده، فرآیند «مقصر شمردن دیگری» و نپذیرفتن مسئولیت سهم خویش در بحرانهای زندگی است. در این فیلم، زوجین بهجای حل مسئله، یکدیگر را در خلأهای زندگی مقصر میدانند و فراتر از آن، پس از ابراز ندامت احتمالی یکی از طرفین، طرف مقابل با لجبازی و میل به انتقامجویی، مانع از ترمیم رابطه میشود.<ref>[https://www.filmovies.ir/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C/ خرقانی، «نقد زیر سقف دودی»، وبسایت فیلموویز.]</ref> در تحلیلی دیگر اشاره شده است که اعضای خانواده از مواجهه با مشکلات فراری هستند؛ تداوم این الگو نهتنها موجب الگوبرداری فرزندان از والدین شده، بلکه زمینهساز بروز اضطراب و پرخاشگری در آنها میگردد.<ref>[https://farakhoud.com/2023/07/06/%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF/ صیاد، «برداشتی روانشناختی از فیلم زیر سقف دودی»، وبسایت موسسه روانشناختی فراخود.]</ref> | '''تقصیرانگاری و عدم پذیرش متقابل:''' یکی از مسائل کلیدی که در این اثر به تصویر کشیده شده، فرآیند «مقصر شمردن دیگری» و نپذیرفتن مسئولیت سهم خویش در بحرانهای زندگی است. در این فیلم، زوجین بهجای حل مسئله، یکدیگر را در خلأهای زندگی مقصر میدانند و فراتر از آن، پس از ابراز ندامت احتمالی یکی از طرفین، طرف مقابل با لجبازی و میل به انتقامجویی، مانع از ترمیم رابطه میشود.<ref>[https://www.filmovies.ir/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C/ خرقانی، «نقد زیر سقف دودی»، وبسایت فیلموویز.]</ref> در تحلیلی دیگر اشاره شده است که اعضای خانواده از مواجهه با مشکلات فراری هستند؛ تداوم این الگو نهتنها موجب الگوبرداری فرزندان از والدین شده، بلکه زمینهساز بروز اضطراب و پرخاشگری در آنها میگردد.<ref>[https://farakhoud.com/2023/07/06/%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF/ صیاد، «برداشتی روانشناختی از فیلم زیر سقف دودی»، وبسایت موسسه روانشناختی فراخود.]</ref> | ||
'''بازنمایی نسل جوان و اخلاقگرا:''' در تحلیل شخصیتهای فرعی، به نقش دوستدختر «آرمان» بهعنوان نمادی از نسل جدید دارای چارچوب اخلاقی اشاره شده است. او برخلاف برخی کلیشهها، محدودیتهای مشخصی برای رابطه خود تعیین کرده و خانوادهاش را نیز در جریان این ارتباط قرار داده است.<ref>[https://www.manzoom.ir/review/9399829/ معیری، «به سادگی یک زندگی عادی»، وبسایت منظوم.] | '''بازنمایی نسل جوان و اخلاقگرا:''' در تحلیل شخصیتهای فرعی، به نقش دوستدختر «آرمان» بهعنوان نمادی از نسل جدید دارای چارچوب اخلاقی اشاره شده است. او برخلاف برخی کلیشهها، محدودیتهای مشخصی برای رابطه خود تعیین کرده و خانوادهاش را نیز در جریان این ارتباط قرار داده است.<ref>[https://www.manzoom.ir/review/9399829/ معیری، «به سادگی یک زندگی عادی»، وبسایت منظوم.]</ref> | ||
== '''دیدگاههای انتقادی''' == | == '''دیدگاههای انتقادی''' == | ||
| خط ۴۵: | خط ۴۵: | ||
'''مشروعیتبخشی به خیانت:''' در تحلیلی از این اثر، به نقش شخصیت مشاور، در تبیین علل خیانت اشاره شده است. در بخشی از فیلم، وی بر این واقعیت تأکید میکند که بحرانها و چالشهای ناگزیر در زندگی زناشویی، نباید به ابزاری برای توجیه یا مشروع<ref group="دیدگاه">اگر ازدواج قانوی بوده پس مشروع هم بوده است. ازدواج دوم را خیانت معرفی کردن مناسب است؟ اگر قانونی نبوده، تعبیر ازدواج در مورد آن استفاده نشود. </ref> جلوه دادن، روابط موازی توسط مردان تبدیل شود.<ref>[https://www.manzoom.ir/review/9399829/ معیری، «به سادگی یک زندگی عادی»، وبسایت منظوم.]</ref> | '''مشروعیتبخشی به خیانت:''' در تحلیلی از این اثر، به نقش شخصیت مشاور، در تبیین علل خیانت اشاره شده است. در بخشی از فیلم، وی بر این واقعیت تأکید میکند که بحرانها و چالشهای ناگزیر در زندگی زناشویی، نباید به ابزاری برای توجیه یا مشروع<ref group="دیدگاه">اگر ازدواج قانوی بوده پس مشروع هم بوده است. ازدواج دوم را خیانت معرفی کردن مناسب است؟ اگر قانونی نبوده، تعبیر ازدواج در مورد آن استفاده نشود. </ref> جلوه دادن، روابط موازی توسط مردان تبدیل شود.<ref>[https://www.manzoom.ir/review/9399829/ معیری، «به سادگی یک زندگی عادی»، وبسایت منظوم.]</ref> | ||
'''عدم توازن در تیم بازیگری:''' برخی کارشناسان بر این باورند که تعادلی میان توانمندی حرفهای بازیگران و نقشهای واگذار شده وجود ندارد، هرچند برخی توانستهاند بهخوبی از پس اجرای شخصیت خود برآیند | '''عدم توازن در تیم بازیگری:''' برخی کارشناسان بر این باورند که تعادلی میان توانمندی حرفهای بازیگران و نقشهای واگذار شده وجود ندارد، هرچند برخی توانستهاند بهخوبی از پس اجرای شخصیت خود برآیند.<ref>[https://www.hengamehnahid.com/%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C-%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B5/ ناهید، «زیر سقف دودی (۱۳۹۵)»، وبسایت هنگامه ناهید.]</ref> | ||
'''ضعیف نشان دادن زن:''' برخی منتقدان بر این باورند که درخشنده در فیلمهای خود زنان را ضعیف به تصویر میکشد. از سوی دیگر در فیلم زیر سقف دودی نقش مادر خانواده بهعنوان فردی قربانی برای مخاطب به نمایش گذاشته شده است؛ فردی که نیازمند ترحم است. تصویرسازی که موجب ابله نشاندادن مادر خانواده در ذهن مخاطب میشود.<ref>[https://atna.atu.ac.ir/fa/news/7547/%D8%AF%D8%BA%D8%AF%D8%BA%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%DB%8C%D8%B3-...-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%AA%D9%82%D9%84-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%AC%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%D9%88%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «دغدغه فیلم «هیس!...» به «زیر سقف دودی» منتقل شده است/ پوران درخشنده، میانجیگر سینما و جامعه/ این فیلم سوگیری «زنانه» دارد»، پایگاه خبری عطنا.]</ref> | '''ضعیف نشان دادن زن:''' برخی منتقدان بر این باورند که درخشنده در فیلمهای خود زنان را ضعیف به تصویر میکشد. از سوی دیگر در فیلم زیر سقف دودی نقش مادر خانواده بهعنوان فردی قربانی برای مخاطب به نمایش گذاشته شده است؛ فردی که نیازمند ترحم است. تصویرسازی که موجب ابله نشاندادن مادر خانواده در ذهن مخاطب میشود.<ref>[https://atna.atu.ac.ir/fa/news/7547/%D8%AF%D8%BA%D8%AF%D8%BA%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%DB%8C%D8%B3-...-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%AA%D9%82%D9%84-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B4%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%AC%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%D9%88%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF «دغدغه فیلم «هیس!...» به «زیر سقف دودی» منتقل شده است/ پوران درخشنده، میانجیگر سینما و جامعه/ این فیلم سوگیری «زنانه» دارد»، پایگاه خبری عطنا.]</ref> | ||
