بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱۱۷: | خط ۱۱۷: | ||
=== مهاجرت از شهر به روستا === | === مهاجرت از شهر به روستا === | ||
مهاجرت از شهر به روستا در ایران، پدیدهای با حجم کمتر در مقایسه با جریان معکوس است که بر پایه دادههای آمارگیری نیروی کار مورد تحلیل قرار میگیرد. این جریان تا ۱۳۹۸ش روندی افزایشی ملایم داشت، اما با شیوع همهگیری کووید-۱۹ و کاهش کلی تحرکات جمعیتی، با کاهش ملموسی مواجه شد. عمدهترین دلایل این نوع مهاجرت در دوره مورد بررسی، «پیروی از خانوار» و «پایان خدمت وظیفه» بوده است. از حیث ویژگیهای جمعیتی، سهم مردان مهاجر بیشتر است و این گروه عمدتاً در سنین جوانی و میانی و با انگیزههای شغلی یا پایان خدمت سربازی حرکت میکنند، در حالی که زنان بیشتر به دلیل پیروی از خانوار مهاجرت مینمایند. همچنین، افراد دارای تحصیلات متوسطه و شاغلین، سهم قابلتوجهی از این مهاجران را تشکیل میدهند. این الگوها نشان میدهد مهاجرت شهر به روستا لزوماً بازتاب توسعه روستایی نبوده، بلکه بیشتر تابع تصمیمات خانوادگی، الزامات اداری-نظامی و جستوجوی فرصتهای شغلی خاص است.<ref>کلهری ندرآبادی و دیگران، «جریان مهاجرت شهر به روستا در ایران طی سالهای ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰: تحلیل دادگان آمارگیری نیرویکار»، 1402ش، ص395-399.</ref> | مهاجرت از شهر به روستا در ایران، پدیدهای با حجم کمتر در مقایسه با جریان معکوس است که بر پایه دادههای آمارگیری نیروی کار مورد تحلیل قرار میگیرد. این جریان تا ۱۳۹۸ش روندی افزایشی ملایم داشت، اما با شیوع همهگیری کووید-۱۹ و کاهش کلی تحرکات جمعیتی، با کاهش ملموسی مواجه شد. عمدهترین دلایل این نوع مهاجرت در دوره مورد بررسی، «پیروی از خانوار» و «پایان خدمت وظیفه» بوده است. از حیث ویژگیهای جمعیتی، سهم مردان مهاجر بیشتر است و این گروه عمدتاً در سنین جوانی و میانی و با انگیزههای شغلی یا پایان خدمت سربازی حرکت میکنند، در حالی که زنان بیشتر به دلیل پیروی از خانوار مهاجرت مینمایند. همچنین، افراد دارای تحصیلات متوسطه و شاغلین، سهم قابلتوجهی از این مهاجران را تشکیل میدهند. این الگوها نشان میدهد مهاجرت شهر به روستا لزوماً بازتاب توسعه روستایی نبوده، بلکه بیشتر تابع تصمیمات خانوادگی، الزامات اداری-نظامی و جستوجوی فرصتهای شغلی خاص است.<ref>کلهری ندرآبادی و دیگران، «جریان مهاجرت شهر به روستا در ایران طی سالهای ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰: تحلیل دادگان آمارگیری نیرویکار»، 1402ش، ص395-399.</ref> | ||
== تمایل به مهاجرت در ایران == | |||
بر اساس پژوهش علمی محمد فاضلی و بهرام صلواتی در تیر ۱۴۰۲ش، حدود ۸۴درصد از پاسخدهندگان به مهاجرت فکر کردهاند و تنها ۱۶درصد اعلام کردهاند که اصلاً به مهاجرت نمیاندیشند. از این میان، ۱۶درصد اقدام عملی برای مهاجرت انجام دادهاند و حدود ۱۹درصد از کل نمونه در خارج از کشور زندگی میکنند. همچنین به گفته پژوهشگران، از میان افرادی که مهاجرت کردهاند، تنها ۲۰درصد قصد بازگشت دارند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-20/4135453-%D9%81%D9%82%D8%B7-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%AA-%D9%81%DA%A9%D8%B1-%D9%86%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF «فقط ۱۶ درصد ایرانیها به مهاجرت فکر نمیکنند!»، وبسایت روزنامۀ دنیای اقتصاد.]</ref> | |||
از منظر این پژوهش عوامل کلان اقتصادی، ارزیابی از وضعیت اقتصادی کشور و فایده مهاجرت برای زندگی شخصی، تأثیر بیشتری بر تصمیم به مهاجرت داشتهاند تا متغیرهای مربوط به سازمان محل کار. همچنین به گفته آنان، افزایش تحصیلات و درآمد با افزایش انگیزه مهاجرت همراه است، در حالی که افزایش سن این تمایل را کاهش میدهد. به گزارش آنها مهجران پس از ۱۳۹۷ش نسبت به مهاجران پیش از آن، احساس عدالت توزیعی کمتری داشتهاند. این یافتهها نشان میدهد که مهاجرت از ایران بهطور عمده تحت تأثیر نگرش به آینده اقتصادی و کیفیت زندگی شخصی شکل گرفته و به گفته تحلیلگران، ارزشمندترین سرمایههای انسانی در معرض خروج قرار دارند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-20/4135453-%D9%81%D9%82%D8%B7-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%AA-%D9%81%DA%A9%D8%B1-%D9%86%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF «فقط ۱۶ درصد ایرانیها به مهاجرت فکر نمیکنند!»، وبسایت روزنامۀ دنیای اقتصاد.]</ref> | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
| خط ۱۳۳: | خط ۱۳۸: | ||
* عیسیزاده، سعید، مهرانفر، جهانبخش، «مهاجرت ببن اللمللی و اثرات اقتصادی آن در بازار کار»، فصلنامۀ جمعیت، شمارۀ 89-90، 1393ش. | * عیسیزاده، سعید، مهرانفر، جهانبخش، «مهاجرت ببن اللمللی و اثرات اقتصادی آن در بازار کار»، فصلنامۀ جمعیت، شمارۀ 89-90، 1393ش. | ||
* کلهری ندرآبادی، لیدا و دیگران، «جریان مهاجرت شهر به روستا در ایران طی سالهای ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰: تحلیل دادگان آمارگیری نیرویکار»، مجلۀ نامۀ انجمن جمعیتشناسی ایران، دوره 18، شماره 36، 1402ش. | * کلهری ندرآبادی، لیدا و دیگران، «جریان مهاجرت شهر به روستا در ایران طی سالهای ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰: تحلیل دادگان آمارگیری نیرویکار»، مجلۀ نامۀ انجمن جمعیتشناسی ایران، دوره 18، شماره 36، 1402ش. | ||
* «فقط ۱۶ درصد ایرانیها به مهاجرت فکر نمیکنند!»، وبسایت روزنامۀ دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: 30 آذر 1393ش. | |||
* محرابی شاتوری، محمدرضا، «مهاجرت و پیامدهای آن»، در سایت احیا سپاهان، تاریخ بازدید: ۲ تیر ۱۴۰۱ش. | * محرابی شاتوری، محمدرضا، «مهاجرت و پیامدهای آن»، در سایت احیا سپاهان، تاریخ بازدید: ۲ تیر ۱۴۰۱ش. | ||
* مطهری، مرتضی، آزادی معنوی، در مجموعه آثار شهید مطهری، تهران، صدرا، ۱۳۷۸ش. | * مطهری، مرتضی، آزادی معنوی، در مجموعه آثار شهید مطهری، تهران، صدرا، ۱۳۷۸ش. | ||