پیش‌نویس:مهاجرت: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۲۰: / خط ۲۰: @@
 '''مهاجرت دوره‌ای:''' این نوع حرکت، اغلب با ریتم‌های تولیدی و طبیعی هماهنگ است. مانند کوچ عشایر یک کشور که مبتنی بر چرخه‌های سنتی و دانش‌بوم‌شناختی است، یا حرکت کارگران به مناطق کشاورزی در فصل برداشت. این جابه‌جایی‌ها راهبرد معیشتی، حامل الگوهای فرهنگی، روابط اجتماعی و هویت‌های جمعی خاصی است که در حرکت مبادله و بازتولید می‌شوند.<ref>[https://ana.ir/fa/news/1015879/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%B9%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D8%BA%D9%84-%D9%85%D8%AD%D9%84-%D8%B3%DA%A9%D9%88%D9%86%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D8%AA-%DA%A9%D9%88%DA%86-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C «معرفی کامل عشایر (شغل، محل سکونت، علت کوچ، جمعیت و صنایع دستی)»، خبرگزاری آنا.]</ref>
-== '''عوامل مهاجرت''' ==
+== '''نظریه‌های مهاجرت''' ==
-علت مهاجرت برای افراد با ویژگی‌های مختلف، متفاوت است. جنگ، ناامنی، بیماری، قحطی، نبودن امنیت، نداشتن مکان مناسب برای زندگی و تلاش برای حفظ دین و ایمان، از مهم‌ترین عللی است که در طول تاریخ، افراد را به سوی مهاجرت سوق داده است.<ref>[https://morr.gov.af/sites/default/files/2021-02/%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%AA%D8%9B&#x20;%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84&#x20;%D9%88&#x20;%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9&#x20;%D8%A2%D9%86.pdf میرزاد، «مهاجرت؛ علل و انواع آن»، وب‌سایت وزارت مهاجرین و عودت‌کنندگان.]</ref> در علت‌یابی مهاجرت از روستا به شهر نیز موارد زیر مورد توجه قرار گرفته است: شرایط نامناسب آموزشی، سطح بالای بیکاری، نامناسب جلوه‌دادن مشاغل سنتی؛ میل به افزایش تعاملات فرهنگی، مناقشات سیاسی و ناهمگونی نرخ افزایش طبیعی جمعیت.<ref>کلهری ندرآبادی و دیگران، «جریان مهاجرت شهر به روستا در ایران طی سال‌های ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰: تحلیل دادگان آمارگیری نیروی‌کار»،  1402ش، ص395-399.</ref>
+{| class="wikitable"
+|'''ردیف'''
+|'''نظریه‌پرداز/ مکتب'''
+|'''مبانی نظری (عصاره و درونمایه)'''
+|-
+|'''1'''
+|'''امیل دورکیم'''
+|از منظر دورکیم، مهاجرت‌ها پس از رنسانس و در نتیجه میل انسان به جابجایی آغاز می‌شوند. به اعتقاد وی، تقسیم کار اجتماعی ریشه در دو عامل حجم جمعیت و تراکم مادی و اخلاقی جامعه دارد. حجم جمعیت می‌تواند از طریق افزایش موالید یا مهاجرت افراد افزایش یابد. دورکیم بر نیازهای ارتباطی-انسانی به عنوان نیروی محرکه مهاجرت تأکید دارد.<ref>[https://sid.ir/paper/164809/fa راهشخو، مریم و دیگران، «بررسی نقش عوامل اجتماعی و فرهنگی بر مهاجرت دانشجویان ایرانی به خارج از کشور (نمونه موردي: دانشگاه علوم پزشکی پته، شهر پچ کشور مجارستان»، 1391ش، ص88.]</ref>
+|-
+|'''2'''
+|'''کارکردگرایانه'''
+|از دیدگاه کارکردگرایی، مهاجرت پدیده‌ای طبیعی و داوطلبانه با کارکرد مثبت برای جامعه است. این دیدگاه مهاجرت را عاملی برای کاهش بیکاری، افزایش درآمد، کاهش نارضایتی‌های اجتماعی و توسعه اقتصادی کشورها می‌داند. به باور کارکردگرایان، صنعتی شدن و نوسازی بدون مهاجرت امکان‌پذیر نیست. آنان همچنین بر این نکته تأکید دارند که کودکان و نوجوانان در مقایسه با بزرگسالان، سازگاری آسان‌تری با محیط جدید دارند.<ref>[https://sid.ir/paper/164809/fa راهشخو، مریم و دیگران، «بررسی نقش عوامل اجتماعی و فرهنگی بر مهاجرت دانشجویان ایرانی به خارج از کشور (نمونه موردي: دانشگاه علوم پزشکی پته، شهر پچ کشور مجارستان»، 1391ش، ص88-59]</ref>
+|-
+|'''3'''
+|'''قشربندی کارکردی'''
+(کینگزلی دیویس و ویلبرت مور)
+|بر اساس این نظریه، قشربندی اجتماعی در همه جوامع وجود دارد و ضرورت کارکردی دارد. از این منظر، نظام قشربندی متشکل از سمت‌هایی است که درجات متفاوتی از حیثیت دارند. در جوامع جهان سوم به دلیل عدم تخصیص موقعیت‌ها بر اساس شایستگی و لیاقت، افراد تحصیل‌کرده برای دستیابی به جایگاه متناسب با توانایی‌های خود، مهاجرت را به عنوان راهکاری ضروری انتخاب می‌کنند.<ref>[https://sid.ir/paper/164809/fa راهشخو، مریم و دیگران، «بررسی نقش عوامل اجتماعی و فرهنگی بر مهاجرت دانشجویان ایرانی به خارج از کشور (نمونه موردي: دانشگاه علوم پزشکی پته، شهر پچ کشور مجارستان»، 1391ش، ص89-90.]</ref>
+|-
+|'''4'''
+|'''سیستمی'''
+|بر اساس این نظریه‌ها، نظام جهانی به گونه‌ای سازمان یافته که توسعه ناموزون میان کشورهای مرکز و پیرامون را تنظیم می‌کند. ماهیت این نظام باعث می‌شود مهاجرت از کشورهای پیرامون (توسعه نیافته) به سوی کشورهای مرکز (توسعه یافته) صورت گیرد. در این دیدگاه، مهاجرت پدیده‌ای چندمتغیره است و نمی‌توان آن را تنها بر اساس یک عامل تبیین کرد.<ref>[https://sid.ir/paper/164809/fa راهشخو، مریم و دیگران، «بررسی نقش عوامل اجتماعی و فرهنگی بر مهاجرت دانشجویان ایرانی به خارج از کشور (نمونه موردي: دانشگاه علوم پزشکی پته، شهر پچ کشور مجارستان»، 1391ش، ص90-91.]</ref>
+|-
+|'''5'''
+|'''شبکه مهاجرت'''
+(مسی)
+|شبکه‌های مهاجرتی مجموعه‌ای از روابط مبتنی بر خویشاوندی، دوستی و اشتراکات فرهنگی هستند که مهاجران پیشین و کنونی را به هم پیوند می‌دهند. این شبکه‌ها با ارائه اطلاعات درباره مسیرهای ایمن و ارزان، کاهش هزینه‌های عاطفی، کمک به یافتن شغل و کاهش احساس طردشدگی، فرآیند مهاجرت را تسهیل می‌کنند.<ref>[https://sid.ir/paper/164809/fa راهشخو، مریم و دیگران، «بررسی نقش عوامل اجتماعی و فرهنگی بر مهاجرت دانشجویان ایرانی به خارج از کشور (نمونه موردي: دانشگاه علوم پزشکی پته، شهر پچ کشور مجارستان»، 1391ش، ص91.]</ref>
+|-
+|'''6'''
+|'''کشش و رانش'''
+(دروتی توماس)
+|بر اساس این نظریه، مهاجرت نتیجه عدم تعادل اقتصادی-اجتماعی میان مبدأ و مقصد است. عوامل دافعه در مبدأ (مانند شرایط نامطلوب اقتصادی و اجتماعی) افراد را به ترک وطن سوق می‌دهند و عوامل جاذبه در مقصد (مانند فرصت‌های شغلی و رفاه بیشتر) آنان را جذب می‌کنند. به گفته راونشتاین، افراد در سنین ۲۰ تا ۳۰ سالگی نسبت به سایر گروه‌های سنی تمایل بیشتری به مهاجرت دارند.<ref>[https://sid.ir/paper/164809/fa راهشخو، مریم و دیگران، «بررسی نقش عوامل اجتماعی و فرهنگی بر مهاجرت دانشجویان ایرانی به خارج از کشور (نمونه موردي: دانشگاه علوم پزشکی پته، شهر پچ کشور مجارستان»، 1391ش، ص91.]</ref>
+|-
+|'''7'''
+|'''فمینیستی'''
+|رویکرد فمینیستی بر مهاجرت زنان و فرصت‌های ناشی از آن برای بهبود زندگی و تغییر روابط جنسیتی تأکید دارد. از این منظر، مهاجرت می‌تواند منبع استقلال، اعتماد به نفس و ارتقای پایگاه اجتماعی زنان باشد. طرفداران این دیدگاه بر ضرورت فراهم آوردن زمینه تحرک داوطلبانه و تصمیم‌گیری آزادانه زنان برای ماندن یا رفتن تأکید می‌کنند و به نابرابری‌های موجود در بازار کار علیه زنان مهاجر نیز توجه دارند.<ref>[https://sid.ir/paper/164809/fa راهشخو، مریم و دیگران، «بررسی نقش عوامل اجتماعی و فرهنگی بر مهاجرت دانشجویان ایرانی به خارج از کشور (نمونه موردي: دانشگاه علوم پزشکی پته، شهر پچ کشور مجارستان»، 1391ش، ص92.]</ref>
+|-
+|'''8'''
+|'''راونشتاین'''
+|راونشتاین نخستین نظریه‌پردازی است که برای مهاجرت قانونمندی‌هایی را مطرح کرد. از نظر وی، شدت مهاجرت با فاصله رابطه معکوس دارد و مهاجرت اغلب به صورت مرحله‌ای (از روستا به شهرهای کوچک و سپس به شهرهای بزرگ) انجام می‌شود. انگیزه اقتصادی را مهم‌ترین عامل مهاجرت می‌داند. در مسافت‌های کوتاه، مهاجرت زنان بیشتر است و اهالی شهرها کمتر از روستاییان مهاجرت می‌کنند. همچنین به اعتقاد وی، توسعه ارتباطات و فناوری با افزایش مهاجرت رابطه مستقیم دارد.<ref>[https://sid.ir/paper/164809/fa راهشخو، مریم و دیگران، «بررسی نقش عوامل اجتماعی و فرهنگی بر مهاجرت دانشجویان ایرانی به خارج از کشور (نمونه موردي: دانشگاه علوم پزشکی پته، شهر پچ کشور مجارستان»، 1391ش، ص92-93.]</ref>
+|-
+|'''9'''
+|'''امید'''
+|بر اساس این نظریه، امید که ترکیبی از انتظار رسیدن به هدف و احتمال تحقق آن است، تأثیر مستقیمی بر تصمیم به مهاجرت دارد. هرچه هدف برای فرد اهمیت بیشتری داشته باشد و احتمال دستیابی به آن بیشتر باشد، تأثیر مثبت آن بر انگیزه مهاجرت افزایش می‌یابد.<ref>[https://sid.ir/paper/164809/fa راهشخو، مریم و دیگران، «بررسی نقش عوامل اجتماعی و فرهنگی بر مهاجرت دانشجویان ایرانی به خارج از کشور (نمونه موردي: دانشگاه علوم پزشکی پته، شهر پچ کشور مجارستان»، 1391ش، ص93-94.]</ref>
+|-
+|'''10'''
+|'''سرمایه‌داری'''
+|از منظر این نظریه، خروج نیروهای متخصص عمدتاً ناشی از مسائل داخلی کشورهای توسعه نیافته است. نظام‌های آموزشی کهنه و ناکارآمد، نبود برنامه‌ریزی کافی برای آموزش دانشجویان، و عدم بهره‌برداری مناسب از مهارت دانش‌آموختگان، از جمله عواملی هستند که زمینه‌های عینی و ذهنی خروج نیروهای متخصص را در کشورهای مبدأ فراهم می‌سازند.<ref>[https://sid.ir/paper/164809/fa راهشخو، مریم و دیگران، «بررسی نقش عوامل اجتماعی و فرهنگی بر مهاجرت دانشجویان ایرانی به خارج از کشور (نمونه موردي: دانشگاه علوم پزشکی پته، شهر پچ کشور مجارستان»، 1391ش، ص94.]</ref>
+|}
 == '''پیامدهای مهاجرت''' ==
@@ خط ۱۵۳: / خط ۲۰۳: @@
 * «پیامدهای مهاجرت»، در مجلهٔ  خبری ویستا، تاریخ بازدید: ۳  تیر ۱۴۰۱ش.
 * دهخدا،  علی‌اکبر، لغت‌نامه، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۲ تیر ۱۴۰۱ش.
+* مریم راهشخو، مریم و دیگران، «بررسی نقش عوامل اجتماعی و فرهنگی بر مهاجرت دانشجویان ایرانی به خارج از کشور (نمونه موردي: دانشگاه علوم پزشکی پته، شهر پچ کشور مجارستان»، فصلنامۀ پژوهش اجتماعی، شماره 16، 1391ش،
 * سجادپور، سیدمحمدکاظم، «پدیده فراگیر مهاجرت بین المللی»، وب‌سایت دیپلماسی ایرانی، تاریخ درج مطلب: 2 خرداد 1402ش.
 * شلیله،  محمد، «تصمیم‌گیری دربارهٔ مهاجرت و فرایند سازگاری با جامعهٔ میزبان»، مجلهٔ     رفاه اجتماعی، شمارهٔ ۳،     ۱۳۸۱ش.