بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''خامهدوزی؛''' گلدوزی نقشهای زیبا و ظریف روی پارچه با استفاده از نخ ابریشم. | '''خامهدوزی؛''' گلدوزی نقشهای زیبا و ظریف روی پارچه با استفاده از نخ ابریشم. | ||
خامهدوزی یا | خامهدوزی یا خامکدوزی یکی از سوزندوزیهای سیستان و بلوچستان است که با نخ سفید ابریشم نقشهای زیبا و ظریفی روی انواع پارچههای نازک و لطیف دوخته میشود. پیدایش این هنر به دورۀ اشکانی و ساسانی بازمیگردد. از این دوخت برای تزیین انواع پوشاک سنتی، رومیزی، روبالشتی و سایر وسایل منزل استفاده میشود. | ||
== تعریف == | == تعریف == | ||
| خط ۲۰: | خط ۲۰: | ||
نقوش خامهدوزی به دو گروه گیاهی و هندسی تقسیم میشود. نقوش گیاهی شامل نقوش درخت و گل و گیاه است که بهصورت ساده و قرینه روی پارچه دوخته میشود. عمدۀ نقوش خامهدوزی بر پایۀ اشکال هندسی و شامل مثلث، مربع و صلیب است.<ref>[https://civilica.com/doc/1856723/ قاسمی و دیگران، «بررسی تکنیکهای دوخت و معرفی نقوش رایج خمکدوزی در پوشاک معاصر»، 1402ش، ص4.]</ref> مهمترین نقوش خامهدوزی عبارتند از: | نقوش خامهدوزی به دو گروه گیاهی و هندسی تقسیم میشود. نقوش گیاهی شامل نقوش درخت و گل و گیاه است که بهصورت ساده و قرینه روی پارچه دوخته میشود. عمدۀ نقوش خامهدوزی بر پایۀ اشکال هندسی و شامل مثلث، مربع و صلیب است.<ref>[https://civilica.com/doc/1856723/ قاسمی و دیگران، «بررسی تکنیکهای دوخت و معرفی نقوش رایج خمکدوزی در پوشاک معاصر»، 1402ش، ص4.]</ref> مهمترین نقوش خامهدوزی عبارتند از: | ||
* چوبَک: کوکهای یکسان و هماندازه که پشت سر هم دوخته | * چوبَک: کوکهای یکسان و هماندازه که پشت سر هم دوخته شود؛ | ||
* مثلث: از مهمترین نقوش هندسی است و در سیستان از آن بهعنوان نماد خانواده یاد میشود؛ به این صورت که رأس بالای آن نماد پدر و دو رأس دیگر نماد مادر و فرزند | * مثلث: از مهمترین نقوش هندسی است و در سیستان از آن بهعنوان نماد خانواده یاد میشود؛ به این صورت که رأس بالای آن نماد پدر و دو رأس دیگر نماد مادر و فرزند است؛<ref>[https://hsi.kashanu.ac.ir/article_113672.html خورسند، «تبیین مبنای طراحی و ظرفیتهای بصری نقوش هنر خمکدوزی سیستان»، 1400ش، ص71.]</ref> | ||
* خالَک یا نگینَک: نقش لوزی کوچکی است که با کوکهای افقی و عمودی دوخته شود؛ | * خالَک یا نگینَک: نقش لوزی کوچکی است که با کوکهای افقی و عمودی دوخته شود؛ | ||
* جووَک: در زبان محلی به معنی جو است که فرمی شبیه لوزی دارد؛<ref>رهدار و خدری، بررسی هنر خامهدوزی سیستان و بلوچستان با تأکید نقوش، 1396ش، ص42.</ref> | * جووَک: در زبان محلی به معنی جو است که فرمی شبیه لوزی دارد؛<ref>رهدار و خدری، بررسی هنر خامهدوزی سیستان و بلوچستان با تأکید نقوش، 1396ش، ص42.</ref> | ||
