| خط ۴: | خط ۴: | ||
== تعریف == | == تعریف == | ||
خامهدوزی | خامهدوزی نوعی تکنیک گلدوزی است که برای دوخت از نخ ابریشم استفاده میشود. در گذشته بهدلیل استفاده از نخ ابریشم سفیدرنگ در فرآیند گلدوزی، به سفیددوزی نیز شهرت یافته است.<ref>[https://honari.com/blog/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%AA%DA%A9%D9%86%DB%8C%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C/%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C/ «خامهدوزی»، وبسایت هنری.]</ref> این رنگ در ایران باستان بسیار مقدس بوده و فرد را ناچار به رعایت پاکیزگی میکند.<ref>[https://civilica.com/doc/1856723/ قاسمی و دیگران، «بررسی تکنیکهای دوخت و معرفی نقوش رایج خمکدوزی در پوشاک معاصر»، 1402ش، ص3.]</ref> | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
هنر خامهدوزی قدمتی دیرینه دارد و ابداع آن بهزمان پیدایش نخ ابریشم یعنی دورۀ اشکانی و ساسانی در استان سیستان و بلوچستان باز میگردد.<ref>کرمانی، جغرافیای نیمروز، 1374ش، ص93.</ref> دختران سیستانی از سنین نوجوانی، این هنر را در خانه از مادرانشان یاد میگرفتند. آنها با ظرافتِ تمام، بخش مهمی از جهیزیهشان را خودشان میدوختند و با این کار، علاوه بر آمادهسازی مقدمات ازدواج، کمکخرج خانواده نیز بودند.<ref>[https://civilica.com/doc/1856723/ قاسمی و دیگران، «بررسی تکنیکهای دوخت و معرفی نقوش رایج خمکدوزی در پوشاک معاصر»، 1402ش، ص3.]</ref> | هنر خامهدوزی قدمتی دیرینه دارد و ابداع آن بهزمان پیدایش نخ ابریشم یعنی دورۀ اشکانی و ساسانی در استان سیستان و بلوچستان باز میگردد.<ref>کرمانی، جغرافیای نیمروز، 1374ش، ص93.</ref> دختران سیستانی از سنین نوجوانی، این هنر را در خانه از مادرانشان یاد میگرفتند. آنها با ظرافتِ تمام، بخش مهمی از جهیزیهشان را خودشان میدوختند و با این کار، علاوه بر آمادهسازی مقدمات ازدواج، کمکخرج خانواده نیز بودند.<ref>[https://civilica.com/doc/1856723/ قاسمی و دیگران، «بررسی تکنیکهای دوخت و معرفی نقوش رایج خمکدوزی در پوشاک معاصر»، 1402ش، ص3.]</ref> هنر خامهدوزی در افغانستان به خامکدوزی شهرت دارد<ref>[https://khamakshop.com/%D8%AE%D8%A7%D9%85%DA%A9-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%8C-%D9%87%D9%86%D8%B1-%D8%A7%D8%B5%DB%8C%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/ صادقی، «خامکدوزی افغانستان، هنر اصیل زنان این مرز و بوم»، وبسایت مجلۀ خامک.]</ref> و برخی سابقه آن را به 6000 سال پیش نسبت میدهند.<ref>[https://www.awna.af/?p=37007 ابراهیمی، «خامکدوزی هنر دستان زنان افغانستانی؛ بازتابدهندۀ هویت فرهنگی»، خبرگزاری بانوان افغانستان.]</ref> | ||
== کاربرد == | == کاربرد == | ||